Home    |    Daily Lakbima    |    Sunday Lakbima    |   Rajina |    Archive    |    Advertise With Us    |     Careers Email - [email protected] youtube
lakbima.lk
                                                                                        එසැනින් පුවත් | ගොසිප් | විශේෂ පුවත් | සුන්දර ලක්බිම | ව්‍යාපාරික පුවත්     

ප්‍රංශයේ ජේතවනාරාමයේ වාර්ෂික කඨින පිංකම කාම්බෝජ, වියට්නාම, චීන, ලාඹේස්, ප්‍රංශ, ශ්‍රී ලංකා හා බුරුම, බංගලාදේශ යන රටවලට අයත් ගිහි පැවදි විශාල දෙනෙකුගේ සහභාගිත්වයෙන් පසුගියදා සිදුකෙරිණ.

ජේතවනාරාමාධිපති මුරුංගාගස්යායේ ඤාණීස්සර අධිකරණ නාහිමියන්ගේ අනුශාසනා පරිදි පැවති මෙම පිංකමට පැරිස් බෞද්ධ විහාරාධිපති කෝන්ගස්දෙණියේ ආනන්ද විද්‍යාලයේ හිටපු ආචාර්ය වේපතඉර හේමාලෝක, මහාචාර්ය ඉත්තදෙමලියේ ඉන්ද්‍රසර, ප්‍රංශයේ ප්‍රධාන සංඝනායක පරවාහැර චන්දරතන, මහාචාර්ය වාව්වේ ධම්මරක්ඛිත, බොරැල්ලේ කෝවිද, මනන්පිට අමිත, මාපලගම ජිනානන්ද, වතෝගල බුද්ධසාර, කැන්දවින්නේ රාහුල, කේ සුගතසිරි යන හිමිවරු ඇතුලු වියට්නාම බුරුම කාම්බෝජ ආදි රටවල හිමිවරුන් මෙම පිංකමට සහභාගි වූහ.



ශ‍්‍රී ලංකා භික්‍ෂු ශාසනයේ පැවිිදි ආකල්ප වලින් සපිරුණ සිල්වත් ගුණවත් ආදර්ශමත් සඟරුවනක් ලෙස ලෝවැසියන්ගේ ගෞරවාදරයට පාත‍්‍ර වූ දක්‍ෂිණ ලංකාෙවි අධිකරණ සංඝනායක ධූරයෙන් පිදුම් ලත් පූජ්‍ය හබරකඩ ඉන්දරතන නාහිමියන්ගේ අපවත්වීම සැබවින්ම භික්‍ෂු ශාසනයට පිරිමැසිය නොහැකි පාඩුවක් ලෙස සඳහන් කළ යුතුය.
උන්වහන්සේගේ ලෝක සාසන සේවයට උපහාර පිණිස ආනන්ද මහා විද්‍යාලයේ හිටපු ධර්මාචාර්ය පූජ්‍ය ශාස්ත‍්‍රවේදී වේපතඉර හේමාලෝක නාහිමි,පූජ්‍ය මුරුංගගස්යායේ ඤාණිස්සර නාහිමි, පූජ්‍ය කෝනගස්දෙණියේ ආනන්ද මාහිමි, පූජ්‍ය බොරැුල්ලේ කෝවිධ මාහිමි ප‍්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයේ සහභාගිත්වයෙන් විශේෂ අනුස්මරණ පින්කමක් ඔක්තෝබර් මස 28 වන සෙනසුරාදා ප‍්‍රංශයේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයේදී පැවැත්වේ. ප‍්‍රංශයේ ප‍්‍රධාන සංඝනායක පරවාහැර චන්දරතන නාහිමිගේ අනුශාසනා පරිදි මේ පිංකම පැවැත්වේ.
හබරකඩ විජයානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේ ආදිකතෘ අතිපූජනීය මාවනානේ පේමානන්ද නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ අතිජාත ශිෂ්‍ය රත්නයක් ලෙස, උන් වහන්සේ භික්‍ෂු ශාසනයට ලබාදුන් සිසු පරපුර ඉතා විශාලය.  බුද්ධ සාසනය බැබලවීමට ප‍්‍රමාණවත් වූ සිසු පරපුරක් බිහිකිරීමට උන් වහන්සේට තිබූ හැකියාවම ඉතා අගය කොට සැලකිය යුතුය. හබරකඩ විජයානන්ද ධර්මායතනය අද ලොව පුරා ප‍්‍රසිද්ධ අධ්‍යාපන ආයතනයක් බවට පත් වීමට අපවත් වී වදාළ නාහිමියන් බිහිකළ සිසු පරපුරට අයත් උගත් වියත් භික්‍ෂුන් නිසා හැකියාව ලැබුණි.  
කොළඹ ආනන්ද මහා විද්‍යාලයේ ධර්මාචාර්ය වරයකු ලෙස වසර 23ක් හබරකඩ ඉන්දරතන නායක හාමුදුරුවන් වහන්සේට ඉමහත් සේවයක් සිදු කරන්නට ගල්කිස්සේ වටරප්පල පාරේ බෞද්ධ ආයතනාධිපති කොළඹ නව කෝරළයේ ප‍්‍රධාන සංඝනායක දිවියාගහ යසස්සි නායක මාහිමිපාණන් වහන්සේ නිසා හැකියාව ලැබීමද සඳහන් කළ යුතුමය.  හබරකඩ නායක හාමුදුරුවන් රෝගාතුර වූ අවස්ථාෙවි පටන් උන් වහන්සේගේ කුදුමහත් කටයුතු වලට සහය දක්වමින් උන්වහන්සේ සුවකර ගැනීමට යසස්සී නායක මාහිමිපාණන් දිවයිනේ උසස්ම වෛද්‍ය වරුන් සම්බන්ධ කරගෙන උත්සාහ ගත්තද ඒවා සියල්ලම බුදුවදන සනාථ කරමින් නිරර්ථක වීම සියළු සංස්කාර ධර්මයන් ගේ අනිත්‍ය භාවය තවදුරටත් පසක්කර දීමක්ම විය.
හබරකඩ ඉන්දරතන නාහිමියන්ගේ ශිෂ්‍යයන් ලෙස දිවයිනේ උසස්ම වෛද්‍යවරුන් පවා උන් වහන්සේගේ ජීවිතය ගලවා ගැනීමට කළහැකි සියළු දේ සිදු කළත් ඔක්තෝබර් මස 01 වන දින උන් වහන්සේ සදහටම දෙනෙත් පියාගත්තේ රට ජාතිය බුද්ධ සාසනය වෙනුවෙන් කරන ලද අපරිමිත සේවයන් අප සිත් තුළ රඳවා තබමිණි.                                                          ප‍්‍රංශයේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය ආරම්භ කිරීමට ප‍්‍රථම ප‍්‍රංශයේ ධම්මචක්ක බෞද්ධ සංවිධානය මඟින් ආරම්භ කළ පැරිස් බෞද්ධ විහාරයට පරවාහැර චන්ද්‍රරතන නාහිමිගේ ආරාධනයෙන් සහ ප‍්‍රංශයේ වාසය කරණ විජය ලියනගේ මහතාගේද දැනුවත්කම මත ශ‍්‍රී මහා බෝධි අංකුරයක්ද වැඩමවාගෙන ප‍්‍රථමයෙන්ම වැඩම කළේ පූජ්‍ය හබරකඩ ඉන්දරතන නාහිමිපාණන් වහන්සේය. 1984 වර්ෂයේ පරවාහැර චන්ද්‍රරතන නාහිමිගේ ආරාධනයෙන් ප‍්‍රංශයට වැඩම කළ ප‍්‍රථම භික්‍ෂුන් වහන්සේ ද උන් වහන්සේය. වසරක කාලයක් ප‍්‍රංශයේ වාසය කරමින් ධර්ම ශාස්තී‍්‍රය සේවාවන් සිදුකළ උන්වහන්සේ නැවතත් ආනන්ද මහා විද්‍යාලයේ සේවය සඳහා  ආපසු වැඩම කළේ ධර්ම ශාස්ත‍්‍රීය සේවය සිදුකරන්නට උන්වහන්සේ තුල තිබූ බලවත් කැමැත්ත නිසාමය. උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍යකු ලෙස පරවාහැර චන්ද්‍රරතන නාහිමිගේ ආරාධනයෙන් ප‍්‍රංශයට පැමිණි තවලම ධම්මික හිමියන් ස්විට්සර්ලන්තයේ ප‍්‍රධාන සංඝනායක හිමියන් ලෙස කටයුතු කරමින් බුද්ධ ශාසනයට සේවය සලසන අතර, හබරකඩ නාහිමියන්ගේ තවත් ශිෂ්‍යයකු වූ පූජ්‍ය හල්විටිගල සුජාත හිමියන් ස්විට්සර්ලන්තයේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයේ සිට බුද්ධ වචනය ඉගැන්වීම සඳහා පරිසරය නිර්මාණය කරගනිමින් වැඩ වසති.
විචිත‍්‍ර ධර්ම කථික හිමිනමක් වශයෙන්් ඉන්දරතන නාහිමියන් විසින් සිදු කරන ලද සේවාවන් කොපමණ ද කියා ප‍්‍රමාණ කිරීමට නොහැකි බව පරවාහැර චන්ද්‍රරතන නාහිමියෝ පැවසූහ.

ශ්‍රී ලංකා චීන සහයෝගීතා සමාජයීය හා සංස්කෘතික සහයෝගීතා සංගමය විසින් චීන මහජන සමුහාණ්ඩුව පිහිටුවා වසර 68 පිරීම නිමිත්තෙන් සංවිධානය කළ සැමරුම් උත්සවයක් කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරන ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී පසුගියදා පැවැත්විණි.

මෙම අවස්ථාවට ප්‍රධාන ආරාධිත අමුත්තන් ලෙස චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ තානාපති යී ෂැයැන්ජින්, නිපුණතා සංවර්ධන හා වෘත්තීය පුහුණු අමාත්‍ය චන්දිම වීරක්කොඩි, සංචාරක සංවර්ධන හා ක්‍රිස්තියානි  කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍ය ජෝන් අමරතුංග යන මහත්වරු සහභාගිවූ අතර  මෙම උත්සවයයේදී ශ්‍රී ලංකා චීන බෞද්ධ මිත්‍රත්ව සංගමය විසින් දහම්පාසල් නගා සිටුවීමේ දෙවන අදියර වශයෙන් දුෂ්කර පළාත්වල දහම් පාසල් 7 කට ප්ලාස්ටික් පුටු 50 බැගින් හා ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර එක බැගින් පරිත්‍යාග කිරීමට සිදුවිය.

මේ සඳහා මූල්‍ය ආධාර ශ්‍රී ලංකා මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ තානාපති කාර්යාලයේ හා චීනයේ ජින්ස විහාරස්ථානය ලබා දී ඇති අතර සේයාරුවෙන් දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපතිවරයා එම භාණ්ඩ නිල වශයෙන් ප්‍රධානය කළ අයුරු.

මෙම අවස්ථාවට ශ්‍රී ලංකා චීන බෞද්ධ මිත්‍රත්ව සංගමයේ සභාපති සුමති ධර්මවර්ධන මහතා ද සහභාගි විය.





ඡායාරූප හා සටහන - තුෂාර අතපත්තු

 

