Coss Ear2
lakbima.lk
COSS Ear 1

සමකය මතදී සිදුවන අරුම පුදුම දේ

පෘථිවි ගෝලයේ උත්තර සහ දක්ෂිණ ධ‍්‍රැව දෙක එකිනෙකින් වෙන් කරනු ලබන සමකය පිළිබඳව අප දැන ඉගෙන ගන්නේ පාසල් අධ්‍යාපනය තුළිනි. සමකය යනු වැඩිම උෂ්ණත්වයකින් යුතු කලාපයක් ලෙස ද හැඳින්විය හැකිය. ශ‍්‍රී ලංකාව ද සමකය සමීපයේ ඊට ඉහළින් පිහිටන රටක් ලෙස සෞම්‍ය කලාපීය මද උණුසුම් දේශගුණයක් සහිත රටක් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
සමකය ආශ‍්‍රිත කලාපය ඉතා සුවිශේෂී විපර්යාසවලින් හෙබි කලාපයක් ලෙස මෑතක දී භූ විද්‍යාඥයන් විසින් සොයා ගෙන ඇති බව බීබීසී සේවය වාර්තා කර තිබේ. සමකය ගමන් කරන රටවල නගර සියල්ලේම මෙම විපර්යාස දැකිය හැකි වීම ද පුදුම සහගත කාරණයකි. මෙම විපර්යාසවලින් පළමුවැන්න දකින්නට හැකි වී තිබුණේ කෙන්යාවේ නැන්යුකි නගරයෙනි. පෘථිවි අර්ධ ගෝලය එකිනෙකින් වෙන්වන සමකය ගමන් කරන එක් ප‍්‍රදේශයක් ලෙස මෙම නැන්යුකි නගරය හඳුන්වා තිබේ. එය මුහුදු මට්ටමෙන් අඩි 6389 ක් ඉහළින් පිහිටි නගරයකි.
ලෝක භූ විද්‍යා සංගමය විසින් සමකය ගමන් ගන්නා සෑම රටකම සෑම නගරයකම සමකය පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් දැන්වීම් ඵලක ප‍්‍රදර්ශනය කර තිබේ. භූ විඥයන් පිරිසක් නැන්යුකි නගරයේ මෙම ඵලකයට මීටර් 20ක් උතුරින් පිහිටි ස්ථානයක දී කුඩා බේසමකට ජලය පුරවා ජලය මතට ගිනි කූරක් පාවෙන්නට තබා තිබේ. පුදුමයකට මෙන් එම ස්ථානයේ දී ජලය මත ගිනි කූර පාවෙන්නේ දක්ෂිණා වෘත්තව පමණි. එනම් ඔර්ලෝසුවේ කටු කැරකෙන දිශාවට පමණි. වාමාවෘත්ත දෙසට චලනය කිරීම සඳහා බාහිර බලයක් එල්ල කළ ද එය වාමාවෘත්තව චලනය වන්නේ නැත.
ඉන්පසු මෙම ජල බඳුන සමකයේ සිට දකුණු දෙසට මීටර් 20ක දුරින් තබා ගිනි කූර කැරකෙන්නට ඉඩ හරිනු ලබයි. එහිදී ගිනි කූර චලනය වන්නේ දක්ෂිණාවෘත්තව නොව වාමාවෘත්තව ය. එනම් ඔර්ලෝසුවේ කටු කැරකෙන දිශාවට විරුද්ධ  දිශාවට ය. බාහිරින් බලයක් යොදා දක්ෂිණාවෘත්තව චලනය වන්නට සැලැස්වුව ද එය දක්ෂිණාවෘත්තව චලනය නොවේ. 
අනතුරුව මෙම ජල බඳුන හරියටම සමකය මත තබනු ලබයි. ඉන්පසු ගිනි කූර චලනය වන දිශාව පිළිබඳව පරීක්ෂා කර බැලීමේ දී පුදුමයකට මෙන් එය කිසිම දිශාවකට චලනය වී තිබුණේ නැත. එනම් එය නිශ්චිතව පැවතිණි. මෙම පර්යේෂණය සිදු කරනු ලැබුවේ එකිනෙකට පෙනෙන දුරින් වූ මීටර් 20 බැගින් දුරින් වූ ස්ථාන තුනක දී වුව ද එම ස්ථාන තුනෙහි දී ගිනි කූරෙහි චලනය තුන් ආකාරයකින් නිරීක්ෂණය විය. එනම් සමකය අසල මීටර් 40ක පරතරයක් තුළ ජලයේ හැසිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම එකිනෙකින් වෙනස් වී තිබේ. මෙය මේ ආකාරයෙන් වෙනස් වූයේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳ ව පැහැදිලි සහ නිවැරදි මතයක් ඉදිරිපත් කරන්නට භූ විiඥයන්ට මේ දක්වා හැකි වී නැත.
එමෙන්ම සමකය ගමන් ගන්නා බ‍්‍රසීලයේ මැකපා නගරයේ දී ද පුදුමාකාර අත්දැකීම්වලට මුහුණ දෙන්නට භූ විiඥයන්ට සිදු වී තිබිණි. මැකපා නගරය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 40ක් පමණ ඉහළින් පිහිටි නගරයකි. මැකපා නගරයේ යම් යම් ස්ථාන වලදී මාලිමාවක් භාවිත කළ විට ඉන් නිවැරදි දිශාව පෙන්නුම් නොකෙරෙන බව ද ඔවුන්ට දකින්නට ලැබී තිබිණි. එපමණක් නොව මාලිමාව මගින් නිවැරදි දිශාව දක්වනු ලබන්නේ සමකයේ සිට මීටර් 40ක පමණ දුරක් උතුරු දෙසට හෝ දකුණු දෙසට ගමන් කිරීමෙන් පසුව බව ද නිරීක්ෂණයට ලක් විය.
සමකය මත සහ ඒ අවට ප‍්‍රදේශවලදී මෙවැනි අපූර්ව සිදුවීම් සිදුවන්නට පොදු හේතුව ලෙස පෘථිවි ගෝලය ආනතව පිහිටීමත් එහි ගුරුත්වාකර්ෂණ බලපෑමේ වෙනසත් බලපෑ හැකි බවට මත පළ වී තිබේ. නමුත් ඒ සඳහා නිෂ්චිත හේතුවක් සොයා ගන්නට නවීන තාක්ෂණයෙන් අනූන වත්මන් ලෝකයට නොහැකි වීම පුදුම සහගත ය.
 
