Home    |    Daily Lakbima    |    Sunday Lakbima    |   Rajina |    Archive    |    Advertise With Us    |     Careers Email - [email protected] youtube
Coss Ear2
lakbima.lk
COSS Ear 1
                                                                                        එසැනින් පුවත් | ගොසිප් | විශේෂ පුවත් | සුන්දර ලක්බිම | ව්‍යාපාරික පුවත්     

වන අලි ඇතුන් සිත් සේ දැකගත හැකි හක්වටුනාව ජලාශය

IMAGEශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ අතුරින් වැඩි ප්‍රසිද්ධියක් නැති; එහෙත් සොබා සොඳුරු බවින් පිරී ඉතිරී ගිය ජලාශයක් පිළිබඳව විස්තර කිරීමටයි අද අපේ සූදානම.

මේ ජලාශය පිළිබඳව අපට යළිත් සිහියට නැංවෙන්නේ ගල්ගමුවේ දළ පූට්ටුවා නම් සද්දන්තයාගේ ඝාතනයත් සමඟයි. මේ සද්දන්තයා ඇත් දළ සොරුන්ගේ ග්‍රහණයට ලක්ව තිබුණේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පොල්පිතිගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශය කේන්ද්‍ර කරගත් කහල්ල පල්ලෙකැලේ වන ජීවී රක්ෂිතය තුළයි.

1989 566 / 5 ගැසට් නිවේදනය මඟින් වනසතුන් සඳහා වෙන් කළ වන ජීවි කලාපයක් ලෙස 1989 වසරේ නම් කෙරුණු මෙහි වර්ග ප්‍රමාණය  අක්කර 6000 ක් පමණ වනවා. මේ වන කලාපය තුළ කුඩා වැව් කිහිපයක් දක්නට ලැබුණත් මීට ආශ්‍රිතව ඇති සුවිසල්ම දියවර වනුයේ අද අපේ විමසුමට ලක්වන 'හක්වටුණාව' ජලාශයයි.

වයඹ පළාතේ ඇති යෝජනා ක්‍රම අතරින් විශාලතම ජලාශයක් වන හක්වටුණාව වෙත කහල්ල පල්ලෙකැලේ රක්ෂිතයේ සිට අලි මං පෙතක් හෙවත් කොරිඩෝවක් සකස් කිරීමට යෝජනා වී තිබුණත් මේ දක්වා එය සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වී නැහැ. ඊට හේතුව එම ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව මේ වන විට ශීඝ්‍රයෙන් මිනිස් ජනාවාස බිහිවෙමින් තිබීමයි.මේ මිනිස් ජනාවාස වලින් බොහොමයක් අතීතයේ අලි ඇතුන් සඳහා වෙන්ව තිබූ මං පෙත් අවහිර වන සේ ඉදිකොට ඇති බව ඉතා පැහැදිළි කරුණක්. ඊට අමතරව 1970 වසරේ බලයට පත් සමගි පෙරමුණු රජය මගින් පොල්පිතිගම ප්‍රදේශයේ මඩහපොළයාය, වලගම්බාපුර, ඉරුදෙණියාය, බඹරගලයාය, තෙළඹු ඇල, මහපිටිය, රැකෑවල, ඇරැහැපොළ යාය, කට්ටම්බේරිය ආදී අතීතයේ වනයෙන් වැසී ගත් ප්‍රදේශවල ගොවි ජනාවාස බිහිකිරීමත් සමඟ වන අලින්ගේ ස්වභාවික වාසභූමි රැසක් අදවන විට ඔවුනට අහිමි වී තිබෙනවා. එහි පළමුව පදිංචි කරන ලද ජනපද වැසියන්ගේ දෙවන සහ තුන්වන පරම්පරාවල් මේ වන විට සොබාවික අලි මං පෙත් ආක්‍රමණය කොට මානව ජනාවාස ඉදිකොට ඇති බව ඉතා පැහැදිළි කරුණක්. ඒ කෙසේ හෝ මේ තත්ත්වය යටතේ අලි මිනිස් සහජීවන වැඩපිළිවෙලක් පිළිබඳව මේ දක්වාත් නිශ්චිත විසඳුමක් ඉදිරිපත් වී නැහැ.