ගැහැනු රස වින්දනය සහ පිරිමි රස වින්දනය කියල දෙකක් තියෙනවද? කාලයක් පුරාම කලා විචාර ක්‍ෂේත්‍රයේ ආධිපත්‍යය දැරුවෙ පිරිමින් නිසා පිරිමි රස වින්දනයට ගැලපෙන නිර්මාණවලට සංස්කෘතිය තුළ ආධිපත්‍යයක් හිමි වුණාද? ගැහැනු රස වින්දනය නිතරම හෑල්ලුවට ලක් කෙරුණද? මේ ගැන මට හිතුණු අදහස් ටිකක් මේ.
රස වින්දනයෙ මේ ගැටුම ගැන කතා කරන කොට අපිට පහසුවෙන් අදාළ කරගන්න පුළුවන් ක්‍ෂේත්‍ර දෙකක් ටෙලිනාට්‍ය සහ සිනමාව. මේ වෙනකොට ටෙලිනාට්‍ය බලන්නෙ වැඩි හරියක් කාන්තාවො කියන එක නිතර කියැවෙන කාරණයක්. 'මෝඩ ගෑනු' මෝඩ ටෙලිනාට්‍යවලට වහ වැටිල' වැනි චෝදනා නිතර අහන්න පුළුවන්. මේ චෝදනා, විවේචන වැඩිපුර එල්ල වෙන්නෙ පිරිමි විචාරකයින්ගෙන් සහ ඒ විචාර රාමුව තුළ සිතන පිරිමි ප්‍රේක්ෂකයින්ගෙන්. මේ විදියට  ටෙලි නාට්‍යවලට බණින අය අතරින් වැඩි දෙනෙක් පිරිමි විවේචකයින් වීමත්, අනික් අතට මේ ටෙලිනාට්‍ය නරඹන අය අතරින් වැඩි දෙනා කාන්තාවන් වීමත් තුළ අපි ඉහත කියපු ගැටුම දකින්න පිළිවන් කියලයි හිතෙන්නෙ. ටෙලි නාට්‍ය බොළඳයි, මෝඩයි, භාවාතිශයයි ආදී වශයෙන්  බොහෝ පිරිමි විවේචකයින් පහර දෙද්දී අනෙක් පැත්තෙන් කාන්තාවන් වැඩි වැඩියෙන් ඒවා නරඹන්න  ආකර්ෂණය වෙමින් සිටින බව පේනවා. මෙහෙම වන්නේ ඇයි? එයට හේතුව  කාන්තාවන්ගේ රස වින්දනය මෝඩ හෝ පිරිහුණු එකක්  වීමම ද, එසේ නැතිනම් පිරිමි රස වින්දනයට වඩා ඔවුන්ගෙ රස වින්දනය  වෙනස් එකක් වීම නිසා මතුවුණු ගැටලුවකුත් මෙතැන තියෙනවද? මං කියන්න යන්නෙ ලංකාවෙ පෙන්නන ටෙලි නාට්‍යවල කිසි වරදක් නැහැ කියන පටු අදහස නම් ‍නෙවෙයි, වෙනත් කාරණයක්. ටෙලිනාට්‍ය ගත්තෙ උදාහරණයක් හැටියට විතරයි. 
බොළඳයි, හැඟීම්බරයි, අධිනාටකීයයි කියන කලාව, පිරිමි රස වින්දනය මත හැඩගැසුණු විචාර කලාවක් තුළ කොන් කිරීමකට සහ ගර්හාවකට ලක් කෙරෙනවද කියන ප්‍රශ්නයටයි ප්‍රවේශ වෙන්න ඕන වුණේ.  
බොළඳයි, භාවාතීශයයි කියන ටෙලිනාට්‍ය සමග බැඳුණු කාන්තා රස වින්දනය පිරිහුණු එකක් ලෙස ‍ලේබල් කරන්නෙ පිරිමින් විසින් ආධිපත්‍යය දරනු ලබන, හැඟීම්වලට වඩා බුද්ධිමය වින්දනයට මුල් තැන දෙන විචාර මිණුම් දඬු පද්ධතියකට අනුවද? කලා විචාරය යන්න දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පිරිමි රස වින්දනය අනුව සකස් වුණු එකක් නිසා ඒ මිණුම් දඬුවලට අනුව කාන්තා රස වින්දනය පිරිහුණු හෝ මෝඩ එකක් හැටියට කොන් කර දැමීමක් මේ තුළ ක්‍රියාත්මක වෙනව වෙන්න බැරිද? 
මට හිතෙන විදියට කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් ටෙලි නාට්‍ය වෙත ආකර්ෂණය වෙන්නෙ මෝඩකමකට වඩා ඔවුන්ගේ ඉහත කී වෙනස් සහ වඩාත් හැඟීම්වලට බර රස වින්දනය හා සමපාත වන යම් ගුණයක් මේ ටෙලි නාට්‍යවල  තිබෙන නිසාය කියන පැත්තෙනුත් මේ දිහා බලන්න පුළුවන් කියලයි. බොළඳ බව, භාවාතිශය බව, හැඟීම්වලට මූලිකත්වය දීම,  අධි නාටකීය බව වගේ  ලක්ෂණ මෙම ගුණය තුළ අන්තර්ගත දේවල් ලෙස දකින්න පිළිවන්. එම ගුණය බොහෝ විට පිරිමිවාදී විචාරකයින්ගේ රස වින්දනය සමග එකට යන ගුණයක් නොවෙයි.  උදාහරණයක් හැටියට, කාන්තාවන් සුළු දේකට වුණත් හඬන්න පුළුවන්. නමුත් පිරිමින් බලන්නෙ හඬන එක හැකි තරම් වළක්වා ගෙන 'පිරිමි බව' පෙන්නන්නයි. හඬන එක ඔවුන් දකින්නෙ බොළඳකමක්, ග්‍රාම්‍ය බවක්, දුර්වලකමක් හැටියටයි. මේ ලක්ෂණ දෙක තුළ තියෙන්නෙ ඔවුනොවුන්ට අනන්‍ය වූ එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රතිචාර විධි දෙකක්.  සමහර විට මේ වෙනස පරිණාමය විසින් උරුම කරල දීපු වෙනසක් වෙන්නත් පුළුවන්. ගැහැනියක් සිය දරුවන් රැකබලා ගැනීමේදී ආදරය, සෙනෙහස ආදී හැඟීම් කලාපය ප්‍රබලවීම අවශ්‍යතාවක්. නැත්නම් මාස ගණනක් දරුවෙකු කුස දරා සිටීම සහ රැකබලා ගැනීම කරදරයක් බවට පත්වෙන්න පුළුවන්. නමුත් පිරිමියා ඊට වඩා (ආහාර සපයාගැනීම වගේ) පැවැත්ම හා බැඳුණු අභියෝග ජයගැනීම සඳහා බුද්ධිමය විසඳුම් සොයන කොට්ඨාශයක් හැටියටයි ගොඩනැගෙන්නෙ. මේක පරිණාමය ගැන අධ්‍යයනය කරන විද්‍යාඥයින්ද මතු කරන අදහසක්. මේ දෙකින් එකක් අනිකට වඩා උසස් කියල කියන්න පුළුවන්කමක් නැහැ. 
මේ ලක්ෂණ දෙක තුළ තියෙන්නෙ ඔවුනොවුන්ට අනන්‍ය වූ, එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රතිචාර විධි දෙකක්.  ටෙලි නාට්‍යවලට මේ දෙගොල්ල  රස වින්දනය අතින් දක්වන එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රතිචාර තුළ තියෙන්නෙත් මේ  වෙනස් වූ අනන්‍යතා දෙකේ පිළිබිඹුවක් ලෙස සලකන්න බැරිද? නමුත් කලා විචාරය තුළ කාලයක් තිස්සේම පිරිමින්  වැඩි ආධිපත්‍යයක් දැරීම නිසා කාන්තා රස වින්දනය විසින් දක්වනු ලබන ප්‍රතිචාරය බොළඳ, හැඟීම්බර, ග්‍රාම්‍ය, දුර්වල එකක් හැටියට ප්‍රතිරූපකරණයකට ලක් කරනව වෙන්න පුළුවන්. කලා විචාරය කියන්නෙ මතවාදී තලයේ කටයුත්තක්. ඉතිහාසයේ දීර්ඝ කාලයක් තුළ මතවාදී තලයේ ආධිපත්‍යය දැරුවේ පිරිමින්. කාන්තාවන්ට සමාජය තුළ, සංස්කෘතිය තුළ හිමිවුණු අඩු තැන, කොන් කිරීම ආදිය මීට හේතු වුණු බව රහසක් නොවෙයි.  මෙම පසුබිම තුළ කලා විචාරය වැනි මතවාදී ව්‍යාපාරවල තවමත් පිරිමි චින්තනයේ, පිරිමි රස වින්දනයේ බලය වැඩි වශයෙන් දකින්න පිළිවන් කියලයි මට හිතෙන්නෙ. බොළඳ නිර්මාණ, භාවාතිශය නිර්මාණ වගේ දේවල්  මෙම පිරිමින්ගේ බුද්ධි කේන්ද්‍රිය විචාර කලාව විසින් කොන් කරනු ලබන්නෙ මේ තත්ත්වය නිසාද? බොළඳ බව, හැඟීම්බර බව වගේ දේවල් මෝඩයි කියල කොන් කරනව ඇරෙන්න ඒවට ගැලපෙන විචාරවේදයක් ගොඩනැගෙන්නෙ නැත්තේ විචාර කලාව තුළ ඇති පිරිමි ආධිපත්‍යය නිසාද?
ටෙලිනාට්‍යවලින්  ‍පොඩ්ඩක් සිනමාව පැත්තට ගියොත්, හඳගම, ප්‍රසන්න වගේ අයගෙ, එහෙම නැත්නම් ලෙස්ටර්, පතිරාජ වගේ අයගෙ (එතරම් හැඟීම්බර නොවන, බුද්ධිවාදී වින්දනයක් ඉල්ලා සිටින) චිත්‍රපටි ගැන  ලියන්නෙ, කතා කරන්නෙ, ඒවා අගය කරන බව පෙන්නන්නෙ වැඩිපුර පිරිමි විචාරකයො, පිරිමි ප්‍රේක්ෂකයො.  කාන්තා පාර්ශ්වයට මේ චිත්‍රපට වැඩියම වින්දනීය වෙන්නෙ නැති බව මා හොඳින් නිරීක්ෂණය කරපු දෙයක්. හින්දි චිත්‍රපටවලට ඔවුන් ඊට වැඩිය කැමතියි. ඔවුන් වැඩිය කැමති හැඟීම් කේන්ද්‍ර කරගත්තු වින්දනයකට නිසා. නමුත් අධිපති සිනමා විචාර කලාව ඇතුළෙ හින්දි චිත්‍රපට කියන්නෙ බොහෝ විට  ගර්හිත කලාවක්. නමුත් මේ භාවාතිශය චිත්‍රපටවල වුණත් ඒ හැඟීම්බර බව, වින්දනීය බව, නාටකීය බව ඇති කරන්න විවිධ නිර්මාණශීලී, සෞන්දර්යාත්මක ශිල්ප ක්‍රම විශාල වශයෙන් භාවිත කරනව. ඒවායේ තිර රචනා අතර ඉතා නිර්මාණශීලී රචනා අපට හමු වෙනව. භාවාතිශය රඟපෑම ඉතා සියුම් තලවලට ගෙනියන රඟපෑම් අඩංගු වෙනව. නමුත් බොළඳ, හැඟීම්බර බව වැදගත් රසයක් බව පිළිිගත්තොත් විතරයි මේ නිර්මාණාත්මක බව අපිට අගය කරන්න පුළුවන් වෙන්නෙ. උදාහරණයක් හැටියට, ෂාරුක් ඛාන් මේ තරම් ආදරයට පාත්‍ර වෙන්න බලපාන හේතු ගැන බැරෑරුම් අධ්‍යයනයක් කරන්න අපි වැඩිය හිතන්නෙ නැත්තෙ බොළඳ/භාවාතිශය හැඟීම් ඇති කරන රංගනය වැදගත් රංගනයක් ලෙස පිරිමි විචාරවේදය පිළිනොගන්න නිසාද? 
සිනමාවට, ටෙලිනාට්‍යයට වගේම සාහිත්‍යය වගේ ක්‍ෂේත්‍රවලට අදාළවත් මේ කාරණය ගැන කතා කරන්න බැරිකමක් නැහැ. ජනප්‍රිය සාහිත්‍යය කියන එක අපේ විචාර කලාවෙන් පිටමං කරපු 'මෝඩ සාහිත්‍යයක්'. හැඟීම්වලට වඩාත් කිට්ටු රස වින්දනයක් තියෙන, කඳුළු සල සල චිත්‍රපට, ටෙලිනාට්‍ය බලන, නවකතා කියවන  කාන්තාවන් විචාර කලාවෙ ආධිපත්‍යය දැරුව නම් සමහර විට මේක කණපිට හැරෙන්න පුළුවන් ඔවුන් සමහර විට මේ භාවාතිශය කලාවට, බොළඳ කලාවට හරියන විචාරවේදයක් ගොඩ නගන්න පුළුවන්. 
මම මේ කිව්වෙ හදල ඉවර කරපු අදහසක් නොවෙයි. අපේ කලා විචාරය ඇතුළෙ මෙහෙම දේකුත් තියෙන්න පුළුවන්ද කියන ප්‍රශ්නය සාකච්ඡාවට යොමු කරන්නයි වුවමනා වුණේ.
එසේම කාන්තාවන් යනු බුද්ධිමය රසවින්දනයකට අසමත් පිරිසක් කියන පටු අදහසක් මෙයින් ගම්‍ය නොකෙරෙන බව සඳහන් කළ යුතුයි.
 
නිහාල් පීරිස්

ඇද හැලෙන වර්ෂාව සුන්දර වුව ද එය ධාරාණිපාත වර්ෂාවක් වූ කල මතුවන තත්ත්වයන් සුන්දර නොවේ. එසේම එය මහ විපතක්ව ගම් බිම් මැදි කරගෙන, වගා බිම් විනාශ කරගෙන, අස්වනු උදුරා ගෙන වැසි ඇදහැලෙන්නේ නම් ඒ මහා විපත ආශිර්වාදයක් ලෙස දැකිය හැක්කේ කවුරුන්ටද? මේ මොහොතේ දේශීය ලොකු ලූනු ගොවියන් මුහුණ දී සිටින තත්ත්වය ද එසේය.

පවතින ධාරණිපාත වර්ෂාව හේතුවෙන් දේශීය ලොකු ලූනු වගාවට සිදුවන හානිය සැලකිල්ලට ගනිමින්, මෙය හදිසි ආපදාවක් ලෙස සලකා, තිස් දහසකට ආසන්න ලොකු ලූනු ගොවියන්ට සහන සැලසීමට වන්දි ලබා දීමට ක්‍රමවේදයක් වහාම සකස් කරන ලෙසට මේ වනවිටත් සමස්ත ලංකා ගොවිජන සම්මේලනය රජයට බලකර ඇත.
මෙහිදී ලොකු ලූනු ගොවියන් පෙන්වා දෙන කාරණා ද සරලව දැකිය නොහැකි වන්නේ ඔවුන් සැබැවින්ම මේ වන විට මුහුණ දී සිටින තත්ත්වය බරපතළ නිසාය.