දුලාන්ජලී මුතුවාඩිය

 

IMAGE

නෙලා සමග ඔබ හමුවට එන බෙනට්ගේ පුතා

IMAGE 2018 Feb 25 14:21
අද වෙද්දී උදාර රත්නායක කියන්නේ නළුවෙක්ද? එහෙමත් නැතිනම් දේශපාලනඥයෙක්ද? නළුකම මගේ වෘත්තිය...
Views - 632

මගෙන් නම් සල්ලි ඉල්ලුවේ නෑ ඒත් මේ වගේ කතාවක් නම් කිව්වා

IMAGE 2018 Feb 25 14:08
මේ වෙද්දී ඉන්දිකාගේ කලා දිවිය දශක දෙකකටත් එහා ගිය එකක් නේද? ඔව්. මම මුලින්ම ක්‍ෂේත්‍රයට එකතු...
Views - 1155

රනිල් සල් සපු නා හැර ගියේ ඇයි?

IMAGE 2018 Feb 25 13:52
“සල් සපු නා” ටෙලි නාට්‍යයේ දැන් රනිල්ව දකින්නට ලැබෙන්නේ නැහැ. ඇයි ඒ ? මම තාවකාලිකව ‘සල්...
Views - 1011

තාත්තගේ අකමැත්තෙන් රඟපාන්න ආපු උපාසක අම්මා

IMAGE 2018 Feb 25 12:18
කොහොමද ඔබට අංජනා එහෙමත් නැත්නම් උපාසක අක්කා වෙන්න අවස්ථාව ලැබුණේ? මාව උපාසක අම්මා කළේ...
Views - 781

බසයේදී දුන් බොරු විවාහ පොරොන්දුවෙන් පවුල්ජීවිතේ 'හබක්'

IMAGE 2018 Feb 23 12:25
ඔහු අගනුවර ප්‍රසිද්ධ සමාගමක විධායක නිලධාරියෙකි. වයස අවුරුදු 40 ඉක්මවූ ඔහුට රූමත් බිරිඳක් සහ...
Views - 5439

අහිමි පෙම ඉල්ලා පෙම්වතියට ප්‍රසිද්ධියේ ගුටි ඇනලා

IMAGE 2018 Feb 23 10:42
පැරණි පෙම්වතියගෙන් අහිමි වූ ආදරය නැවත ඉල්ලා එය නොලැබුණු විට නාරාහේන්පිට ප්‍රදේශයේදී ඇයට...
Views - 3593

Please publish modules in offcanvas position.