Coss Ear2
lakbima.lk
COSS Ear 1

පිලිපීනය අයි.එස්. සංවිධානයේ කේන්ද්‍රස්ථානයක් වෙයිද?

මේ වනවිට මුළු ලොවම භීතියට පත් කරමින් සිටින අයි.එස් (Islamic State) සංවිධානය තවත් ආසියානු රටක් තුළ තහවුරු වීමට උත්සාහ දරමින් සිටිනවාද යන ප්‍රශ්නය බොහෝ පාර්ශ්ව තුළ නංවන්නට සමත් වූ සිදුවීම් දාමයක් මේ වනවිට සිදුවෙමින් තිබේ. ඒ පිලිපීනය කේන්ද්‍ර කර ගනිමිනි.
 
මේ සම්බන්ධ ආසන්නම සිදුවීම් දාමය ආරම්භ වූයේ මැයි මස 23 වැනිදාය. එදින පිලිපීන හමුදාව පිලිපීනයේ දකුණු දෙසින් පිහිටි මින්දනාඕ දූපතේ පිහිටි මරාවි නැමැති නගරයට ඇතුළු වූයේ එහි රැඳී සිටින බව පැවසුණු අබු සයියාෆ් (Abu Sayyaf) නැමැති ඉස්ලාමීය සටන්කාමී  කණ්ඩායමේ නායකයකු අල්ලා ගැනීම සඳහාය. අබු සයියාෆ් සංවිධානය යනු දැන් කලෙක සිටම දකුණු පිලිපීනයේ දූපත් ආශ්‍රිතව ක්‍රියාත්මක වෙමින් සිටින සටන්කාමී සංවිධාන අතරින් එකකි. මෙම සංවිධාන සටන් කරමින් සිටින්නේ මින්දනාඕ දූපතේ ස්වාධීන පාලනයක් ඇති කරගැනීම අරමුණු කර ගනිමිනි. 
 
මෙම කලාපයේද බහුතරයක් වාසය කරන්නේ කිතුනුවන් වන අතර, සුළුතරයක් වන මුස්ලිම්වරුන්  නියෝජනය කරන සංවිධාන පවසන්නේ කාලයක් තිස්සේ කිතුනුවන් පිලිපීනයේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් පැමිණ මෙහි පදිංචි වීම නිසා තමුන් සුළුතරයක් බවට පත්ව ඇති බවය. මෙම තත්ත්වය තුළ මෙහි ක්‍රියාත්මක වන ඉස්ලාමීය සටන්කාමී කණ්ඩායම් පිලිපීන රජයට එරෙහිව මෙන්ම මෙහි සිටින කිතුනුවන්ට එරෙහිවද සටන් කරමින් සිටිති. අබු සයියාෆ් සහ මවූට් (Maute) යනු ඒ ආකාරයෙන් සටන් කරමින් සිටින ප්‍රධාන කණ්ඩායම් දෙකක් ලෙස සැලකෙයි. ඔවුන්ගේ බලා‍පොරොත්තුව වී ඇත්තේ මින්දනාඕ දූපත තුළ ස්වාධීන මුස්ලිම් පාලනයක් පිහිටුවා ගැනීමයි. 
 
කලින් සඳහන් කළ පරිදි, පසුගිය 23 වැනි දින අබු සයියාෆ් නායකයකු වූ ඉස්නිලෝන් හාපිලොන් නැමැත්තා අල්ලා ගැනීම සඳහා ආරම්භ කෙරුණු හමුදා මෙහෙයුම සිතූ පරිදි සාර්ථක වූයේ නැත. එයින් පසු මින්දනාඕහි මරාවි නගරය තුළ හමුදාව සහ සටන්කාමී කණ්ඩායම් අතර හටගත්තේ දරුණු සටනකි.  නගරයේ රෝහලක්, අධ්‍යාපන ආයතනයක්, බන්ධනාගාරයක්, ක්‍රිස්තියානි පල්ලියක් ඇතුළු ස්ථාන කිහිපයක් සටන්කාමීන් අල්ලාගත් බව මාධ්‍ය අනාවරණය කළේය. මේ සිද්ධිය වනවිට පිලිපීන ජනාධිපති රොඩ්රිගෝ ඩ්‍යුටර්ට් සිටියේ රුසියාවේ නිල සංචාරයක නිරත වෙමිනි. ඔහු එහිදී ජනාධිපති පුටින් සමග පැවැත් වූ  සාකච්ඡාවද විශේෂ අවස්ථාවක් විය. 
 