කුඩා කුඩා අතුපැලවල ජීවත් වෙන ඔවුන්ට අසීරුවෙන් බොහෝ වෙහෙස මහන්සියෙන් වගා කළ ලූනු අස්වනු, මහවරුසාවෙන් බේරා ගෙන ඒවා කල්තබා ගැනීමට ක්‍රමයක් නැත. ඒවා කල්තබා ගැනීමට නම් ලූනු ගෙඩි එක මත එක මත තැබිම වළක්වමින් බිම තුනී කර ගත යුතුව ඇත. එහෙත් ඒ සඳහා ලොකු ඉඩකඩක් ඕනෑය. අසීරුවෙන් නෙළා ගත් ලූනු අස්වනු කුණු වී යාම වැළැක්වීමට මෙසේ ලූනු අතුරා ගැනීමට ඔවුන්ට සිදුව ඇත. ඒ නිසාම හැම ගෙයක් ඇතුලෙම හැම අතටම ලෑලි දමා ඇත්තේ ලූනු හැම තැනකම අසුරා ඇති බැවින්ය. එහිදී එක ගෙඩියක් හෝ කුණුවුවහොත් සෙසු සියලු ලූනු අහක දමන්නට සිදුවන බව ගොවීන් පවසන්නේ මහත් විස්සෝපයෙනි. කෙසේ වුවද දිනපතා සැලකිය යුතු ප්‍රමණයක් අඩුම තරමින් කිලෝවක් පමණ එසේ අහක දමන්නට සිදුවන බව ද ගොවීන් ගෙනහැර දක්වන මැසිවිල්ලකි.
ලොකු ලූනු බිජ කිලෝවක මිල රුපියල් 18,000ත් 20,000ත් අතර පවතින බවත්, බිම සකස් කිරීම සෙසු කටයුතු සියල්ල කළ පසු ලොකු ලූනු කිලෝවක් සඳහා ගොවියාට ඒ වෙනුවෙන් රුපියල් 60කට වැඩි පිරිවැයක් දරන්නට වෙන බවත්, එහෙත් අස්වැන්න වෙළඳ‍පොළට ගෙන ගිය පසු තුට්ටු දෙකට ඒවා විකුණන්නට එම ගොවි ජනතාවට සිදුව තිබෙන බව කියන්නේ ගොවිජන සම්මේලනයේ ජාතික සංවිධායක නාමල් කරුණාරත්න මහතාය.

ලූනු අලය ඉරි එනම් ලූනු ගෙඩිය හොඳින් ‍පෝෂණය වන්නට දින 40ක් පමණ අවශ්‍යය. දැන් ගොවිබිම්වල ඇත්තේ දින 40 ඉක්ම වූ ලොකු ලූනුය. මෙවැනි තත්ත්වයක එම ලූනු වගාව තිබියදී ධාරාණිපාත වර්ෂාව ඇද වැටීම නිසා ලූනු මුළුමණින්ම කුණු වී යාම නිසා ගොවියා පත්ව සිටින්නේ අන්ත අසරණ තත්ත්වයකටය. සිය නිවෙස්වල කණකර, දේපළ, උකස්කර, බැංකුවලින් පමණක් නොව මරණාධාර සමිතිවලින් පවා ලොකු ලූනු ගොවියන් ණය ගෙන තිබෙන බවත්, එම ණය ගෙවා ගැනීමට නොහැකිව ඔවුන් අසරණව සිටින බවද ඒ මහතා පෙන්වා දෙයි.

මේ වන විට ලූනු නිෂ්පාදනය බරපතළ ලෙස අඩු වී ඇත. මාත‍ලේ දිස්ත්‍රික්කයේ හෙක්ටයාර් 3500ක වගාවක් සාමන්‍යයෙන් තිබුණ ද, මෙවර වගා කර ඇත්තේ හෙක්ටයාර් 1000ක් පමණ බව ඔහු පවසයි.  සමස්තයක් ලෙස ගත්විට ලූනු නිෂ්පාදනය බරපතළ ලෙස පහත වැටී ඇත.

අධික වර්ෂාව මෙන්ම ඒ සමග ඇති වී තිබෙන දිලීර රෝගය නිසා දේශීය ලොකු ලූනු ගොවියන්, ලූනු වගාවෙන් මේ වන විට ඉවත්වන තත්ත්වයට පත් වී තිබේ. ගොවියාට සිය අස්වනු සඳහා සාධාරණ මිලක් නොමැති වීම, නිෂ්පාදන වියදම වැඩිවීම, කිසියම් හානියක් සිදුවුවහොත් එයට සාධාරණ වන්දි ගෙවීමක් නොලැබිම යන කාරණා මත ගොවියා වගා බිමේ රැඳී සිටීමේ අවදානම ගන්නට කැමති නැත. ඒ නිසාම ඔවුන් වගාවෙන් මේ වන විට ඈත්වන්නට පටන් ගෙන තිබේ. එසේම ලොකු ලූනු වගා කරන ලද ගොවියන් වගා බිමේ රඳවා ගැනීමට ආණ්ඩුව සමත් වී නැති බව ද ඔවුන් කරන තවත් චෝදනාවකි.

පවතින මෙම සියලු තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට ගනිමින් ලොකු ලූනු ගොවියන්ට කඩිනමින් වන්දි මුදලක් ලබා දීමට රජය කටයුතු කළ යුතුව ඇතැයි ද දැඩිව අවධාරණය කර සිටින ගොවිජන සම්මේලනයේ ජාතික සංවිධායකවරයා ආණ්ඩුව එසේ නොකළහොත් දේශීය ලොකු ලූනු ගොවියාගේ අයිතීන් වෙනුවෙන් පාරට බසින්නට වුවත් සූදානම් බවද පවසයි.

ලොකු ලූනු ගොවියන් හැරුණු විට වී ගොවියන්, එළවළු ගොවියන්, සෝයා ගොවියන් මේ හැම ගොවියෙකුගේම ප්‍රශ්නය එකම බවත් , එම හැම ගොවියෙකුටම ඇත්තේ එකම ඛිෙදවාචකයක් බවත් පෙන්වා දෙන ඒ මහතා රටේ සමස්ත ගොවියා අද මුහුණ දී සිටින මෙම ශෝචනීය තත්ත්වයෙන් මිදීම සඳහා ආණ්ඩුව ගොවියා වෙනුවෙන් වන්දි ගෙවීම්, බැංකු ණය කපා හැරීම් ඇතුළු විවිධ සහන ලබා දීමට ක්‍රියා කළයුතු  යැයි ද පවසන්නේ එය ආණ්ඩුවේ වගකීම සහ යුතුකම බව පෙන්වා දෙමිනි.

කෘෂි රක්ෂණ මණ්ඩලයේ සභාපති සිඩ්නි ගජනායක මහතා මෙම දේශීය ලොකු ලූනු ගොවියන් මුහණ දී සිටින ගැටලු සම්බන්ධව අවධානය යොමු කරමින් කියා සිටින්නේ කෘෂි රක්ෂණ මණ්ඩලය විසින් ලොකු ලූනු ගොවියන්ට වන්දි ලබා දීම කඩිනමින් ආරම්භ කරන බවය. එසේම කෘෂි රක්ෂණ මණ්ඩලය විසින් රක්ෂණය කර ඇති ලොකු ලූනු ගොවියන්ට වන්දි ලබා දීම කඩිනමින් ආරම්භ කරන බවත්, එසේම රක්ෂණය නොවූ එහෙත් හානියට අපාදාවන්ට පත්ව සිටින ගොවියන්ගේ තොරතුරු ගැන සමීක්ෂණයක් පවත්වා ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු මුදල් අමාත්‍යාංශයටත්, කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයටත්, ආපදා කළමණාකරණ අමාත්‍යාංශයටත් ලබා දීමට පියවර ගන්නා බවත් අදාළ අනුමැතියන් ලබා දුන් වහාම එම ගොවියන් වෙනුවෙන් වන්දි ගෙවීමේ ක්‍රමවේදයක් සකස් කරන බවද ඒ මහතා පැවැසීය.

නමුත් ඒ මහතා පෙන්වා දෙන ආකාරයට කෘෂි රක්ෂණ මණ්ඩලය යනු ආපදාවක් සිදුවූ විට සහන සලසන ආයතනයක් නොවේ. එසේම එය රක්ෂණ ආයතනයක් වන අතර මුදල් ගෙවිය හැක්කේ  රක්ෂණය වී සිටින ගොවියන්ට බවත්, මේ වන විට මාත‍ලේ දිස්ත්‍රික්කයේ ලොකු ලූනු ගොවියන් දෙසීය දෙනෙකු පමණ එසේ රක්ෂණය වී සිටින බව ද ඔහු පවසයි. මේ වනවිටත් අයවැයෙන් ලංකාවේ අනිවාර්යෙන්ම රක්ෂණය විය යුතු භෝග වර්ග 6ක් නම් කර තිබේ. වී, බඩ ඉරිඟු, සෝයා, ලොකු ලූනු, අර්තාපල්, මිරිස් ඒව අතර වෙයි.  ඉතාමත් අඩු රක්ෂණ වාරිකයක් මගින් උපරිමය රුපියල් 40,000 දක්වා මුදලක් මෙහිදී ගොවියා වෙත ලබාදෙයි.

මෙහිදී මේ පිළිබඳව වැඩිදුරටත් අදහස් දක්වමින් ඔහු මෙලෙස කියා සිටියි.
කෘෂි රක්ෂණ මණ්ඩලය සිටින්නේ ගොවීන්ට ස්වාභාවික ආපදාවකදී හෝ තමන්ට පාලනය කරගත නොහැකි ආපදාවකදී තමන්ගේ ගොවිපළට හානියක් සිදුවූ විට, ඒ සඳහා රක්ෂණ ආවරණයක් ලබා දී එම ගොවියාට සිදුවූ පාඩුව මකා දැමීමටත් ඔවුන්ට සහන ලබා දීමටයි. ලොකු ලූනු ගොවියන්ටත් රක්ෂණයක් ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා. හැබැයි ප්‍රශ්නය තියෙන්නේ දැන් ලොකු ලූනු ගොවියන්ගෙන් ඒ රක්ෂණය ලබා ගෙන තියෙන්නේ බැංකුවලින් ණය ගත්ත ගොවීන් විතරයි. අනෙකුත් ගොවියන් එම රක්ෂණය අරගෙන නැහැ. බැංකුවෙන් ණය ගන්න විට බැංකුව අනිවාර්ය කරනවානේ රක්ෂණ ආවරණය. ඒක නිසා ගත්තා. නමුත් අනිකුත් ගොවීන් තමන්ගේ ඒ අවදානම කළමණාකරණය කර ගැනීම සඳහා රක්ෂණ ආවරණයක් ලබා ගන්න අවස්ථාව තිබුණත් ගත්තේ නැහැ. මේ කා‍ලේ ඉස්සර වගේ නමෛයි. ස්වාභාවික උවදුරු වැඩියි. ගොවි ජනතාවට මුහුණ දීමට සිදුවන හානි වැඩියි. අවුරුදු 5කට වතාවක් වෙන දෙයක් ගොවියෙකුට දරාගන්න පුළුවන්. නමුත් එක අවුරුද්දක් ඇතුළත වගේ වෙන විවිධ විපත් හේතුවෙන් ගොවි ජනතාව විශාල ලෙස අසරණ වෙනවා. ඇත්තම කිව්වොත් අනිවාර්යෙන්ම ලොකු ලූනු ගොවියන් රක්ෂණ ක්‍රමයකට බැඳිය යුතුයි. එසේ රක්ෂණ වන්දියක් නැති වුනොත් ගොවියාට හදිසි ආපදාවකදී කරකියා ගන්න දෙයක් නැතුව යනවා.

රක්ෂණ වාරිකය ගත්තොත් සියයට 9ක වාරිකයක් ලොකු ලූනු ගොවියන්ගෙන් අය කරනවා. සියයට 9 ගත්විට ලූනුවලට ලක්ෂ 2ක් ගියොත්, කන්න දෙකක දී රුපියල් 18,000ක රක්ෂණ වාරිකයක් වෙනවා. රුපියල් ලක්ෂ දෙකම ආවරණය කරන්න වුණාම ඒ ගාණ වෙනවා. ගොවීන් එවැනි මුදලක් දීලා ආවරණයක් ලබා ගන්න පෙළඹෙන්නේ නැහැ. මොකද ගොවීන් හිතන්නේ නැහැ රක්ෂණයට  යන වියදමත් තමන්ගේ නිෂ්පාදන වියදමත් එකතු කරගෙන කළ යුතුයි කියලා. මේ නිසා තමයි අපි දැනට යම් ප්‍රතිකර්මයක් හැටියට මෙවර අයවැයෙන් ලොකු ලූනු වගා රක්ෂණය අනිවාර්ය කර තිබෙන්නේ.

පද්මිණී මාතරගේ

දකුණු අධිවේගී මාර්ගයට කොට්ටාවෙන් ඇතුළු වුණ මාත් මාගේ මිත්‍රයාත් ඉන් පිටතට යන විට අඳුර වැටෙන්නට  ළංව තිබුණි. අතරමැද තේ කෝප්පයක රසද නොලබා යුහුසුළුව ගමනාන්තය කරා ළඟා වීමට අප කථිකා කළේ සූර්යාලෝකයේ මද එළියකින් හෝ මෙම සුවිශේෂී පරිසර පද්ධතිය දැක ගැනීමේ අටියෙනි.
කෙසේ වෙතත්  අප ගමනාන්තයට ළඟා වනවිට සැලකිය යුතු අන්දමින් අඳුර අප වටා පැතිර තිබිණි. තංගල්ල නගරය පසුකොට මඳ දුරක් පැමිණ මුහුද පැත්තට හැරුණු අපි මහ වනයකට පිවිසුනෙමු.
'ඒ මුහුද අයිනට නේද යන වැයි කීවේ. මේ කැලෑවකනේ ඉන්නේ' යැයි මා  මිත්‍රයා පැවැසූ විට මට මදක් සිනහ ගියේ රැකව වන සංරක්ෂිත ප්‍රදේශය පිළිබඳව මා කලින් කියවා තිබූ නිසාය. රාත්‍රියේ මේ කිසිවක සුන්දරත්වය නිසි ලෙස දැක ගැනීමට නොහැකි වීමෙන් කම්පාවෙන් යුතුව ඉදිරියට ඇදුන අපට ක්ෙෂණිකව වාහනය නතර කිරීමට සිදුවිය.  ඒ මා හා මාගේ මිත්‍රයා ඡායාරූවලින් පමණක් දැක තිබූ හඳුන් දිවියකු මාර්ගය හරහා  පැනීම නිසාය. නවාතැන්‍පොළට යාමට තිබුණේ කෙටි දුරක් වුවත්  එම කෙටි දුර යාමට අඩ හෝරාවක් පමණ ගතවිය.
අප පැමිණ තිබෙන්නේ සුවිශේෂී පරිසර පද්ධතියකටය. ලංකාවට ආවේණික, කඩොලාන, විශේෂයෙන් සියල්ලම සුරැකිව පවතින අසමතුලිත සංවර්ධනයේ නිම් වළලු පුළුල් නොවූ රැකව කලපුවත් ඒ ආශ්‍රිත මුහුදු තීරයට සුවිශේෂ කරුණු කිහිපයක් මෙහිලා සඳහන් කිරීම වටී.
 