මීට දශක තුනකටත් වැඩි කලක් තිස්සේ මේ සම්බන්ධයෙන් වත්මන් වනජීවි සහ බුද්ධශාසන අමාත්‍ය ගාමිණී ජයවික්‍රම පෙරේරා මහතා වනජීවි සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ඉදිරිපත් කළ යෝජනාවලිය සම්බන්ධයෙන් ගැමියන් තුළ ප්‍රසාදයක් නැත්තේ ඇමතිවරයා මිනිසුන් අමතක කොට අලින් පිළිබඳව සිතනවාය යන ඒකපාර්ශවීය සිතුවිල්ල නිසයි. එය පසුගිය මැතිවරණ වලදී ඔහුට දේශපාලනික අවාසියක් ගෙන දුන් බවට එහි වැසියන් අපි හා කීවා.

ඒ කෙසේ හෝ ඉබ්බාගමුව, කුඹුක්ගැටේ හරහා මඩගල්ල පාර ඔස්සේ  ගොස් එගොඩගම හන්දියෙන් හැරී තලා ‍කොළ වැව පාර ඔස්සේ හිමිදිරියක හෝ සන්ධ්‍යා යාමයක මෙම මනරම් පරිසර පද්ධතිය වෙත පියනගන ඔබට අදටත් එම ජලාශය ආශ්‍රිතව ජීවත්වන වන අලි ඇතුන් ඇතුළු ක්‍ෂීරපායින් සේම පක්‍ෂි, උරග සහ සමනල ආදී සොබාදහමේ මාහැගි උරුමයන් රැසක් නෙත් පුරා සිත් පුරා දැකබලා ගත හැකි වනවාට කිසිදු සැකයක් නැහැ.ඒ කෙසේ හෝ මෙම ප්‍රදේශයේ දැනට ඉදිවී ඇති මානව ජනාවාස ඒවායේ පදිංචි කරුවන්ට වන්දි ගෙවා හෝ ඉවත්කොට වසර සියදහස් ගණනක් තිස්සේ අලි ඇතුන් හිමිකරගෙන තිබූ ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික උරුමය රැක දීම බුද්ධිමත් සමාජයක මාහැගි යුතුකමක් ලෙසයි අප දකින්නේ. එවිට ඔවුන්ට ලැබෙන ස්වභාවික රැකවරණය යටතේ දළ පූට්ටුවා වැනි සද්දන්තයන්ට ලක් වූ ඛේදනීය ඉරණම මදකින් හෝ අවමවනවාට සැක නැහැ.

 

සහන් සංකල්ප සිල්වා

පිදුරුතලාගල කඳු සෙවනේ සැඟවුණු මන්දාරම් නුවරට යමු

IMAGEපිදුරුතලාගල, ගෝනපිටිය, කබරගල සහ උඩගබ්බල යන කඳු පන්ති වලට මුවා වීම නිසා දවසේ වැඩි වේලාවක් අදුරු ස්වභාවයක් උසලන අපූරු ඉසව්වක් පිළිබඳවයි අද අපේ මේ විමසුම.

මේ ප්‍රදේශය හැඳින්වෙන්නේ මන්දාරම් නුවර යනුවෙන්. නුවරඑළි දිස්ත්‍රිකයට අයත් මේ ගම් පියසට  මහනුවරින්, රිකිල්ලගස්කඩ, පදියපැලැල්ල ඔස්සේ ඔබට පැමිණිය හැකියි. මේ මන්දාරම් නුවර නුවරඑළිය දිස්ත්‍රිකයට අයිති වුණත් සමශීතෝෂ්ණ දේශගුණයක් සහිත ගම්පියසක්.

සදාහරිත වන ගහනයකින් සහ දවසේ වැඩිම වේලාවක් මිහිදුමින් ගැවසුණු කඳු පන්තිවලට මැදි වූ මේ අපූරු පුරවරය කොළපතන ඇල්ල ඇතුළු සිඟිති දිය ඇලි කිහිපයකින් ද පොහොසත්.