සිය රටෙහි හට ගත් හදිසි තත්ත්වය ගැන දැනගැනීමෙන් පසු ඩ්‍යුටර්ට් රුසියාවේ සිටිමින්ම මින්දනාඕ දූපතෙහි යුද නීතිය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. එමෙන්ම රුසියානු සංචාරය අතරමග නතර කර නැවත පිලිපීනය බලා පැමිණීමටද ඔහු පියවර ගත්තේය.
 
මේ සටහන ලියන අවස්ථාව  වනවිටත් මින්දනාඕහි ඉස්ලාමීය සටන්කාමීන් සහ පිලිපීන හමුදා අතර දරුණු සටන් ඇවිළෙමින් තිබිණි. දෙපැත්තේම සාමාජිකයන් රැසක් මරණයට පත්ව ඇති බවද වාර්තා වෙයි. පිලිපීන ගුවන් හමුදාව විසින් එල්ල කරන ලද ප්‍රහාරයක් වැරදී යාමෙන් හමුදාවේම  සෙබළුන් 11 දෙනෙකු මරණයට පත්වීම පසුගිය සිකුරාදා (2)  වාර්තා වූ විශේෂ සිද්ධියක් විය. මේ අතර ගැටුම් හේතුවෙන් සිවිල් වැසියන් විශාල වශයෙන් මෙම ප්‍රදේශ අත්හැර යමින් සිටින බවද පිලිපීන මාධ්‍ය අනාවරණය කර තිබිණි.
 
මීට පෙර අවස්ථාවල පිලිපීන රජය සමග සටන් වැදුණු සටන්කාමීන් පිලිපීන ජාතිකයන්ම වූ බව ‍පොදු පිළිගැනීම විය. නමුත් මේ අවස්ථාවේ එහි කිසියම් කැපී පෙනෙන වෙනසක් පවතින බවක් පිලිපීන බලධාරීන්ගෙන් ප්‍රකාශයට පත්ව තිබේ. එනම් මෙම සටන්කාමීන් අතර විදේශිකයන්ද සිටින ආකාරයක් පෙනී යන බවයි. හමුදාව අතින් මරණයට පත් වූ සටන්කාමීන් අතර මැ‍ලේසියානු සහ ඉන්දුනීසියානු ජාතික සටන්කාමීන් සිටින බවක් හඳුනාගෙන ඇතැයි ඔවුන් ප්‍රකාශ කර ඇත. සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල මෙම විදේශීය සාමාජිකයන් අතර මැ‍ලේසියානු, ඉන්දුනීසියානු මෙන්ම පාකිස්ථාන, ඉන්දියානු සහ තුර්කි වැනි ජාතිකයන්ද සිටින බව පෙනී යන්නේ යැයි පිලිපීන ආරක්ෂක අංශ සඳහන් කර තිබිණි. මෙම පිරිස් “ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය” හෙවත් අයි.එස්. සංවිධානයට සම්බන්ධ අය බව මෙම බලධාරීන්ගේ විශ්වාසයයි. මින්දනාඕ දූපතේ සටන් කරන දේශීය සටන්කාමී සංවිධාන මෑතක සිට අයි.එස්. සංවිධානය සමග සබඳතා පවත්වන බවට වන විශ්වාසය මේ නිසා තහවුරු වන බව මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වන  නිරීක්ෂකයන්ගේ මතය වී තිබේ.
 