* කඩොලාන සහ කටු සහිත වනාන්තර 14 පමණ මෙහි ඇත.
* කලපු ආශ්‍රිත පළල් මුහුදු තීරය කිලෝමීටර 10 පමණ වේ.
* කලපු ආශ්‍රිතව හෙක්ටයාර් 500 පමණ කුඹුරු පිහිටා ඇති අතර එයින් වැඩි ප්‍රමාණයක් පුරන් බිම් ලෙස අතහැර දමා තිබේ.
* පවුල් 250ක් පමණ මෙහි ජීවත්වන අතර පුද්ගලයන් 10,000 පමණ ආසන්න ප්‍රමාණයක් නියෝජනය වේ.
* මුල් කාලයේ එනම් මෙයට දශක දෙකකට පමණ පෙර (රැකව 
කළමනාකරණ ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක වන කාලයේ 1000 කට ආසන්න ධීවර  ප්‍රජාවක් මේ ආශ්‍රිතව ජීවත් වුණද දැන් එය 200 පමණ සීමා වී තිබේ.
මෙම පරිසර පද්ධතිය සුවිශේෂී වනුයේ තවමත් සම්පූර්ණයෙන් විනාශ නොවූ  කලපුව ධීවර ජනතාව කඩොලාන වනාන්තරය සහ එහි ජීවීන් කෘෂිකර්මාන්ත භූමි භාගයන් සුවිශේෂී  වැලිකන්ද ආශ්‍රිත වෙරළ පරිසර පද්ධතියේ අනේ‍යාන්‍ය රඳා පැවැතීමයි.
මෙහි අභාවාචක අත්දැකීම නම් වසර 21 කට පමණ පෙර ක්‍රියාත්මක වූ රැකව  විශේෂ කලාප සංවර්ධන වැඩසටහනෙන් පසු කිසිදු සුවිශේෂ ව්‍යාපෘතියක් මෙය රැක ගැනීම වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක නොවීමයි.
ශ්‍රී ලංකාවට අයත් මුහුදු  තීරයේ දිග කිලෝමීටර් දිගින් 1620 වන අතර 24 වෙරළබඩ කලාපයේ පිහිටා ඇත. (මුළු බිම් ප්‍රමාණයෙන් ) ශ්‍රී ලංකාවේ ජන ගහනයෙන් 25ක් පමණ වෙරළ කලාපයේ ජීවත්වන අතර ඉඩන් 70ක් සංචාරක හෝටල් වේ. කෘෂිකාර්මික ඉඩම් 10ක් දක්වා පහත වැටී තිබේ.  කලපු 82කින් සමන්විත මෙම රමණීය භූමි භාගය විශාල අවධානමකට ලක්ව තිබිම කනගාටුවට කරුණකි.
විටෙක පරිසරවේදියෙක් මා සමග පැවැසුවේ උතුරු නැගෙනහිර කලාපය හැරුණු කොට රැකගන්න තියෙන්නේ කළපු දෙකකි එකක්  පානම හා අනෙක රැකව විතරයි. අනිත් කලපු සියල්ල මේ වන විට නැවත යථා තත්ත්වයකට පත්වීමට  නොහැකි මට්ටමට විනාශවෙමින් තිබෙන බවයි.
ඒ සඳහා උදාහරණ සැපයීමට මෙම ලියවිල්ල ප්‍රමාණවත් නැති නිසා එක් උදාහරණයක් පමණක් සඳහන් කිරීමට සිතුණි. ලංකාවේ අපි සියලු දෙනාම විනෝදාස්වාදය සඳහා භාවිත කරන තවත් එක් වෙරළ තීරයක් වන්නේ මීගමු වෙරළ තීරයයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ බටහිර වෙරළ ආශ්‍රිතව කිලෝමීටර් 12.5 දිගින්ද කිලෝමීටර් 0.3 සිට කිලෝමීටර් 3.6 දක්වා විවිධ ප්‍රමාණික පළලින්ද යුත්  හෙක්ටයාර්  360ක වපසරියක් පුරා පැතිරුණු පටු මුවදොරකින්ද  සාගරයට විවෘතව පවතින මීගමුව කලපුව කලකට පෙර මනරම් පරිසර පද්ධතියකි. දඩුගම්ඔය හැමිල්ටන් ඇළ ආදියෙන් අඛණ්ඩ මිරිදිය සැපයුමක් සහිත මෙහි ඇතැම් තැනක  වගුරු බිම් ආශ්‍රිතව වැඩුණු විවිධ ප්‍රවේධික කඩොලාන පද්ධතියක් සැකසී තිබුණි. ඇරුණු මෝයකට සහ කලපුවේ විශාලත්වය නිසා ධීවර කර්මාන්තයෙන්  යැපෙන ජනතාව 15000කට අධිකය. මීට වසර 7කට පමණ පෙර මෙවැනිම පර්යේෂණ ලිපියක් සම්පාදනයෙහිලා මා එහි දින 7ක් පමණ ගත කරන ලදී වසර ගණනක් ධීවර කටයුතුවල නියැලෙන පැරණි ධීවරයෙකු මට කියූ වචන තවමත් මා දෙසවනෙහි දෝංකාර දෙයි 'මගේ පියා මගේ අම්මා විවාහ කරගෙන ආ දවසේ  ඉදන් මගේ අම්මාව ‍පෝෂණය කළේ මේ කලපුව. මාව ‍පෝෂනය කළෙත් මේ කලපුව. ඉතින් අපි හැමෝගෙම අම්මා මේ කලපුව තමයි.
සංවර්ධනයේ මුවාවෙන් සිදු කෙරෙන අවධිමත් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් තම මව තමන් ඉදිරිපිටම දෑත් දෙපා බැඳ විනාශ කරනවා බලා සිටීමට මීගමුව ධීවර ප්‍රජාවට සිදුවිය.
 
* වේගයෙන් වර්ධනය වන සංචාරක කර්මාන්තය මුළු මහත් පරිසර පද්ධතියම ආක්‍රමණය කිරීම
* අධි තාක්ෂණික මෙවලම් උපකරණ හා තහනම් පන්න ක්‍රම භාවිතය මත්ස්‍ය ජීවිතයට හානි පැමිණ වීම
* ඝන අපද්‍රව්‍ය කලපුවට මුදා හැරීම
* තෙල් ග්‍රීස් දුමින් මුළු කලපුවම වැසී යන බරපතළ ඛිෙදවාචකයකි
 
මෙම දූෂණය නිසා විවිධ ලෙඩ රෝග පවා  (චර්ම රෝග) කලපුව ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල පැතිරයමින් පවතී. මීට දශක 7 -8 කට පෙර ජීවත් වූ ලුනාව කලපුව ආශ්‍රිත වැඩිහිටි ප්‍රජාව පැවැසුවේ  කලපුවෙන් වතුර ටිකක් බිව්වම කක්කල්කැස්ස හොඳවන බවය. අද ලුනාව කලපුව ගැන කවර නම් කතාද?
රැකව නවාතැන්‍පොළේ සිට ඉදිරියට උදෑසනින්ම අවදි වූ අපි මුහුදු වෙරළට ගියේ උදෑසන හිරු එළිය යන්තම් පතිත වද්දීය. ඈතට පෙනෙන මායිමේ කිලෝමීටර් 3-4 මුහුදු තීරයේ කිසිදු මිනිසෙකු නොසිටීම පුදුම සහගතය. එකෙනෙහිම මා මිත්‍රයාට කැස්බෑවුන් පැමිණි මාර්ගයක් නෙත ගැටුණි. කැස්බෑවුන් බිත්තර දමන්නට එන වෙරළ තීර අතරින් රැකව සුවිශේෂී වෙරළ තීරයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. වසර 25 - 30  කට වරක් වෙරළට පැමිණ බිත්තර දමන මෙම කැස්බෑවුන් නැවත එම කාලයම ගෙවා පැමිණෙන්නේ එම ස්ථානයටමය. මෙහි ඛිෙදවාචකය වන්නේ එවිට එම ස්ථානයේ සංචාරක හෝටලයක් ඉදිකර තිබුණොත් කිනම් අසරණභාවයකට මේ අසරණ සතුන් මුහුණ දෙනවාද යන්නයි?'
සංචාරක ආකර්ෂණය දිනාගත් කැස්බෑ සම්පත රැක ගන්නේ කෙසේද? දිවා කාලයේ රැකව ධීවරයින් හමු වූ අප ඔවුන් සමග කථිකා කරන විටත් පැවැසූ වචන මෙහිලා සඳහන් කිරීම වටී.
'ඉස්සර නම් මහත්තයා මේ ගමේ මිනිස්සු කැස්බෑවෝ   මරන් කෑවා. දැන් ඒවා ගොඩක් අඩුවෙලා ගිහින් තියෙන්නේ' කැස්බෑ බිත්තර කෑමට තරම් සාගතයක් රැකව ගමේ තිබේදැයි අප ඇසූවිට ඔවුනගේ මුවට මද සිනහවක් නැගුනි. එක් ධීවරයෙක් හඬක් අවදි කළේ මෙසේය.
'අවුරුදු 20 කලින් තිස්ස මහත්තයලා ආවයින් පස්සේ  තමයි මේ මහත්තයලා ඇවිත් අපි එක්ක  කතා කරන්නේ. දැන් අපේ කලපුවේ ඉස්සෝ නෑ මහත්තයෝ. ඉස්සෝ හරිම හිඟයි.  සැරින් සැරේ ආණ්ඩුවේ අය ඇවිත් කලපුවට ඉස්සෝ දැම්මා . 4ක් දැම්මොත් 2යි අල්ලන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ ඉස්සාගේ ජීවන චක්‍රය හරියට ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ නෑ.
මහත්තයල ඇවිත් තියෙන්නේ හොඳම කා‍ලේ. පසුගිය ගංවතුරට අනවසර ඉදිකිරීම් ගොඩක් ගහගෙන ගියා. කලපුවට අවහිරයක් වෙලා තිබ්බ  කෝසුව පාලමෙන් ගලවගන ගියා. දැන් ඒක ආපහු  වැරදි විදිහට  ඉදි කරන්න අපි ඉඩ දෙන්නේ නෑ. ඉස්සාගේ ජීවන චක්‍රය අවුල් කරන්න අපි දෙන්නෙත් නෑ. කලපුව රැක ගන්න අපි ඕන දෙයකට උදව් කරනවා'
ඔවුන්ගේ දෑස්වල තිබුණු දීප්තිමත් බව හා සෘජු බව අපේ මනස ශක්තිමත් කළා. පසුදා උදෑසන වෙරළ තීරයේ ගිය අපිට ලංකාවේ කීප තැනක පමණක් පිහිටා තිබෙන කිලෝමීටර් 100ක් පමණ පළල කිලෝ මීටර් 3-4 ඈතට දිවෙන වැලි කන්ද දැකගත හැකි විය. අප සමග ගිය ධීවරයෙකු පැවැසුවේ 'මේ වැලි කන්ද  තමයි මහත්තයෝ සුනාමියෙන් අපිව ආරක්ෂා කරලා දුන්නේ. මේක නැත්නං අපි උන්හිටි තැන් හිතාගන්න බෑ' ඉන් මද දුරක් ඇවිද ගිය පසු වැලි කන්දේ විශාල භූමි භාගයක් වටකොට කම්බි වටක් ගසා සියලු කඩොලාන උදුරා දමා තිබෙන භුමි භාගයක් අපට දිස්විය. මදක්  කරුණු විමසූ කල අපට දැනගන්නට ලැබුණේ  එම භූමි භාගය බලවන්තයෙකුට අයත් බවත් විශාල හෝටලයක් ඉදිකිරීමට යන බවත්ය.
අමාරුවෙන් සිය ජීවන ඔරුව පැද යන මෙම ජනී ජනයා සිටින මෙම භූමිභාගයේ සංචාරක කර්මාන්තය ව්‍යාප්ත වීමට යන්නේ ඉදිරි වසර 5ක් පමණ තරම් කෙටි කාලයකි. ඉන් පසු ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වන ගමන් මාර්ග, යාන වාහන, නවාතැන්‍පොළවල්, මත්ද්‍රව්‍ය, අනවසර ඉදිකිරීම්, රස මසවුළු වලින් මේ භූමිය වැසී යනු ඇත. එවට රැක ගන්නට කඩොලාන හෝ වැලිකන්දක් හෝ කලපුවක් තියා ඉස්සෙක්වත් ඉතුරු නොවනු ඇත.
 'කාලෝ අයංතේ'
 සංවර්ධනය වළක්වාලීමට  හෝ සංචාරක කර්මාන්තයට බාධා කිරීමට කිසිදු වුවමනාවක් පරිසරවේදීන් ලෙස අපට නොමැත. නමුත් පාරිසරික සංචාරක කර්මාන්තයක් දක්වා එය වෙනස් විය යුතු යැයි පදනම් දෘෂ්ටියක් ලෙස අප යෝජනා කරමු. රැකව මව රැක ගැනීමේ සටන ඇරඹී තිබේ. 1981  අංක 57 දරන වෙරළ සංරක්ෂණ පනතට අනුවත් 2004 වෙරළ කළමනාකරණ සැලසුමට අනුවත් වෙරළ සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු ඇතුළු වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවටත් මෙම අකටයුතු වළක්වාලීමේ සුවිශේෂී බලයක් ඇත. දැන්  ක්‍රියාත්මක වීමට කාලය  පැමිණ තිබේ.
ස්වභාව ධර්මයා විසින් ගං වතුර ව්‍යසනය හරහා අනවසර ඉදිකිරිම් වලින්  30ක් පමණ ඉවත්කර දී තිබේ. සටන අරඹමු. රැකව රැක ගනිමු. පුරා දින දෙකක් රැකව ස්වභාවික සෞන්දර්්‍යය විඳගත්  අපි ඉන් පිටත්ව ආවේ ඉතා අපහසුවෙනි. ඊට හේතුව වූයේ අප නැවත පැමිණෙන කර්කෂ පරිසරය අපට මෙනෙහි වූ නිසාය.
 