මේ අපූරු පරිසරයට මහනුවර සිට වගේම නුවරඑළියේ සිටත් ළඟා වන්නට පුළුවන්. නුවරඑළියේ සිට මන්දාරම් නුවරට ඇති දුර කිලෝමීටර් 38 ක් පමණ වෙනවා.පිදුරුතලාගල පාමුල ඇති මීදුම් ගම්මානය ලෙස අතීතයේ සිට ප්‍රකට මෙය එකල 'මන්දාරම් පුරය' යනුවෙන් හැඳින්වූ බවත් මහනුවර රාජධානි යුගයේදී මෙය ඉතා බලගතු ශිව පූජකයෙකුගේ ග්‍රහණයට යටත් වී තිබූ බවත් පළමුවෙනි විමලධර්මසූරිය රජු ඒ ශිව පූජකයාගේ බලය බිඳ මේ පුරය බේරාගත් බවත් 'මන්දාරම්පුර පුවත' නම් ඵෙතිහාසික ග්‍රන්ථයේ සඳහන් හේන් සහ ආලින්දාකාර කුඹුරුවලින් ගහණ වූ මන්දාරම් පුර වැසියන්ගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය ගොවිතැන වන අතර පළිබෝධ නාශක ආදියෙන් නොකෙළෙසුණු සහල් සහ එළවළු මිලදී ගැනීම සඳහා මේ ප්‍රදේශය ඉතා සුදුසු බව කිව යුතුයි.තවමත් නාගරික ලක්ෂණ එක් නොවූ බෝධියක් මැදිකරගත්  මන්දාරම් නුවර කඩමණ්ඩිය පවා නිතර අඳුරු පැහැති මීදුමකින් වැසී යන අතර එහි ව්‍යාපාරිකයන් ප්‍රකාශ කළේ දවසේ වැ‍ඩිම වේලාවක් වෙළඳසල් තුළ විදුලි බුබුලු දැල්වීමට සිදුවන නිසා සෙසු ප්‍රදේශ වලට වඩා තමන්ගේ විදුලි බිල ඉහළ යන බවයි.
සාමාන්‍ය සංචාරකයන් මෙහි නොපැමිණියත් පරිසර සංචාරයේ නාමයෙන් මෙහි පැමිණෙන කණ්ඩායම් ‍මන්දාරම් නුවර විවිධ ස්ථාන වල රාත්‍රී කඳවුරු ඉදිකොට බීමත්ව අශීලාචාර ලෙස හැසිරෙන බව පවසන මෙහි ගැමියන් ඒ පිළිබඳව කතා කරන්නේ දැඩි නොසතුටකින්. ඒ අනුව ඔවුන්ගේ සදා  හරිත නිසල ගැමි වන පියස නාගරීකරනයෙන් වැනසෙනවාට දැඩි සේ අකමැති ඔවුන් එවැනි සංචාරකයන් මෙහි පැමිණෙනවාට වඩා නොපැමිණෙනවා නම් හොඳ යැයි අප හා පවසා සිටියා.එමෙන්ම මන්දාරම් පුර ආශ්‍රිතව දැනට ඉදිවෙමින් පවතින කුඩා ජල විදුලි බලා ගාර නිසා ප්‍රදේශයේ ජල මූලාශ්‍ර වලට අයහපත් බලපෑම් සිදුවී ඇති අතර එය ප්‍රදේශයේ ජෛව විවිධත්වයට බලපෑම් ඇති කරන බවත්  එමගින් තමන්ගේ කෘෂිකාර්මික ජන ජීවිතයට ද බාදා පැමිණ ඇති බවත් පවසන එහි ගොවි ජනතාව පිදුරුතලාගල ඇතුළු කඳු වැටි හැරුණු කොට තමන් දෙස බලන වෙන කිසිවෙකුත් නොමැති බවයි අප හා සිනාසෙමින් කියා සිටියේ. එමෙන්ම වතු ආශ්‍රිත ද්‍රවිඩ ජනතාව හැරුණු කොට සිංහල බෞද්ධ ජනතාවක් වෙසෙන මන්දාරම් නුවර ජනසමාජය තුළ ගුප්ත විශ්වාස තවමත් ශේෂව පවතින බව මේ ගමනේ දී අපිට මැනවින් වැටහීගියා. ඒ කෙසේ හෝ ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම පෙදෙසකම ස්භාසෞන්දර්ය නරඹන ඔබට මෙම මන්දාරම් පුරයෙන් ලැබෙන සුවිශේෂ අත්දැකීම අප රටේ වෙන කවර හෝ ස්ථානයක දී ලැබිය හැකි දැයි අපටනම් සිතා ගැනීමටවත් බැහැ.