මෙවැනි තත්ත්වයක් පවතී නම් ඒ තුළින් පෙනී යන බරපතළ කාරණයක් වන්නේ අයි.එස් සංවිධානය මේ වනවිට දකුණු පිලිපීනයේ මින්දනාඕ වැනි දූපත් සිය බල කඳවුරු බවට පත් කර ගැනීමට පියවර ගනිමින් සිටින බවයි. මෙම දූපත්වල වෙනම රාජ්‍යයන් පිහිටුවමින් ඒවා ඔවුන්ගේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයේ කොටස් බවට පත් කර ගැනීමට අයි.එස්. සංවිධානය අදහස් කරගෙන සිටින බව පෙනී යන්නේ යැයි ඇතැම් නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති.  
 
අයි.එස්. සංවිධානය වඩාත්ම ශක්තිමත්ව පැවැතුණේ ඉරාකය, සිරියාව වැනි රටවලය. මේ වනවිට එම රටවල අයි.එස්. සංවිධානයට එල්ල වන අභියෝග වැඩි වී ඇති බැවින් ඔවුන් ලොව අනෙක් කලාපවලද සිය බලකඳවුරු ශක්තිමත් කරගැනීමට පියවර ගනිමින් සිටින බව දැන් ටික කලෙක සිට අවධානයට ලක්වෙමින් ඇති කාරණයකි. අග්නිදිග ආසියාව තමුන්ගේ ප්‍රධාන කඳවුරක් බවට පත් කර ගැනීමට ඔවුන් කටයුතු කරමින් සිටින බවත්, පිලිපීනය එහි වැදගත් කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් විය හැකි බවත් මෙම සංවිධානය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන විශේෂඥයන්ගේ අදහස වී තිබේ.
 
නිහාල් පීරිස්

 

IMAGE

නෙලා සමග ඔබ හමුවට එන බෙනට්ගේ පුතා

IMAGE 2018 Feb 25 14:21
අද වෙද්දී උදාර රත්නායක කියන්නේ නළුවෙක්ද? එහෙමත් නැතිනම් දේශපාලනඥයෙක්ද? නළුකම මගේ වෘත්තිය...
Views - 626

මගෙන් නම් සල්ලි ඉල්ලුවේ නෑ ඒත් මේ වගේ කතාවක් නම් කිව්වා

IMAGE 2018 Feb 25 14:08
මේ වෙද්දී ඉන්දිකාගේ කලා දිවිය දශක දෙකකටත් එහා ගිය එකක් නේද? ඔව්. මම මුලින්ම ක්‍ෂේත්‍රයට එකතු...
Views - 1142

රනිල් සල් සපු නා හැර ගියේ ඇයි?

IMAGE 2018 Feb 25 13:52
“සල් සපු නා” ටෙලි නාට්‍යයේ දැන් රනිල්ව දකින්නට ලැබෙන්නේ නැහැ. ඇයි ඒ ? මම තාවකාලිකව ‘සල්...
Views - 1002

තාත්තගේ අකමැත්තෙන් රඟපාන්න ආපු උපාසක අම්මා

IMAGE 2018 Feb 25 12:18
කොහොමද ඔබට අංජනා එහෙමත් නැත්නම් උපාසක අක්කා වෙන්න අවස්ථාව ලැබුණේ? මාව උපාසක අම්මා කළේ...
Views - 773

බසයේදී දුන් බොරු විවාහ පොරොන්දුවෙන් පවුල්ජීවිතේ 'හබක්'

IMAGE 2018 Feb 23 12:25
ඔහු අගනුවර ප්‍රසිද්ධ සමාගමක විධායක නිලධාරියෙකි. වයස අවුරුදු 40 ඉක්මවූ ඔහුට රූමත් බිරිඳක් සහ...
Views - 5429

අහිමි පෙම ඉල්ලා පෙම්වතියට ප්‍රසිද්ධියේ ගුටි ඇනලා

IMAGE 2018 Feb 23 10:42
පැරණි පෙම්වතියගෙන් අහිමි වූ ආදරය නැවත ඉල්ලා එය නොලැබුණු විට නාරාහේන්පිට ප්‍රදේශයේදී ඇයට...
Views - 3588

Please publish modules in offcanvas position.