කැලුම් අමරසිංහ

කතරගම දෙවො‍ලේ තේවාව බෙදා ගන්නට නොහැකිව බස්නායක නිලමේවරයා සහ ප්‍රධාන කපු මහතා අතර ඇති වූ ආරවුල බුද්ධශාසන හා වනජීවී අමාත්‍ය ගාමිණී ජයවික්‍රම පෙරේරාගේ මැදිහත්වීමෙන් පසුගියදා නිරාකරණයට පත්විය.  ගැටලුව මතු වී තිබුණේ පැරණි කපු මහත්වරුන්ට දේවාලයේ තේවා කටයුතු මාස පහක් වෙන් කළ පසු ඉතිරිවන මාස හතේ තේවා කටයුතු පිළිබඳවය. එම මාස හතෙන් පහක් නවක කපු මහත්වරුන්ට බෙදා දුන් අතර ඉතිරි මාස දෙකද කපු මහත්වරුන් සියලු දෙනා වෙත සමසේ බෙදී යන්නට කටයුතු සැලසීමට බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්වරයා හා අමාත්‍යවරයා කටයුතු කර තිබේ. ඊට අමතරව එක් මාසයක් දේවාලයේ  තේවාව සිදු කරන කපු මහතෙකු දේවාල අරමුදලට මසකට ලක්ෂ 20ක් ලබාදීමටද එකඟතාව පළ කර තිබේ. බස්නායක නිලමේ ඩී.පී. කුමාරගේද වසරකට ලක්ෂ 500ක් එනම් කෝටි පහක මුදලක් දේවාලයේ අරමුදලට බැර කිරීමටද එකඟතාව පළකර තිබේ. 
බැතිමතුන්ගේ පුද පඬුරුද විවිධ පූජා ද්‍රව්‍යද රන් රිදී අබරණ ආදියද දිනපතා කතරගම දෙවියන් උදෙසා දේවාලයට පූජා කරනු ලැබෙයි. දෙවියන්ගේ නාමයෙන් පුදනු ලබන මේ සියලු ධන සම්භාරයන් අයිති වන්නේ කපු මහත්වරුන්ටය. සැබැවින්ම කතරගම දෙවොල සල්ලි උල්පතකි. බස්නායක නිලමේවරයා හා දේවාලයේ කපු මහත්වරුන් අතර ගැටුම ඇතිවන්නේද මෙකී ධනස්කන්ධය බෙදා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියේදීය. 
මහජනතාවගේ අති විශාල භක්තිය මත දෙවියන් උදෙසා පූජා කරනු ලබන දේ මහා ගංගාවකට උපමා කළහොත් දේවාලයේ අරමුදලට බැර කිරීමට ‍පොරොන්දු වී ඇත්තේ ඉන් දිය දෝතක් පමණක් බව අපට සිතෙන්නේ මිලියන ගණනින් අරමුදලට දෙන්නට දෙපාර්ශ්වයම එකඟවූ බැවිනි. ඒ අනුව බැලුවහොත් කතරගම  දේවාලයේ ආදායමේ තරම අපට හිතා ගන්නටත් බැරි තරම්ය. 
දේවාලයේ තේවාව වැඩි මාස ගණනක් කපු මහතෙකුට ලබාදීමෙන් පසු එම කාලයේ ආදායමෙන් කොටසක් බස්නායක නිලමේවරයාගේ අරමුදලට ලබා ගැනීම කාලයක පටන් සිදුවී ඇත්තේය. මෙසේ වැඩි මාස ගණනක් එක් අයකුට ලබාදීමෙන් බස්නායක නිලමේවරයාට ලබාගත හැකි මුදල් සම්භාරයේ තරම නිසා පසුගිය වසර 30ක කාලයේ පටන් බස්නායක නිලමේ තනතුර උදෙසා විශාල තරගයක් හටගෙන තිබුණේය. බස්නායක නිලමේ සටනේදී ඡන්දය ලබාදෙන්නන් වෙනුවෙන් කෝටි ගණනින් මුදල් වියදම් කිරීමටද නිලමේ අපේක්ෂකයෝ පසුබට නොවන්නේ එබැවිනි.
දුටුගැමුණු රජු ඉදිකළ බව කියන කතරගම දෙවො‍ලේ මුල්ම බස්නායක නිලමේ රජුගේ මාමා කෙනෙකු බව කියැවේ. 
පරපුරෙන් පරපුරට පැවැත ආ බස්නායක නිලමේ තනතුර ඉංග්‍රීසි පාලනයත් සමගම  මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ කොට්ඨාස එකොළහේ ප්‍රාදේශීය ‍ලේකම් වරුන්, හා කතරගම කිරි වෙහෙර අභිනවාරාමය, වැඩසිටි කන්ද විහාරය, සෙල්ලකතරගම මහසෙන් විහාරය යන විහාරස්ථානවල විහාරාධිපතිවරුන්, කොටබෝව දේවාලයේ නිලමේ, කතරගම දේවාලයේ වැඩබලන බස්නායක නිලමේ ඇතුළු ඡන්ද 17ක් මගින් තෝරා ගනු ලැබේ. දේවාලයේ පෙරහර සංවිධානය කිරීම, දේවාලයේ අලි ඇතුන් නඩත්තුව, දේවාලයේ ඉඩකඩම්වල ආදායම් එකතු කිරීම, දේවාලයේ පඬුරු පෙට්ටිවල ආදායම් බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවට ලබාදීම යනාදී රාජකාරීන් බස්නායක නිලමේවරයාට පැවැරේ. කෙසේ වුවද මෙහිදී එකතුවන අති විශාල ධනස්කන්ධය නිසා බස්නායක නිලමේවරයා හා කපු මහත්වරුන් අතර කලක පටන් ගැටුම් ඇතිව තිබේ. 
මේ පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා මින් ඉදිරියට බස්නායක නිලමේ තනතුරට තෝරා ගන්නන් පිළිබඳ පුළුල් පරීක්ෂණ සිදු කර සුදුසුකම් බැලීමට මොණරාගල දිසාපතිවරයා ප්‍රමුඛ විශේෂ කමිටුවක් පත් කිරීමටත් ආධාර මුදල් ඇතුළු ආදායම් සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කර සුදුසු අයුරින් කළමනාකරණය කිරීමට බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්වරයා ප්‍රමුඛ 
අධීක්ෂණ මණ්ඩලයක් පත් කිරීමටත් පියවර ගත් බවද සඳහන් වේ. කෙසේ නමුත් කතරගම දේවාලයේ ආදායම් පිළිබඳව විමසීමට බස්නායක නිලමේවරයා, ප්‍රධාන කපු මහතා සහ අනෙකුත් පාර්ශ්ව වෙත අප ඇමතුම් යොමු කළද ඒ කිසිවෙකු ඊට යහපත් ප්‍රතිචාරයක් දැක්වුයේ නැත.
 
 මිහිරාන් කරුණාරත්න

අද සම්භාවනීයත්වයට පත්ව සිටින සංඝපීතෘෘන් වහන්සේලා කුඩා අවධියේ සිට දුෂ්කරතා විඳගෙන පැමිණි ගමන් මග හෙළිකරන ගුරු පාරෙන් බෝ මළුවට කෘතිය තරුණ භික්ෂු පරපුරට හස්තසාර වස්තුවක් බඳු යැයි කොළඹ මාළිගාකන්දේ විදේ‍යා්දය පරිවේනාධිපති රාජකීය පණ්ඩිත බලංගොඩ සෝභිත නාහිමියෝ පැවැසූහ. 
ලක්බිම පුවත්පතේ ප්‍රධාන උප කර්තෘ ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන මහතා විසින් ප්‍රකට යතිවරුන්ගේ අප්‍රකට කතා ඇසුරින් රචනා කළ ගුරු පාරෙන් බෝ මළුවට කෘතිය මරදාන සාහිත ‍පොත් පියසේදී එළි දැක්වීමේ අවස්ථාවේදී බලංගොඩ සෝභිත නාහිමියෝ එසේ පැවැසූහ. 
කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහනාහිමි, නාපාන පේමසිරි මහනාහිමි, ඉත්තෑපාන ධම්මාලංකාර මහනාහිමි, දිඹුල්කුඹුරේ විමලධම්ම අනුනාහිමි, වේඬරුවේ උපාලි අනුනාහිමි, වැලිමිටියාවේ කුසලධම්ම නාහිමි, බෙල්ලන්විල විමලරතන අනුනාහිමි, දිවියාගහ යසස්සි නාහිමි, වල්‍පොළ පියනන්ද නාහිමි, මුරුංගාගස්යායේ ඤාණිස්සර නාහිමි, පල්‍ලේගම හේමරතන නාහිමි, මිල්ලානේ සිරියාලංකාර නාහිමි, කොට‍පොළ අමරකිත්ති හිමි, අගලකඩ සිරිසුමන හිමි යන ස්වාමීන් වහන්සේලා සිය පූජනීය ජීවිතය ගොඩනගාගත් දුෂ්කර මාවත පිළිබඳව මෙම කෘතියෙන් හෙළිදරව් වේ. 
ග්‍රන්ථයේ මුල්පිටපත ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන මහතා හා ග්‍රන්ථයේ ප්‍රකාශක සාහිත ‍පොත් පියස නිර්මාතෘ චාමික මුණසිංහ මහතා විසින් විදේ‍යා්දය පරිවේනාධිපති නාහිමි ඇතුළු සඟරුවනට පූජා කළහ. 
මෙහිදී කෙටි අනුශාසනාවක් කළ විදේ‍යා්දය පරිවේණාධිපති බලංගොඩ සෝභිත නාහිමියෝ ගුරුපාරෙන් බෝ මළුවට කෘතිය ඉතා සිත්ගන්නා සුලු ආකාරයෙන් ලියා තිබෙනවා. මනසට කිසිදු අපහසුවකින් තොරව කිහිපවරක්ම කියවීමට කැමැත්ත ඇතිවන ආකාරයට කෘතිය සම්පාදනය කරලා තිබෙනවා.
අද ඉතාම පූජනීයත්වයට පත්ව සිටින අපගේ ගරුතර නායක ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ ජීවිත ගමන් මග හරිම දුෂ්කරයි.
ඇතැම් විට අධ්‍යාපනය ලැබිමට පවා පහසුකම් නොමැතිව වගේම ඉන්න හිටින්නට තැන් පවා නැතිව උන්වහන්සේලා තම ජීවිත ජයගෙන තිබුණා. යළි ගිහි ගෙදරට යාමට පවා පෙළඹෙන ප්‍රශ්න ආවත් ඒ සියල්ල විඳගෙන හැඟීම්වලට නොව බුද්ධියට මුල්තැන දීමෙන් අද ඒ පූජනීය ජීවිත අපට ආදර්ශයක් සපයා තිබෙනවා. සිය ‍ලේඛන කලා දිවිය ඔස්සේ ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන මහතා සිදුකරන ශාසනික මෙහෙවර අප නිරන්තරයෙන්ම අගයනවා. ඔහුට දෙස් විදෙස් සම්භාවනීය මහ සංඝරත්නයේ ප්‍රසාදය හිමිවී තිබෙනවා. මෙම නව ග්‍රන්ථය වත්මන් සහ අනාගත භික්ෂු පරපුරට ආදර්ශයක් බව විශේෂයෙන් කිව හැකියි.” 
 
කොළඹ මහානාම විදුහ‍ලේ ආචාර්ය සියඹලාගොඩ ධම්මින්ද හිමි -  “සංඝ පීතෘෘන්වහන්සේලාගේ ගමන් මග අපගේ ජීවිතවලට පූර්වාදර්ශයක්. අප සැම විටම ආදර්ශයට ගන්නේ මේ උත්තරීතර ජීවිතයි. අද විවිධ ගැටලුවලට මුහුණ දෙන තරුණ භික්ෂුන් වහන්සේලා ඒ ප්‍රශ්න තුළ අතරමං වෙනවා. නමුත් අපගේ සංඝ පීතෘෘන් වහන්සේලා තමන්වහන්සේලාට ආ ගැටලු ක්‍රමානුකූලව විසඳාගෙන දුෂ්කර මාවතක් ඔස්සේ පැමිණි ආකාරය මේ ග්‍රන්ථය ඔස්සේ හෙළිදරව් කර තිබෙනවා. කවදත් මහ සඟරුවනට හිතෛෂීව කටයුතු කරන ධර්ම ශ්‍රී මහතා අපේ රටේ සම්භාවනීය මහ සංඝ සභා කිහිපයකින්ම ගෞරව සම්මාන ලැබූ අයෙක් බව සිහිපත් කළ යුතුයි.” 
 
