lakbima.lk



නැගෙනහිර අහසට හිරු පායා විත් හෝරා දෙකතුනක් ගත වූවා පමණි. අලුතින් අස්වනු කපා හිස් වූ කුඹුරු යාය පසුකරමින්  රථය වේගයෙන් ඉදිරියට ඇදෙයි. එක යායට දිස්වන කුඹුරු සියල්‍ලේ දැන් හිමිකරුවෝ මොනරු ය.
ළා හිරු කිරණ වැදී, දුඹුරු මිශ්‍ර රන්වන් පැහැයෙන්  බබළන  කුඹුරු මැද නිදැල්‍ලේ ඇවිදින උහු, හිටි ගමන් තම හොටය බිම ඇන යමක් අහුලාගෙන කති. මොනරුන්ගේ අසිරිය විඳිමින් හිඳින ඇසිල්ලෙහි ඊළඟට හමුවූයේ සද්දන්තයෙකි. වේගයෙන් එහා මෙහා යන වාහන ගැන ඌට නිනව්වක් නැත්තා සේය. පාරේ කොනකට වී සද්දන්තයා ඉදිරියටම ගමන් කරන්නේය. අම්පාර ‍පොතුවිල් ඒ 4 මාර්ගයේ ගමන් කරමින් සිටි අප මේ පසුකරන්නේ ලාහුගල රක්ෂිතයයි. ඒ, කාලයේ වැලි තලාවෙන් වැසී ගිය නැගෙනහිර උරුමයේ අහුමුළු සොයා ගිය ගමනේ තවත් දිනයක ආරම්භය යි.
සියඹලාණ්ඩුවට නුදුරු, ලාහුගල දහයේ සැතපුම් කණුව හන්දියෙන් දකුණට හැරී ගමන් කරන විට හමුවන හැඩඔය අසලින් ඇරඹෙන්නේ, රූස්ස ගස් ඉහළට ඇදුණ මහවන පෙතය. ඒ මහ වනය මැදින් අප මේ ගමන් කරන්නේ, රටටම සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා බෙදා දුන්නේ යැයි කියැවෙන මහ සෑය සොයාගෙනය. වීර, පලු, කරඹ, කළුවර, කුඹුක් රුක් සමූහයා පිරිවරාගත් මහ වන පෙත මැද විරාජමානව ඉහළ නඟින නීලගිරිය, රෝහණ රාජධානි ඉතිහාසය අලුතින් ලියන්නට සැදී පැහැදෙන්නාක් මෙන්ය.
පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, ඉකුත් දෙදහස් එකොළහේ දී, හැඩඔයෙන් එගොඩ මහ වන මැද කැණීම් අරඹන ලද්දේ, පස් මත වැළලී  ගිය  නැගෙනහිර  උරුමයේ තවත් පැතිකඩක් පාදා ගන්නටය. දෙදහස් හතර දක්වා පුරා වසර හතරක් තිස්සේ පස් යටට කණිමින් අනේක දුෂ්කරතා මැද ඔවුන් ගත් උත්සාහය මල්ඵල නැංවුණේ, තවත් විස්මයජනක මහා දාගැබක රහස් සමූහයක් එළියට පැමිණෙමිනි. වර්තමානයේ  දී සුප්‍රකට “නීලගිරි මහා සෑය” ලෙස  අප හඳුනා ගන්නේ එයයි.
අඩි හයසියයකට අධික වටප්‍රමාණයකිනුත්, අඩි හැත්තෑපහක උසකිනුත් සැදි නීලගිර මහා සෑය, රුහුණේ මහා ස්තූප අතර විරාජමාන වන තවත් මහා දාගැබකි. විද්වතුන්ගේ මතයට අනුව එය විශාලත්වය අතින් දෙවැනි වන්නේ, දීඝවාපී මහ සෑරදුන්ට පමණි. මහවන මැද තනිවී බවුන් වඩනු වැනි වූ නීලගිරිය ගැන මුලින්ම හෝඩුවාවක් ලබා දෙන්නේ, හිටපු පුරාවිද්‍යාඥයෙකු වන ඒ. එම්. හෝකාට්ය. එක්දහස් නවසිය විසිඅට තරම් ඈත අතීතයේදී, වනයේ රූස්ස ගස් අතර තනිවී සිටි මේ දාගැබ ගැන මුල්වරට ගවේෂණය කළේ ඔහුය. පසුකාලීනව විටින් විට එහි කැණීම් සහ සංරක්ෂණ කටයුතු කෙරුණ ද, එල්.ටී.ටී.ඊ. බලපෑම් මත ඒ සියල්ල අතරමඟ ඇනහිටිණි. එහි වත්මන් කැණීම් කටයුතු ආරම්භ වූයේ ඉකුත් දෙදහස් දහතුනේ දීය.
පුරාවිද්‍යා නිලදරුවන් මේ දිනවල වෙහෙසෙන්නේ, කැණීමෙන් මතු කැරගත් මහා ස්තූපය ලහි ලහියේ සංරක්ෂණය කරන්නටය. එහි පා තැබූ අපට සිහිගැන්වූයේ, අතීතයේ  මහා  දාගැබ්, පන්සල් ඉදිකළා යැයි පැවැසෙන ආකාරයේ දසුන්ය. එකා පස එකා පෙළගැසුණු, ඔවුහු දාගැබ ඉදිකරන්නට අවැසි ගඩොලින් ගඩොල ගර්භය අසලට දෙති. තවත් පිරිසක් ඒවා සීරුවට තබමින්, ගර්භ ගෘහය බැඳීමට යුහුසුළු වෙති.