බොහෝ දෙනෙක් නොදත් සොදුරු පාරාදීසය ඇල්ල කපොල්ල

ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙක් නොදත් සොබා සොදුරු බවින් අනූන ස්ථාන රැසක් තිබෙනවා. ඒවා අතරින් ඇල්ල කපොල්ලට හිමි වන්නේ මුල් තැනක්. රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව ආදී ස්ථාන පිළිබඳව බොහෝ දෙනෙක් දැන සිටියත් ඒ ඉසව්වේම ඇති ඇල්ල කපොල්ලේ ආශ්චර්යවත් දර්ශනය ගැන බොහෝ දෙනෙකු තවමත් දැනුවත් නැහැ. නමුත් අතීතයේ වතු වගාවේ යෙදුණු යුරෝපීයයන් මේ ඇල්ල කපොල්ලේ අසිරිය සිත් සේ විඳගත් බවට සාක්ෂි ‍තිබෙනවා. එනිසාම අදත් ඇල්ල විදේශීය සංචාරකයන්ගේ පාරාදීසයක්.

උඩරට දුම්රිය මාර්ගයේ හීල් ඔය සහ ඇල්ල දුම්රිය ස්ථාන අතර ඇති කිතල් ඇල්ල ප්‍රදේශයට මේ ආශ්චර්යමත් දර්ශනය දැක ගන්න පුළුවන්. ඒ වගේම මෙහි චමත්කාරය වඩාත් සිත් සේ විඳ ගැනීමට නම් ඇල්ල දුම්රිය ස්ථානයෙන් බැස මීටර් 500 ක් පමණ ආපසු පැමිණ එතනදී හමුවන කළු පාලම අද්දරින් ඇල්ල ගල කන්ද තරණය කළ යුතුයි. අඩි 500 ක පමණ උසක් මෙසේ තරණය කළ විට රාවණා ඇල්ල ගලා බසින ඇල්ලේ ගලේ සිට සිරිලක් දිවයිනේ දකුණු පළාතේ විශාල ප්‍රදේශයක් සිත් සේ දැක බලා ගත හැකියි. ඌව පළාතේ සිට දකුණු පළාත දැක ගත හැකි කදිම ඉසව්වක් ලෙස මේ ඇල්ල කපොල්ල හැඳින්වෙනවා. නමුත් මිහිදුමින් යුතු කාලයට ඒ කිසිවක් නෙත නොගැටුණත් හාත් පස ඇති සොබා සෞන්දර්යෙන් ඔබේ සිත් සතන් වසඟ වනවාට සැක නැහැ.

පුංචි ශ්‍රී පාදය නමින් හැඳින්වෙන කඳුගැටයක් මේ ආසන්නයේ තිබෙනවා. එය පිහිටා ඇත්තේ ඇල්ල බල්ලකෙටුව හරහා නමුණුකුල මාර්ගය ආසන්නයේයි.

මේ කඳු පන්තිය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 5000 ක් පමණ උසින් යුතු බවයි පැවසෙන්නේ.

පැහැදිළි අහස සහිත දිනවලදී මේ ඇල්ල කපොල්ලේ සිට දකුණු ලකේ තිස්සමහාරාමය දාගැබ පවා දිස්වන බවට ප්‍රදේශ වාසීන් පවසනවා. ඒ කෙසේ හෝ මේ අසිරිමත් දසුන් සිත්සේ නෙතට හසුකර ගැනීමට නම් දුර දක්නයක් භාවිතා කළ යුතු වෙනවා.‍

මෙම ඇල්ල නගරයෙන් ශීඝ්‍රාකාර බෑවුමක් ඔස්සේ පහතට වැටෙන මාර්ගය පහළ ඌවේ ප්‍රධාන නගරයක් වන වැල්ලවාය දක්වා විහිද යනවා. ඇල්ල නගරයෙන් විහිදෙන අනෙක් මාර්ගය නමුණුකුල පස්සර ඔස්සේ බදුල්ල දක්වා විහිදයන අතර ඇල්ල ප්‍රදේශයේ සොබා සොඳුරුබව රසවිඳින ඔබට නවාතැන් පහසුව පිළිබඳව නම් කිසිදු ගැටළුවක් ඇතිවන්නේ නැහැ. ඊට හේතුව මෙම ඇල්ල ප්‍රදේශය විදෙස් සංචාරකයන්ගේ සිත් වසඟ කරවන සොබාදහමේ පාරාදීසයක් වීමයි. මෙහි විවිධ මිල ගණන් යටතේ නවාතැන් පොළවල් රැසක් තිබෙනවා.