ග්‍රන්ථයේ කර්තෘ ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන මහතා - “අතීතයේ සිටම සඟරුවන පිළිබඳව විවිධ චරිත කතා ලියැවී තිබෙනවා. ඒත් ඒ සම්ප්‍රදායානුකූල චරිත කතාවලින් ඔබ්බට ගොස් මෙම ග්‍රන්ථය රචනා කිරීමට මට හැකිවුණා. විශේෂයෙන් අපගේ මහ සඟරුවන සමග මාගේ තිබෙන මනා සබඳතාව නිසා චරිත කතා පෙළ සාර්ථකව ලිවීමට මට හැකිවුණා. අද උතුම් ජීවිත ගත කරන මේ සංඝ පීතෘෘන් වහන්සේලා අතීතයේ විඳි දුක්ගැහැට කල්පනා කරන විට මට මහ පුදුමයකුත් ඇතිවෙනවා.”
සිංගප්පූරුවේ ක්වීන් ලිංග් විහාරයේ ආගමික උපදේශක යටමලගල සුමනසාර, කැනඩාවේ ටොරොන්ටෝ විහාර දහම් පාස‍ලේ ප්‍රධානාචාර්ය උඩුපීහිල්‍ලේ විමලබුද්ධි, මුල්‍ලේගම ආර්ය නිකේතන පිරිවනේ නියෝජ්‍ය පරිවේණාධිපති මැදගම පඤ්ඤාරතන, විදේ‍යා්දය පිරිවනේ ආචාර්ය වල්‍පොළ පියරතන, සුභද්‍රාරාම පිරිවෙනේ ආචාර්ය පැළෑනේ ධම්මකුසල, මොරටුව වේල්ස් කුමරි විද්‍යාලයේ ආචාර්ය කිරිලිපනේ මංගල, මඩකඩ පිච්චමල් සේනාසනයේ දොරවක සුසීම, හෝකන්දර බෞද්ධ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානවාසී බැද්දේවෙල ධම්මකිත්ති යන හිමිවරු ඇතුළු සඟරුවන සහ නීතීඥ බුද්ධික වංශරත්න මහතා ඇතුළු විශාල පිරිසක් මේ අවස්ථාවට සහභාගි වූහ.

බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයා ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයට එරෙහිව පසුගිය දිනෙක මහත් ආන්දෝලනාත්මක ප්‍රකාශයක් සිදු කළේය. ඒ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය නිකුත් කළ එක්තරා ලොතරැයියක් ව්‍යාජ බව පවසමිනි. මෙම ප්‍රකාශයත් සමග ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය එම ප්‍රකාශය පිළිබඳව ‍පොලීසිය වෙත පැමිණිල්ලක් ගොනු කළේය. ඒ මන්ත්‍රීවරයාගේ එකී ප්‍රකාශයට විරුද්ධවය. බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයා පවසන ආකාරයට ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය විසින් ඔහුට විරුද්ධ පැමිණිල්ල ගොනු කර ඇත්තේ ඔහු විසින් ව්‍යාජ ලෙස ලොතරැයි පත් මුද්‍රණය කර ඒවා මහජනතාව පෙන්වමින් ජනතාව නොමඟ හරින බව පවසමිනි. 
කෙසේ නමුත් මේ පිළිබඳ අදහස් දක්වන මන්ත්‍රී බන්දුල ගුණවර්ධන පවසන්නේ මෙවැනි කතාවකි. 
ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය විසින් ප්‍රකාශිත 1429 වැනි වාරයේ ගොවිසෙත ලොතරැයි පත් තමයි 'මම මාධ්‍ය වෙත පෙන්නුවේ. එම ලොතරැයි පත මට මහජනතාව විසින් ලබා දුන් ඒවා. එම ලොතරැයි පත්වල සමහර ලොතරැයි රු. 30 යන්න සඳහන් වෙලා තිබෙනවා. තවත් එකක රුපියල් 20 යන්නත් තවත් එකක කිසිම මිලක් සඳහන් වෙන්නේ නැහැ. මෙම ලොතරැයි පත් මුද්‍රණය කරලා තිබුණේ රවි කරුණානායක ඇමැතිවරයා මුදල් ඇමැතිව සිටි සමයේදීයි. ඔහු විසින් ලොතරැයි පත් සඳහා බොහො දේ සිදු කළා. ලොතරැයි මිල ඉහළ දැමීම, බදු පැනවීම්, දිනුම් ඇදීම් ප්‍රමාණ පහළ දැමීම් සිදු කළා. මෙසේ දිගින් දිගටම ලොතරැයි මුද්‍රණය පිළිබඳ තිබුණු ප්‍රශ්න හේතුවෙන් 2016 වසරේදී රජයේ විගණකාධිපති විසින් පාර්ලිමේන්තුවට විශේෂ වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කළා. එම වාර්තාවේ ලොතරැයි මුද්‍රණය පිළිබඳ තිබෙන දෝෂ පිළිබඳ දැක්වෙනවා.
මේ සියලු කරුණු රටට අනාවරණය කිරීම උදෙසා තමන් මාධ්‍ය සාකච්ඡාවක් පැවැත්වූ බව මන්ත්‍රීවරයා වැඩිදුරටත් පවසන්නේය.
මන්ත්‍රීවරයා නගන චෝදනාව පිළිබඳව හා ලොතරැයිපත්වල වංචාවන් සිදුව ඇතිදැයි යන්න පිළිබඳව ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සාමාන්‍යාධිකාරී සුනිල් ගුණවර්ධනගෙන් අප කළ විමසීමේදී ඔහු ප්‍රකාශ කළේ ඔවුන්ගේ අනුදැනුම ඇතිව එවැනි ව්‍යාජ ටිකට්පත් නිකුත් කර නොමැති බවයි.
අපගේ අනුදැනුම ඇතිව කිසිවිටෙක මෙවැනි ව්‍යාජ ටිකට්පත් මුද්‍රණය කරන්නේ නැහැ. අපි දිනකට ටිකට්පත් ලක්ෂ 30ක්් මුද්‍රණය කරනවා. එම ටිකට්පත් රාජ්‍ය මුද්‍රණ නීතිගත සංස්ථාවේ හා තවත් පෞද්ගලික ආයතන හතරක තමයි මුද්‍රණය කරන්නේ. මුද්‍රණ කටයුතුවලදී ඇතැම් විට මුද්‍රණ දෝෂ සිදුවීමේ හැකියාව තිබෙනවා. අපි නිකුත් කරන ලොතරැයි පත් එකින් එක බලන්නේ නැහැ. ඒවා ටිකට් පත් හාරසීයේ බණ්ඩල විදිහටයි අපට ලැබෙන්නේ. අපි එහිදී සිදු කරනුයේ අහඹු ලෙස ටිකට් පත් තෝරාගෙන පරීක්ෂා කිරීම පමණයි. නමුත් ව්‍යාජ ටිකට් පතක් නම් අපට ඒවා සොයා ගැනීමේ හැකියාව තිබෙනවා. ඒ අදාළ අංක හා බාකෝඩ් මත. අපි විකුණන සෑම ටිකට් පතකම දත්ත අප ළඟ තිබෙනවා. මෙම ව්‍යාජ යැයි පවසන ටිකට් පත් පරීක්ෂා කිරීමට අප බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටියා. නමුත් ඔහු ඒවා අපට ලබා දුන්නේ නැහැ. එසේ ලබා දුන්නේ නම් අපිට එම ටිකට් පත් අප විසින් නිකුත් කළාද නැතිනම් ව්‍යාජ ඒවාද යන්න ප්‍රකාශ කිරීමේ හැකියාව තිබෙනවා. පසුව අප මේ පිළිබඳව ‍පොලීසිය වෙත පැමිණිල්ලක් කරනු ලැබුවා.
මෙම ලොතරැයි පත් පිළිබඳ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සාමාන්‍යාධිකාරීවරයා එසේ පවසද්දී සංවර්ධන ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සාමාන්‍යාධිකාරී සමන් ජයසිංහ පවසන්නේ වෙනත් අදහසකි.
මෙම සිදුවීම අප ආයතනයට සම්බන්ධ ටිකට් පතක් පිළිබඳ සිදුවීමක් නොවෙයි. අපේ ආයතනය තුළින් කිසි විටක මෙවැනි දෙයක් සිදුවන්න බැහැ. 
ඒ අපි උපරිම ආරක්ෂා හා තාක්ෂණය යොදාගෙන මෙම ටිකට්පත් වෙළෙඳ‍පොළට නිකුත් කරන නිසා. අපි ටිකට්පත් නිරන්තර පරීක්ෂාවට ලක් කරනවා. අපි අතින් මෙවැනි දේ සිදු වීමේ හැකියාව නැහැ. නමුත් ඇතැම් විට මුද්‍රණයේදී මෙවැනි දේ සිදුවීමේ හැකියාව පවතිනවා. ඒත් අපි අපගේ අලෙවි නියෝජිතයන් දැනුවත් කරලා තිබෙන්නේ සැක කටයුතු ටිකට් පතක් හමු වුණොත් එය විකුණන්නේ නැතිව අප වෙත ලබා දෙන ලෙස. ඒ වාගේ අපි විශාල දිනුම් ඇදීම් සහිත ටිකට් පත් සඳහා මුදල් ලබා දෙන්නේ අදාළ පරීක්ෂණ හා රස පරීක්ෂණ වාර්තාවලින් පසුවයි. ඒ වාගේම සෑම ටිකට් පතක් පිළිබඳවම තොරතුරු ඇතුළත් අදාළ බාකෝඩ් අංක අපි පරිගණක ගත කරලා තිබෙන්නේ. එම නිසා අපගේ ලොතරැයි පත් ඉතාම සුරක්ෂිතයි.
මෙම සිදුවීම පිළිබඳ මේ වන විට ශ්‍රී ලංකා ‍පොලීසියේ වංචා විමර්ශන අංශය විසින් පරීක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කර ඇත. පසුගිය 12 වැනි දින මන්ත්‍රී බන්දුල ගුණවර්ධනගෙන්ද වංචා විමර්ශන අංශය විසින් ප්‍රකාශයක් ලබාගත් බව ‍පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශක ‍පොලිස් අධිකාරී රුවන් ගුණසේකර පවසයි. එසේම මෙම විමර්ශනයේදී මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ නියෝගයට අනුව මෙම ටිකට් පත් පිළිබඳ විද්‍යුත් මාධ්‍යවල පළවූ දර්ශන ලබා ගැනීමට පියවර ගෙන ඇති බවත් ‍පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශකවරයා ප්‍රකාශ කළේය. බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයා පැවැසුවේ තමන් සතුව තිබූ එවැනි ටිකට් පත් කිහිපයක් වංචා විමර්ශන අංශය වෙත ලබා දුන් බවයි.
මේ වන විටත් මෙම ටිකට්පත් ව්‍යාජ ලෙස සැකසූ ඒවා ද නැතිද යන්න පිළිබඳ සොයා ගැනීමට හැකිවී නැත. තවමත් මෙම ටිකට් පත් පිළිබඳ පරීක්ෂණ සිදුවේ. බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයා සහ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය විවිධ ප්‍රකාශ කළද මහජනතාව නම් පවසන්නේ කොපමණ ලොතරැයි පත් මිලදී ගත්තද දිනුමක් දකින්නට ලැබෙන්නේ  හාවා හඳ දකින්නාක් මෙන් කලාතුරකින් බවය.
 
ශිරෝමි රත්නායක 

වෘත්තීය පුහුණු හා නිපුණතා සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය කරුණාරත්න පරණවිතාන පසුගියදා ආන්දෝලනාත්මක ප්‍රකාශයක් කළේය. ඒ ශ්‍රී ලංකාවේ අලි ගහනය සීමාව ඉක්මවා ඇති බැවින් අතිරික්ත අලි විදේශයන්ට විකුණා දැමිය යුතු බවයි. පැය 24 ඇතුළත වනජීවී විෂය භාර ඇමැතිවරයා විසින් ප්‍රතිචාර දක්වන තරමට දුරදිග ගිය මෙකී ප්‍රකාශය පිළිබඳ වනජීවී සහ පාරිසරික 
විෂය සම්බන්ධ බොහෝ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති ‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ පුවත්පත් කලාවේදියකු වන ක්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර විසින් කරනා විග්‍රහයකි මේ. ලංකාවේ වල් අලින් මෙන්ම අලි මිනිස් ගැටුම පිළිබඳවද විශේෂඥයෙක් වන ක්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර අලින් පිළිබඳ ලියැවුණු සද්ධන්ත ප්‍රේමය සුන්දරයි ග්‍රන්ථයේද කතුවරයාද වෙයි.
 