“මේ ඉදිකිරීම්වලදී අපි හැකිතරම්, දාගැබේ පැරණි ස්වරූපය ඒ ආකාරයටම පෙනෙන ආකාරයට තබා ගන්නට උත්සාහ කරනවා. පුරාණ දාගැබට යොදා ගත් පැරණි ගඩොල්ම තමයි, මේ ඉදිකිරීමටත් යොදා ගන්නේ. ගඩොල අතරේ කාසියක් ඇතුළු කළ හැකි ආකාරයේ හෝ ඉතා කුඩා කුස්තුරයක්වත් නැති වන පරිදි ගර්භයේ ඉදිකිරීම් කරන්නට අපි වගබලා ගන්නවා.” දාගැබ් බිමෙහි සංරක්ෂණ කටයුතුවල නිරත පුරාවිද්‍යා තාක්ෂණික නිලධාරී තරිඳු වික්‍රමසිංහ පවසන්නේය.
වර්තමානයේදී මෙය නීලගිරි මහා සෑය ලෙසින් හඳුනා ගත්ත ද ඒ සම්බන්ධයෙන් ඇති මත රැසකි. මෙය, මහාදාඨික මහානාග රජු ක්‍රි.ව. 9-21 අතර කාලයේදී කරවනු ලැබූ “පාසානදීපික මහා විහාරය” යැයි යන්න ඉන් පළමුවැන්නයි. තවත් තැනක මෙය, සූරතිස්ස රජු විසින් තනන ලද්දක් යැයි කියැවෙන සාක්ෂි ඇත්තේය. කාවන්තිස්ස රජු විසින් කළා යැයි මහාවංශයේ සඳහන් වන “මහනුග්ගල ෙචෙත්‍යය” නම් මෙය යැයිද ඇතැම් විද්වත්හු විශ්වාස කරති. කෙසේ  වතුදු නීලගිරි සෑය කුමන වකවානුවක ඉදිවිණි ද යන්න ගැන තවමත් නිශ්චිතව හෙළි වී නැත. නීලගිරි සෑයට ඊසාන දෙසින් පිහිටි ගල් පර්වතයකින් සොයා ගෙන ඇති සෙල් ලිපියක “කුලබරිය විහාරය” නමින් විහාරයක් ගැන තොරතුරු හෙළි වී තිබේ. එහෙත් එය කුමන බෞද්ධ ආරාමයක් දැයි තවත් නිශ්චිත නැත. පුරාවිද්‍යා නිලධාරීන් පවසන්නේ, මහසෙන් රජු සමයේ, ඇතැම් විට නීලගිරිය ඒ නමින් හඳුන්වන්ටද ඉඩ ඇති බවයි.
පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව ඉකුත් දෙදහස් එකොළහේදී නීලගිරි සෑයේ කැණීම් අරඹන ලද්දේ, රුහුණු පුරාවිද්‍යා ස්මාරක සංරක්ෂණය කිරීමේ වැඩපිළිවෙළ අනුවය. කැණීමෙන් මතු කැරගත් පුරාවස්තු සම්භාරය අතිශයින්ම කුතුහලය දනවන්නේය. කැණීමෙන් හමු වූ රන්, මැණික් සහ පළිඟු කරඬු සංඛ්‍යාව සියගණනක්ය. ඉන් බොහොමයක් සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලාය. කැණීම් කළ ඉතා සුළු කොටසකින් පමණක් “සිරිපතුල් ගල්” පනහක් පමණ හමු විය. හමු වූ ආසන ගල් සංඛ්‍යාව ඉතා විශාලය. ඡත්‍ර හා යූපස්ථම්භ කොටස් සහ විදේශීය කාසිද අනෙකුත් පුරාවස්තු අතර විය.
මේ සියල්ල ඉතා සුවිශේෂීය. ඒ, මතෛක් කරන ලද කිසිදු පැරණි ෙචෙත්‍ය කැණීමකින් මෙතරම් සිරිපතුල්, ආසන ගල් ආදී පුරාවස්තු රැසක් හමු නොවුණු බැවිනි. දිවයින පුරා වර්තමානයේදී බොහෝ ස්ථානවල සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන ප්‍රදර්ශන පැවැත්වේ. ඒ බොහෝ ප්‍රදර්ශන සඳහා බෙදා දී ඇත්තේ, නීලගිරි කැණීමෙන් මතු කරගන්නා ලද  ධාතු යැයි  පැවැසෙන  බව,  තරිඳු වික්‍රමසිංහ කියන්නේය. එහෙත්,  කිලෝමීටර  ගණන්  දිග  ‍පෝලිම්වල හිඳ,  වන්දනාමාන කරන්නේ, නීලගිරි මහ සෑයෙන් මතුකැරගෙන අවට විහාරස්ථානවලට බෙදා දුන්නේ යැයි කියන සර්වඥ ධාතූන්වහන්සේලා බව ඒ බොහෝ දෙනා දන්නේ නැත.