මෙම සුන්දර ගමනාන්තය සඳහා අගනුවර සිට වාහනයකින් පැමිණෙනවා නම් රත්නපුර බලන්ගොඩ හරහා කුඹල්වල හන්දිය ඔස්සේ මෙහි ළඟාවීමට පුළුවන්. මේ ඇල්ල ප්‍රදේශය සහ රාවණා රජු අතර ඇති ජනප්‍රවාද ශීඝ්‍රයෙන් අභාවයට යමින් පවතින අතර ඒවා පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන්නවුන්ට වුවද මේ ඇල්ල ප්‍රදේශය කදිම ගමනාන්තයක් බව කිව යුතුයි.

එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ පිරිසිදු වාතාශ්‍රය සහිත ප්‍රදේශ අතරින් මෙම ඇල්ල ප්‍රදේශය මුල් තැනක් ගන්නා බවත් මෑතක දී සිදුකරනු ලැබූ පාරිසරික අධ්‍යනයකින් සනාථ වී තිබෙනවා.


 

සහන් සංකල්ප සිල්වා

දුම්බර කඳුවැටියේ සොභාදම් රජදහන පිටවල පතනට යමු

ශ්‍රී ලංකාවේ දක්නට ඇති අසිරිමත් ස්වභාවික පරිසර පද්ධතීන් අතර පතන් වලට හිමිවන්නේ විශේෂ තැනක් ඒ පතන් අතරිනුත් මාතලේ දිස්ත්‍රිකයේ නකල්ස්; දුම්බර කඳුපන්තියට අයත් පිටවල පතන අපේ රටේ විතරක් නොවේ ජාත්‍යන්තර වශයෙනුත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන අගනා පරිසර පද්ධතියක්. පතන යන්නෙන් අදහස් වන්නේ කඳු වළල්ලකට මැදි වූ තැනිතලා ප්‍රදේශයක්.

නකල්ස් කඳු වලල්ලට මැදිව පිහිටි සුවිසල් තැනිතලා ප්‍රදේශයක් වන පිටවල පතන පතන යන්නට දිය හැකි විශිෂ්ට උදාරණයක්. මුළුමනින් කලුගල් තලාවක් වන මේ පතන් බිමේ ඇත්තේ අගල් කිහිපයට සීමා වුණු තුනී පස් තට්ටුවක් විතරයි. එනිසා මෙහි කිසිම උස් ශාකයක් වැඩෙන්නේ නැහැ. බොහෝ විට මේ පතන් වල දැකිය හැක්කේ තෘණ පඳුරු පමණයි. වැසි කාලයට මෙම ගල්තලාව මතට නොමදවම ලැබෙන ජලයෙන් පෝෂණය වීම නිසා පිටවල පතන ජෛව විවිධත්වයෙන් අනූන පරිසර කලාපයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධයි.

දැනට අධ්‍යාපනික පර්යේෂණ සහ සංරක්ෂණ කලාපයක් ලෙස නම් කොට ඇති මෙය මුළු මනින් වන ජීවි සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව භාරයේ පවතින පරිසර පද්ධතියක්. පිටවල පතනට පමණක් සීමා වූ 'පතන් අල' මෙලොව වෙන කිසිදු තැනකින් දක්නට නොලැබෙන බව පැවසෙනවා. ජූලි, අගෝස්තු, සැප්තැම්බර් ආදී මාස වල පවතින නියඟය නිසා මුළු පිටවල පතනම වියලි බවට පත්වන අතර එහිදී මේ පතන් අල ශාකයද මුළු මනින් වියලී ගියත් නැවත ඊසාන දිග මෝසම් වරුෂාවත් සමඟ එම අල වලින් නැවත එම ශාකය වැඩෙනවා. ඊට අමතරව කඳුලැස්ස, නිල්මොණරැස්ස, වටැස්ස ආදී දුර්ලභ ශාක සහ දුම්බර ගල්පර මැඩියා ආදී දුලභ සතුන් මේ අගනා පරිසර පද්ධතියේ දී ඔබට දැක ගන්නට පුළුවන්.