කැලෑ තොප්පියක් පැළඳ, එස්. එල්. ආර්. මොඩලයේ කැමරාවක් අතින් ගත් ඇමැතිවරයෙක් නිතරම පාහේ ආණ්ඩුවේ රූපවාහිනී නාලිකාවකින් ගෙදර සාලයට එයි. බැලූ බැල්මටම ඔහු ‘වන ලෝලයෙකු’ බව පෙනේ. ඇමැතිවරයා  සිටිනු පෙනෙන්නේ ද වනයකය. ඔහු අපට වනය ගැන මෙන්ම වන දිවිසැරිය ගැන ද යම් යම් තොරතුරු කියා දෙයි!  
හෙතෙම නමින් ගාමිණී ජයවික‍්‍රම පෙරේරාය. රටේ වනජීවී විෂය භාර කැබිනට් ඇමැතිවරයා ඔහුය. හෙතෙම ‘එක්සත් ජාතික පක්ෂය’ නියෝජනය කරන්නෙකි. ඇමැතිවරයා උග‍්‍ර ‘වන අලි ලෝලයෙකු’ බවත්, නිතරම පාහේ කැලෑ පල්ලේ සැරිසරන බවත්, ලියුම්කරු අසා තිබේ! ඔහු මැදිහත්ව රූප මාධ්‍යයෙහි සකසන වන දිවි වේදිකාව, රූපවාහිනී පේ‍්‍රක්ෂකයන් වන අපට අලූත් දැනුමක් මෙන්ම, වන සතුන්-සීපාවුන් කෙරෙහි යම් දයාර්ද්‍ර හැගීමක් ද ජනිත කරවයි. මේ කටයුත්ත ස`දහා වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අප‍්‍රමාණ අත්දැකීම් සහ දැනුම් සම්භාරය ද දායකකර ගෙන තිබෙනු පෙනෙයි. 
ආණ්ඩුවේම තවත් නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයෙක්, සැප්තැම්බර් 04 වැනි දා බලංගොඩ දී වනජීවීන් පිළිබ`ද අපූරු අදහසක් ඉදිරිපත් කළේය. මාධ්‍යයෙහි පළවූ ආකාරයට, ඔහු එය පවසා තිබුණේ බලංගොඩ ප‍්‍රාදේශීය සම්බන්ධීකරණ කමිටු රැුස්වීමේ දීය. ඔහු පවසන අන්දමට, දැනට ලංකාවේ වන අලින්ගේ බෝවීම හො`දටම වැඩිය. මේ වන විට, රටේ වන අලි 6000ක් පමණ සිටිති. එහෙත් අපේ රටේ කැලෑවල ඉඩ තිබෙන්නේ අලි 4000කට පමණි. ඒ අනුව, වන අලි 2000ක පමණ ‘අලි අතිරික්තයක්’ හට ගෙන තිබේ. අලි-මිනිස් ගැටුමට හේතුව එයයි. එසේම ‘වන ඌරන්’ (වල් ඌරා), ‘රිළවුන්’ සහ ‘වඳුරන්’ ගෙන් ද මිනිසුන්ගේ ආහාර බෝග වගාවන්ට බොහොම කරදර ය. එබැවින් මෙම තත්ත්වය ඉක්මනින් පාලනය කළ යුතු වේ. ඇමැතිවරයා පවසන ආකාරයට, අතිරික්ත වන අලින් 2000ක් වෙනත් රටකට අපනයනයකර දැමීම සුදුසුය. එයින් රටට ආදායමක් ද ලබා ගත හැකිය. ‘වන ඌරන්’ ආදී සතුන් ‘මස් පිණිස’ ගැනීමෙන් වගාවන් බේරා ගැනීමට පුළුවන! දුලබ සතුන් ආරක්ෂා කිරීම මෙන්ම, සුලභ සතුන් පාලනය කිරීම ද කළ යුතුය යන්න, නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයාගේ යෝජනාවයි.
ඔහු නමින් ‘කරුණාරත්න පරණවිතාන’ය. නිපුණතා සංවර්ධන සහ වෘත්තීය පුහුණු කටයුතු පිළිබඳ නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයා වන්නේ ඔහුය. එසේම හෙතෙම, සිංහල බෞද්ධ  ඡුන්ද පදනමක් ඇති ‘ජාතික හෙළ උරුමය’ පක්ෂයේ සම සභාපතිවරයෙක් ද වන්නේය. ඔහු පවසා ඇති ආකාරයට, වගාවන්ට හානි කරන ‘වන ඌරන්’ මැරීමට තහනමක් නැත. එහෙත් වන ඌරු මස් ප‍්‍රවාහනය කිරීම තහනම්ය. මෙය එකිනෙකට පරස්පර නීතියක් බව ද ඔහු කියයි!
නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයා බලංගොඩ දී කළ ප‍්‍රකාශය අලූත් කතිකාවකට මග පාදයි. එයට හේතුව වන්නේ, ඔහු නිකම්ම නිකම් ‘කරුණාරත්න පරණවිතාන’ නොව, රටේ ව්‍යවස්ථාදායකය හෙවත් ‘නීති සම්පාදනය කරන ආයතනය’ (පාර්ලිමේන්තුවේ) නියෝජනය කරන්නෙකු වීමයි. එවන් තැනැත්තෙක් කුමන අරමුණකින් මෙසේ පැවැසුවා ද? යන්න, සැකයට ද හේතු වෙයි.
 
සත්ව-මිනිස් ගැටුමේ සුලමුල
 
වර්තමානයේ අපේ රට මුහුණ දෙන ‘සත්ව-මිනිස් ගැටුම’ අතිශයින්ම බරපතළ ය. එයින් වාර්ෂිකව වන සතුන් මෙන්ම මිනිසුන් ද විශාල ලෙස මියයන්නෝය. ගැටුමට මුල් බීජ සැපයුණේ වර්ෂ 1796 දී ලංකාව බි‍්‍රතාන්‍ය යටත් විජිතයක් වන්නට මුල පිරීමත් සමගිනි. 
ලංකාවේ රජවරුන්ගේ පාලනය හමාර වුණු මහනුවර යුගයේ දීත් ‘අලි-මිනිස් ගැටුමක්’ හෝ ‘සත්ව මිනිස් ගැටුමක්’ කියා දෙයක් අසන්නටවත් තිබුණේ නැත. එහෙත් වර්ෂ 1824න් පසුව, බි‍්‍රතාන්‍යයන්ගේ මහා පරිමාණ වැවිලි කටයුතු නිසා (කෝපි, තේ සහ රබර් ආදී) වන අලින්ට යන එන මං නැති වූයේ ය. වතු වැවිලිවලට ඉඩ සලසා ගැනීම පිණිස, එකල වන අලින් දහස් ගණන් ඝාතනය කෙරිණි. බි‍්‍රතාන්‍යඑ ජාතික වැවිලිකරුවෙකු වන සැමුවෙල් වයිට් බේකර් නමැත්තා වන අලින් 1000ක් ඝාතනය කර තිබේ. බි‍්‍රතාන්‍ය යුද හමුදාවේ මේජර් තෝමස් විලියම් රොජර්ස් නමැත්තා මරා ඇති අලි සංඛ්‍යාව 1300-1400 පමණ වෙයි. අපේ රටේ මහාමාර්ග හදන්නට මුල්වූ මේජර් තෝමස් ස්කිනර් ද වන අලි 700ක් පමණ මැරූ තැනැත්තෙකි.  බි‍්‍රතාන්‍යයෝ පසුකාලීනව ‘ඇත් ගාල්’ පවත්වා, වන අලින් අල්ලා අපනයනය කළහ. එයින් මුදල් ඉපැයූහ. ලංකාවේ සත්ව මිනිස් ගැටුමක් පිළිබඳ මුල්ම බීජ වැපිරෙන්නේ එතැනිනි.
 
වඳුරන්, රිළවුන්,දඬු ලේනුන්, මොණරුන්,වන ඌරන්, සහ සර්පයින්
 
ලංකාවේ සත්ව-මිනිස් ගැටුම් මුලින්ම කරළියට ආවේ ‘අලි-මිනිස් ගැටුමක්’ වශයෙනි. වන අලි, මිනිසුන්ගේ ගම්-බිම්වලට කඩා වැදීම එහි අරුත වූයේය. වර්තමානයේ එය ‘සත්ව-මිනිස් ගැටුමක්’ දක්වා විකාශනයවී තිබෙනු පෙනෙයි. 
රටේ සමස්ත භූමියෙන් සියයට 30ක් පමණ වෙතැයි කියන වර්තමාන වනාන්තර පද්ධතිය තුළ, අද දළ වශයෙන් වන අලින් 5879ක් පමණ (2011 වසරේ කළ වන අලි සංගණනයේ දත්ත අනුව) ජීවත් වන්නෝය. ඉතින් උන්ට දැන් රටේ ඉතිරිව තිබෙන කැලෑ ටික කොහෙත්ම ප‍්‍රමාණවත් නැත. අද උන්ගේ ආහාර කිස හිඟව ගොසිනි. එය සොයා ගැනීමට නම් බොහෝ දුර සැරිසැරිය යුතුව තිබේ. නියං සමයට උන්ට ජලය පවා ප‍්‍රමාණවත් නැත්තේ ය. සම්ප‍්‍රදායික සංක‍්‍රමණ මාර්ග ද ඇහිරී ගොසිනි. වන අලින්ට පමණක් නොව, ව`දුරන්, රිළවුන්, ද`ඩු ලේනුන්, මොණරුන්, වන ඌරන් මෙන්ම සර්පයින් ද අද මුහුණ දී ඇත්තේ ඒ ඉරණමට ය. තමන් අතීතයේ ගොදුරු බිම් බවට පත්කර ගෙන සිටි වන බිම්, දැන් මිනිස් ජනාවාස හෝ ගොවි බිම් බවට පත්ව ගොසිනි. ආහාර සොයා ගැනීමට නම් ඒවායෙහි සැරිසැරිය යුතු ය. එබැවින් හැමදාමත් කාට හෝ මරු කැඳවන සත්ව-මිනිස් ගැටුම්ය!    
‘වනජීවී සංරක්ෂණ  දෙපාර්තමේන්තුව’ තමන්  යටතේ ඇති සියලූ වන බිම්, ‘වනජීවී කලාප’ වශයෙන් බෙදා තිබේ. ඔවුන් පවසන අන්දමට, එයින් දහයකම අලි-මිනිස් ගැටුම දක්නට ලැබේ. එම භූමිය ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 110කට ආසන්නය! ගැටුම් වැඩි නැගෙනහිර වනජීවී කලාපයේ ය. 2016 වසරේ රට පුරා හටගත් වන අලි මරණ 270න් 54ක්ම වූයේ නැගෙනහිර දීය. වයඹ, උතුරු මැද සහ ඌව යන පළාත්වල ද,  දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික්කයේ ද ගැටුම් බහුලය. 
වර්ෂ 1990-2000 අතර කාලය තුළ ගැටුමට හසුව මියගිය වන අලින් සංඛ්‍යාව 1500ක් බව, වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ (පශු හා පර්යේෂණ), වෛද්‍ය නන්දන අතපත්තු මහතා ලියූ ‘අලි ඇතුන්ගේ සැ`ගවුණු ලෝකය’ නම් ග‍්‍රන්ථයෙහි සඳහන් වේ. ඒ කාලය තුළ වන අලින් නිසා මියගිය මනුෂ්‍යයන් සංඛ්‍යාව 350කි. වර්තමානයේ සෑම වසරකම පාහේ වන අලි 200-250ක් පමණ මිනිසුන් අතින් මියයති. වසරකට මිනිසුන් ද 75ක් පමණ උන් අතින් මියයති. 
 