 


කෙසේ වතුදු, දැනට කෙරී ඇති පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණවලින් අනාවරණය වී ඇති පරිද්දට, වනයෙන් වැසී ගිය හෙක්ටයාර තිස්හයක ප්‍රදේශයක් පුරා, ඉපැරිණි බෞද්ධ ආරාමික නගරයක නටබුන් විසිරී පවතී. මහා සෑයට උතුරු දෙසින් විහාර ආරාම නටබුන්, සෙල්ලිපි, නටබුන් වූ ස්තූප, කටාරම් සහිත ගල්ලෙන් හා ගල් කොරිද, කටාරම් හා සිතුවම් සහිත ලෙන් ද රැසකි. සෑය හැරුණු විට ඒ කිසිවක් තවමත් ගවේෂණය කර අවසන් නැත.
නීලගිරි සෑයේ සිට කිලෝමීටර තුනක් පමණ නුදුරින් ඇත්තේ නීලගිරි කන්දය. කටාරම් හා සිතුවම් සහිත ලෙන් සංකීර්ණය හමුවෙන්නේ එහිදීය. නීලගිරි කන්ද ගවේෂණය කළ පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තී එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියෝ සිය “නැගෙනහිර හෙළ බොදු උරුමය” කෘතියෙහි සඳහන් කරන්නේ මේ ලෙන්වල මනා ලෙස බිත්ති බැඳ ඇති බවයි. එහි සඳහන් අන්දමට මෙයින් එකක බිත්ති බැඳ ඇත්තේ, ගල් කුට්ටිවලිනි. බිත්තිය නෙරා ගොස් දොරටුවද ඇලවී ඇත. බදාම මනා ලෙස කපරාරු කර ඇත්තේය.
චිත්‍ර ලෙන මෙම ලෙන් සංකීර්ණයේ වන සුවිශේෂීම ලෙන වන්නේය. එහි වියනෙහි ඇඳ  ඇති  විශාල  ලියවැලක් ආශ්‍රිතව ඇත්තේ, සුන්දර නාරි රුවකි. ඒ රුව බැලූ බැල්මටම ලොව මවිත කළ සීගිරි අප්සරාවන්ගේ රුවට බෙහෙවින් සමාන  බව විද්වතුන්ගේ අදහසයි. එහෙත් එය තවමත් හරිහැටි හෙළි නොවූ රහසකි.
කෙසේ වතුදු, නීලගිරි සෑය වටකොට ඇති මහ වනය ඉපැරිණි නටබුන් රැසක් සිය අතුපතර අතර සඟවා ගෙන ඇත්තේය. එහි සෑම තැනකම පාහේ ඇත්තේ, බෞද්ධ විහාරාරාම සංකීර්ණයක පැරණි ශේෂයෝය. ඒවා හැඩඔය නිම්නයෙහි පැතිරුණු රුහුණු රාජධානියේ ශ්‍රී විභූතිය කියාපාන සලකුණු වග නම් ඉඳුරාම පැහැදිලිය. කුමන රජකුහුගේ සමයෙහි ඉදිවුණක් දැයි සැකසහිත වුවත්, නීලගිරි සෑ ඉසව්වේ මහා ආරාම සංකීර්ණයක් ඇති බව පෙනෙන්නට ඇත. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව හෙට දවසේ දී ඒ සියල්ලට පිළිතුරු සොයනු ඇත.

 ගයාත්‍රි ගීගනආරච්චි

  1. බෙරපදයක හඬට පත්තු වෙන සබරගමු මහ සමන් දේවාලයේ කාලතුවක්කුව
  2. එකම දවසේ එකම කුස ඉපදී එකම දවසේ හමුදාවට බැඳී එකම දවසේ මේජර් ජෙනරාල්වරුන් වූ සොහොයුරන් දෙදෙනා
  3. පරිගණක ක්‍රීඩා කරන්න දෙන්න එපා: දරුවන්ගේ ඇස් දුර්වල වෙනවා
  4. හොඳ පුරවැසියෙක් සමාජයට දායාද කරන තැන දහම් පාසලයි
  5. හදවත විවෘත නොකර කපාට බද්ධ සැත්කම් තුනක් මෙරට දී පළමු වරට
  6. බුද්ධි නදීශාන්ගේ වර්ණාවලි යන්ත්‍රයට ලෝකයේ මුල් තැන
  7. අප ක්ෂණික ආහාර පසුපස දිව යද්දී ඕස්ටේ‍්‍රලියාවත් කාබනික ගොවිතැනට
  8. දැන්වීම්වලින් සුපිරි වාහන ගෙන්වා අතුරුදන් කරන ජාවාරමක්
  9. වයඹ ශ්‍රී විභූතිය යළි පිබිදෙයි
  10. ප්‍රාග් මානවයාගේ ආයුධ රජගලින් මතුවේ
  11. වයඹ ගොවි පවස නිවන්නට මහවැලි වතුර
  12. පෝට් සිටියේ පළමු අදියරේ වැඩ තව ටික දවසකින් අවසන්
  13. එතෙර රටවල වාහන වෙළෙඳපොළ ගැනත් දැන ගමු
  14. රත්නපුර කම්කරු කාර්යාලයට ගල් භීතියක්
  15. චීන නාවික හමුදා නෞකාවක් සිව් දින නිල සංචාරයකට ඇවිත්
  16. ඇස්වහ කටවහ ගැන විශ්වාසයට ආගම් භේද නෑ

Lakbima Online

Download Lakbima Mobile App

 
 

 

Get In Touch With Us

Please publish modules in offcanvas position.