පිටවල, රත්කින්ද,ඇටැන්වල ආදී ගම්මාන ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇති පිටවල පතනට මානිගල ඇතුළු කඳුවැටි මනාව දර්ශනය වෙනවා. එමෙන්ම වස්ගමුව ජාතික වනෝද්‍යානයේ සැරිසරන අලි ඇත්තු වියළි කාල වලදී මෙම පතන් බිමේ දී දැකගන්නට පුළුවන්. මෙම පිටවල පතනේ කෙලවරක් ප්‍රපාතයකින් නිමාවට පත් වන අතර එය හැඳින්වෙන්නේ පුංචි ලෝකාන්තය නමින්. මුහුදු මට්ටමින් අඩි 4000 ක් පමණ උසින් පිහිටි මෙහි වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 20 පමණ වනවා. එමෙන්ම දුම්බර ප්‍රදේශයට ආවේනික ‍මිහිදුම ඇතැම් උදේ සහ රාත්‍රී කාලවල මේ පිටවල පතන මුළුමනින් වැළඳගෙන සිටිනු දක්නට පුළුවන්.

නමුත් මෑත කාලයේ සිට අප ර‍ටට බලපාන දේශගුණික විසමතාවයන් නිසා මේ පිටවල පතනත් දැඩි නියගයන්ට ගොඳුරුවූ බව කණගාටුවෙන් වුවද කිව යුතුයි. නමුත් වැසි කාලවලදී ජල මූලාශ්‍ර රැසකින් පෝෂණය වන මේ පිටවල පතන අප ‍රටේ ඇති ස්වබාවදමේ විශිෂ්ටතම තිළිණයක් බව කිව යුතුමයි.

නමුත් අනවසර වගා කරුවන්ගෙන් සහ පරිසරය කෙරෙහි තැකීමක් නොමැති දේශීය සංචාරකයන්ගෙන් මේ පරිසර කලාපයට සිදුවන හානිය අවමකොට මෙය රැක ගැනීම අපකාගේත් මහඟු යුතු කමක්. මාතලේ සිට රත්තොට නගරයට පැමිණ කිලෝමීටර් 15 ක දුෂ්කර මංපෙතක් ඔස්සේ පැමිණ රිවස්ටන් සම්ප්‍රේෂණ කුළුන මාර්ගය ඔස්සේ ඔබට මෙහි ළඟා විය හැකියි. නමුත් මිහිකතට අමිල මෙහෙවරක් ඉටුකරන මෙවන් පරිසර පද්ධතීන් වලට කිසිදු අයහපත් බලපෑමක් සිදු නොකිරීම මෙහි එන ඔබ කාගේත් වගකීමක් බවද නොකියාම බැහැ.

සහන් සංකල්ප සිල්වා

දළඳා හිමි සඟවා තැබූ මාලිගාතැන්නට යමු

මාලිගාතැන්න යන නම සහිත ස්ථාන අපේ රටේ බොහෝ ප්‍රදේශ වලින් හමුවනවා. ඒ අතරින් ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් මාලිගාතැන්න ට හිමිවන්නේ සුවිශේෂ ස්ථානයක්. මාලිගාතැන්න යනුවෙන් පැවසීමේ දී මාලිගාවක් ඇති බව හැඟුණත් එනමින් බොහෝ විට විස්තර වන්නේ එවන් ස්ථාන වල පැරණි රජ කෙනෙකුගේ තාවකාලික වාසස්ථානයක් තිබූ බවයි. පැරණි රජ වරුන් සහපිරිවරින් දුර ගමන් යන අවස්ථාවලදී විවේක ගන්නා ස්ථාන වල ඉදිකරනු ලබන තාවකාලික නිවහන් හැඳින්වූයේ 'ගමන් මාලිගාව' යනුවෙන්. නමුත් මේ මාලිගාතැන්නේ පිහිටීම අනුව අතීතයේ රජදරුවන් කිහිප දෙනෙකුම ස්ථිරව හෝ තාවකාලිකව මෙහි වාසය කළ බව ඕනෑම කෙනෙකුට ඒත්තු යනවා. ඒ අතරින් වළගම්බා රජු මෙහි වාසය කළ බව සාධාරණ ලෙස ඒත්තු යනුයේ ඒ අවට ඇති පිළිකුත්තුව සහ වාරණ යන ලෙන් විහාර ආශ්‍රිතව බ්‍රාක්මීය අකුරින් ලියැවුණු ලෙන් ලිපි හමුවන නිසයි.