දෙපාර්ශ්වයටම යන එන මං නැතිව යාම
 
ඇත්තටම සිදුව ඇත්තේ, ගැටුමට හසු වීම නිසා මිනිසුන් සහ සතුන් යන දෙපාර්ශ්වයටම යන එන මං නැතිව යාමයි. එනම් ‘අවතැන් වීමයි’. අලින් ඇතුළු වන සතුන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෙය උන්ගේ පැවැත්ම සම්බන්ධයෙන් ඉතාමත් බරපතල තත්ත්වයකි. ගැටුම ඇති කළෝ වන සතුන් නොව, මිනිසුන්ය. මිනිසුන්ගේ නො නිසි ක‍්‍රියාකාරකම්ය.
යම් රටක සංවර්ධන කටයුතු කෙරෙන විට, වන ආවරණය නිසි මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට අසීරු බව ඇත්තකි. එහෙත් ඒ ස`දහා හැකිතාක් වෑයම් කිරීම, මනුෂ්‍යයන්ගේ යුතුකමයි. එදා-මෙදා තුර අපේ රටේ එය යහපත්ව සිදුව නැති බව, සත්ව-මිනිස් ගැටුම, දිනෙන් දින ඉහළ යාමෙන් පැහැදිලි වේ. දැන් ඉතින් කළ යුතුව තිබෙන්නේ, රටට ඉතිරිව තිබෙන වන ගොමු තුළ ‘අලි-මිනිස්’ සහ ‘සත්ව-මිනිස්’ ගැටුම් කළමනාකරණය කර ගැනීමයි. අවම කර ගැනීමයි. ඒ සඳහා, වනාන්තර ප‍්‍රදේශ යා කරමින්  ‘වන තීරු’  (Elephant Corridor) බිහි කිරීම, විදුලි වැටවල් යහපත්ව පවත්වා ගෙන යාම ආදී කටයුතු බොහොමයක් කළ හැකිය. ගැටුම් උත්සන්නවී ඇත්තේ, ඒවා නිසි පරිදි නොකෙරුණු නිසා ය. යම් වන සතෙකුගේ ගහනය වැඩි වෙනවා නම්, උන්ගේ ගැහැනු සතුන්ගෙන් යම් කොටසක් ‘වන්ධ්‍යාකරණය’ කිරීමේ අදහසක් වුව ඇතිකර ගන්නට පුළුවන.
කරුණු එසේ තිබිය දී, කරුණාරත්න පරණවිතාන නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයා කියන්නේ වෙනත් දෙයකි. දුලබ සතුන් ආරක්ෂා කිරීම මෙන්ම, සුලභ සතුන් පාලනය කිරීම ද කළ යුතු යයි ඔහු කියයි. ඔහුට අනුව වන අලින් ද ‘සුලභ’ සතුන්ය. උන් අල්ලා අපනයනය කිරීමට ඔහු යෝජනා කරයි. ඌරු ආදී සතුන් මස් පිණිස මැරීම වුව කම් නැතැයි ද, ඔහුගේ කතාවෙන් හැ`ගී යයි!  
‘ලක්බිම’ කළ විමසුමක දී අදහස් දැක්වූ පාරිසරික නීතිඥ ජගත් ගුණවර්ධන මහතා කියන්නේ, ශ‍්‍රී ලංකාව ‘ජාත්‍යන්තර සයිටීස් ප‍්‍රඥප්තියට’ අනුගත රටක් වන බැවින්, ලංකාවේ ආණ්ඩුවකට වුව ලොව වෙනත් රටකට අලින් වෙළෙඳාම් කළ නොහැකි බවයි.  
වර්ෂ 1973 දී බිහිවූ ‘ජාත්‍යන්තර සයිටීස් ප‍්‍රඥප්තිය’ යනු ‘වඳවී යාමේ තර්ජනයට මුහුණපා සිටින සත්ව විශේෂයන්ගේ ජාත්‍යන්තර වෙළෙ`දාම පිළිබඳ සම්මුතියයි’. ඒ අනුව, ‘රාජ්‍ය ත්‍යාගයක්’ වශයෙන් තවත් රටක ආණ්ඩුවකට අලියෙක් තෑගි කරනවා මිස, වෙළෙ`දාම පිණිස අලින් අපනයනය කරන්නට ලංකාවට නො හැකිය. අවසර ද නැත.
‘කරුණාරත්න පරණවිතාන නියෝජ්‍ය  ඇමැතිතුමා අලි පිටරට යවලා මුදල් උපයන්න කතා කරන්නේ මේ වගේ සරල දේවල්වත් තකන්නේ නැතුවයි. වනජීවීන් එයාගේ විෂය නෙවෙයි. ඒ හින්දා ඔහු කියන දේවල් ගැන කලබල වෙන්න  ඕන නෑ. ඒත් ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ ඉන්න නිසා මේක ගැන ගැඹුරින් කල්පනා කරන්නත් වෙනවා. අලි කියන්නේ ලෝකයේම ව`දවී යමින් සිටින සත්ව විශේෂයක්. ලංකාවේත් එහෙමයි. අලි ‘සයිටීස්’ එකට ඇතුළු කරලා තියෙන්නෙත් ඒ නිසයි. ලංකාවේ වන අලි වැඩි වෙලා කියලා එක එක අය කියනවා. ඒත් එහෙම විද්‍යාත්මක සාධකයක් නෑ. පහුගිය කාලේ කරපු අලි සංගණන පවා විවාදාත්මකයි. ප‍්‍රශ්නගතයි. ඉතින් වන අලි වැඩිවෙලාය කියන්නේ කොහොම ද? ලංකාව බුදු දහම වැළ`දගත් රටක්. ගහනය වැඩියි කියලා වන සතුන් මරන්න, මස් වෙළෙඳාම් කරන්න එයිනුත් අවසර නෑ. ලංකාවේ සංස්කෘතිය ඇතුළේ ඒක ප‍්‍රතික්ෂේප වෙනවා. නියෝජ්‍ය ඇමැතිතුමාගේ ප‍්‍රකාශය කාටවත් එකඟ වෙන්න බැරි අනුවණ අදහසක්. මේ වන සතුන් අවතැන්වෙලා. මේක හරියට අවතැන් වුණු උදවිය වහල් සේවයට විකුණන්න කතා කරනවා වාගේ වැඩක්. පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන අය මේ වගේ කතා කීමෙන් ලෝකය ඉස්සරහා අපේ රට හෑල්ලූ වෙනවා’, යයි ද ජගත් ගුණවර්ධන සඳහන් කළේය.
 
ක‍්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර
 
අලි රට යවන එක විහිළු කතාවක්
 
තිරසාර සංවර්ධන සහ වනජීවී අමාත්‍ය ගාමිණී ජයවික්‍රම
 
සතුන්ට හිංසා ඇතිවන නිසා අද දියුණු රටවල සර්කස් සංදර්ශන පවා නවත්වලා තියෙනවා. නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය කරුණාරත්න පරණවිතාන කීවේ අලි වැඩියි කියලා. නමුත් අපිට අලි පිටරට යවන්න බෑ. එහෙම යවනවනම් ජඪබඪඥඵ සමුළුවෙන් අවසර ගන්න ඕනේ. 18 වන ජඪබඪඥඵ  සමුළුව ලබන වසරේදී අපේ රටේ පැවැත්වෙන්නේ. ඒ සමුළුවට රටවල් 187ක් සහභාගි වෙනවා. ඒ සමුළුවේ කතා කරන්නේ ගහ කොළ සතා සිව්පාවො ගැන.  එතනදී මට කියන්න බැහැ රටේ අලි වැඩි කියලා. අපි ජනවාරියෙ මුළු රටම ආවරණය වන පරිදි අලි ගහනය සම්බන්ධව එක් දින සමීක්ෂණයක් කරනවා. මෙහිදී සබරගමුව, මොණරාගල, උඩවලව, හම්බන්තොට, යාල, අම්පාර ප්‍රදේශවලට එක් දිනයකදී වනජීවී අමාත්‍යාංශ නිලධාරීන්, විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් යවන්න බලා‍පොරොත්තු වෙනවා.  ඔවුන්ට ලබාදෙන කලාපයේ අලි ඉන්න ප්‍රමාණය ගණනය කරන්න ඕනේ. මෙහිදී එම කලාප තුළ ඔවුන් එක් දිනක් තුළ සමීක්ෂණය කළ යුතුයි. බොරු සංඛ්‍යා ඉදිරිපත් නොකර අපට පුළුවන් ඒ සමීක්ෂණයෙන් පස්සේ අලි කොච්චරක් ඉන්නවද කියලා ගණනය කරන්න. ඇයි කැලෑවල වඳුරො ගම්වලට එන්නේ. මිනිස්සු කැලෑ එළිකරනවා. වඳුරන්ට ඉන්න තැනක් නැහැ. ඔවුන්ට බඩගිනි වුණහම ආහාර හොයන්න ගමට එනවා. අද සත්තු මරනවා කියන වචනය තහනම් වචනයක්. 12 වෙනිදා මට කමිටු වාර්තාවක් ලබා දෙනවා. එහි වඳුරන් මොණරුන් ගම්වැදීම පාලනය වැනි දේට යම් විසඳුම් තිබෙන බව මට විශ්වාසයි. අද මොණරු වැඩිවෙලාලු. ඉස්සර නරියො මොණරු කෑවා. දැන් නරියො නැහැ. ඉතිං මොණරු වැඩිවෙලා. අද ස්වාභාවධර්මය වෙනස් කරන්න ගිහිං අපටම විපත් සිදුවෙලා. අලි රට යවන එක නිකං විහිළු කතාවක්. ජනවාරි සමීක්ෂණයන් පස්සේ අලි පාලනයක් කරන්න බලමු. 
 
රට යවන්න බැරි නම් අලි ඉල්ලන අයට දෙන්න ඕන
 
වෘත්තීය පුහුණු හා නිපුණතා සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය කරුණාරත්න පරණවිතාන
 
දැන් ලංකාවේ වන සතුන් ගම් වැදීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය දරුණු ජාතික ප්‍රශ්නයක් බවට පත්වෙලා තියෙනවා. එකක් තමයි වල් අලින්ගේ ගම් වැදීම. මේ ප්‍රශ්නය නිසා සාමාන්‍යයෙන්  මිනිස්සු විශාල ප්‍රමාණයක් මැරෙනවා. ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් අලි මැරෙනවා. දැන් මිනිස්සු අලි මරන්න පටන් අරගෙන තියෙනවා. එතකොට මිනිස්සුත් බේරගන්න ඕනේ. අලිත් බේරගන්න ඕනේ. දැන් තියෙන ප්‍රතිපත්තිවලට අනුව අලි රට යවන්න අනික් දේවල් වගේ වනජීවී ප්‍රතිපත්තිත් වෙනස් වෙන්න ඕනෑ. දැන් මාසෙකට කලින් තණමල්විල බෝදාගම හන්දියේ පැටව් දාන්න ඉන්න ඇතින්නකට වෙඩි තියලා පාර මැද වැටිලා හිටියා. ඒ මිනිස්සු වෙඩි තියලා. ඒ වගේම අලි ගහල මිනිස්සු මැරිලා තියෙනවා. අපට පෙනී යන කාරණය තමයි දැනට තියෙන කැලෑවල දරන්න පුළුවන් ප්‍රමාණයේ අලි ටික දැන් ඉන්නවා. එක්කො කැලෑ ප්‍රමාණය වැඩි වෙන්න ඕනේ. නැත්නම් අලි ගහනය පාලනය වෙන්න ඕනේ. එහෙම නැත්නම් මිනිස්සු ප්‍රමාණය පාලනය වෙන්න ඕනේ. මේ නිසා කැලෑවල ඉන්න අලින්ගෙන් කිසියම් ප්‍රමාණයක් විකල්ප ස්ථානවලට යැවිය යුතුයි.  අලි ඉල්ලන වෙහෙර විහාරස්ථාන තියෙනවා. අලි රැකබලාගන්න පුරවැසියො ඉන්නවා. මම කියන්නෙ රජයේ අධීක්ෂණය යටතේ රජයේ වෛද්‍යවරයෙක් දාලා ඒ ස්ථානවලටත් අලි ප්‍රමාණයක් ලබා දෙන්න. ඒකටත් වනජීවී ප්‍රතිපත්තිය වෙනස් කරන්න ඕනේ. අපි අලියා ආරක්ෂා කර ගන්න ඕනේ. අලියා දුර්ලභ ගණයේ සතෙක්. ඒ නිසා මම ඒ යෝජනාව ගෙනාවේ. ඌරෝ, කිඹුලෝ, වල් ඌරෝ සම්බන්ධවත් එවැනි ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා. විජිතමුණි සොයිසා ඇමැතිතුමාගේ කාලයේ තීන්දුවක් දුන්නා ගම් වදින ඌරන්, වඳුරන් වැනි සතුන් වෙඩි තබා ඝාතනය කරන්න ඉඩ තියෙනවා කියලා. එහෙත්  මරන ඌරන්ගේ මස් විකුණන්න තහනම් කියලා නීතියක් තියෙනවා. මේක පාතාල ජාවාරමක් වෙලා. මම කියන්නේ නීත්‍යනුකූලව මරන ඌරගෙ මස්  නීත්‍යනුකූලව විකුණන්න ඉඩ දෙන්න. ඌරන්ගේ  ගහනය පාලනය වෙන්න ඕනේ. වඳුරන් ද පාලනය විය යුතුයි. නමුත් එම සත්තු පාලනයෙ ක්‍රමවේදයක් මම දන්නෙ නැහැ. දැන් නිල්වලා ගඟෙත් කිඹුල්ලු බෝවෙලා. දැන් කළු ගඟටත් බෝවෙයි කියලා  අපි බයෙන් ඉන්නේ. අපේ ගම්වල ඔයවලත් කිඹුල්ලු ඉන්නවා. කිඹුල්ලු මරනවා. කිඹුලො වේගයෙන් බෝවීම අඩු කිරීමට අපි ක්‍රමවේදයක් කල්පනා කළ යුතුයි. මම කියන්නේ වන සත්ව ගැටලුව පිළිබඳව යථාර්ථවාදී සාකච්ඡාවක් දැන් අවශ්‍යයි.  
 
 ප්‍රසාදිකා ජයවර්ධන

Page 1 of 5

IMAGE

බත් පත බෙදාගන්නට මට සිටියේ ඔබ පමණි

IMAGE 2017 Oct 19 20:52
මිනිසත් බව ලැබිමට තමන් රැස් කළ කුසල් හේතුවන බව බෞද්ධ ඉගැන්වීමේ සඳහන් වේ. ආත්ම ගණනක්...
Views - 1601

සිසුවියන් තිදෙනෙකුගේ මුහුණු වලට ලිංගික 'ස්ප්‍රේ' විදලා

IMAGE 2017 Oct 19 10:56
දඹුල්ල ප්‍රදේශයේ පාසලක අටවන ශ්‍රේණියේ ඉගෙනුම ලබන සිසුවියන් තිදෙනෙකුගේ මුහුණු වලට එම...
Views - 2684

සරණාගත කඳවුරු වල කතුන් ලිංගික අතවර වලට

IMAGE 2017 Oct 18 13:35
ආපදා තත්වයන් යටතේ අවතැන්වන කාන්තාවන් හා ගැහැණු දරුවන්ට අනාරක්ෂිතම ස්ථානයක් වන්නේ සරණාගත...
Views - 1904

මගේ පෙම්වතිය රඟපාන්න කැමති නෑ - සජිත අනුත්තර

IMAGE 2017 Oct 17 12:52
ඔබට නළුකමට එන්නට පියා ලොකු ආලෝකයක් වුණා අනිවාර්යයෙන්ම ඔව්. ගෙදර කලා පසුබිමක් ඇති වන්නට මුල්...
Views - 1673

ලංකාවේ පළමු මෝටර් සයිකල් ලයිසන්කාරිය විමල නයනා

IMAGE 2017 Oct 17 00:21
ඇමෙරිකානුවෙක වූ නීල් ආම්ස්ටේ‍රා්න් සඳ තරණය කළ දා මුළු ලොවම ඒ සඳට ගිය මිනිසා ගැන කතා කරමින්...
Views - 2163

රවීන් දැක්කාම “බුදු අම්මෝ” කියලා ඔළුවේ අත ගහ ගත්තා

IMAGE 2017 Oct 15 18:43
හිමාලි සයුරංගි කියන ඔබ “සතුට” හා “දුක” කියන අත්දැකීම් දෙකට මුහුණ දෙන්නේ මොන විදියටද? ...
Views - 3363

Please publish modules in offcanvas position.