මේ මාලිගාතැන්න සම්බන්ධ තවත් සුවිශේෂත්වයක් වන්නේ මෙහි දළඳා වහන්සේ තාවකාලිකව වඩා හිඳවූ බවට පත්නා විශ්වාසය නිසයි. කෝට්ටේ යුගයේ සිටි හිරිපිටියේ රාළ නම් ඒකනායක පරපුරේ දියවඩන නිලමේවරයෙකුට 'කොට්ටේ කලාලේ දත මැදගන් රාළේ' යනුවෙන් සිහිනයෙන් ලැබුණු පණිවුඩයක් මත පෘතුගීසීන්ගෙන් දළදා වහන්සේ ආරක්ෂා කර ගැනීම පිණිස සීතාවක රජ කළ මායාදුන්නේ රජුට බාර දුන් බව ප්‍රකට කරුණක්.

කෝට්ටේ රාජධානියෙන් දළඳාව සීතාවක රාජ්‍යයට අයත් කුරුවිට දෙල්ගමුව රජමහාවිහාරයට වැඩම වන තුරු මෙම මාලිගාතැන්නේ වඩාහිඳවූ බවත් එහිදී නිරතුවම දළඳා වහන්සේට පිඳුම් දුන් බවත් ඉන් පසුවද දළඳා වහන්සේ වඩාහිඳුවා තිබූ එම පර්වත මස්ථකයට පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වූ බවත් ජනශ්‍රැතියෙහි සඳහන් වෙනවා. එසේ පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වීම සඳහා මල් වැවූ ප්‍රදේශය හිරිපිටියේ රාළගේ නම ද එක්කොට 'මල්වතු හිරිපිටිය' යනුවෙන් නම් කළ බවත් එම ප්‍රදේශය අද ද එනමින්ම හැඳින්වෙන බවත් ප්‍රකට කරුණක්.කොළඹ නුවර ‍ප්‍රධාන මාර්ගයේ ගම්පහ, මිරිස්වත්ත හන්දියෙන් වමට හැරී කිලෝ මීටර් පහක් පමණ ගිය විට ගම්පහ දිසාවේ සුවිසල්ම වන ගහනයක් සහිත පිළිකුත්තුව රජ මහ විහාරය හමුවෙනවා. පැරණි බ්‍රාහ්මීය සෙල්ලිපි සහිත මෙම පුදබිමේ සිට තවත් මීටර් 500 ක් පමණ ගිය විට මෙම මාලිගාතැන්නට පිවිසිය හැකියි. සුවිසල් ගල් පර්වතයක පිහිටා ඇති මෙම මාලිගා තැන්නෙහි පහළ කොටස දැන් 1924 වසරේ සිට ආරන්‍ය සේනාසනයක් ලෙස ප්‍රකට වී තිබෙනවා. එම සේනාසනය පසුකොට දුර්ග මාර්ගයක් ඔස්සේ කඳු මුදුනට පිවිසෙන ඔබට ඉතා රමණීය වටපිටාවක් දැක ගන්නට පුළුවන්. මෙම දුර්ග මාර්ගය ඔස්සේ ගමන් කිරීමේ දී සුවිශේෂ පිහිටීමක් වන ගල් දෙබොක්කාවක් මැද්දෙන්ද ඔබට ගමන් කිරීමට සිදුවෙනවා. අතීතයේ එක්තරා අවස්ථාවක මෙම ගල් දෙබොක්කාව මැදින් ගමන් කළ ඇතෙකු එහි සිරවී මිය ගිය පුවතක් එම ප්‍රදේශයේ පැරැන්නන් අතර අදත් ප්‍රචලිතව පවතිනවා.පියසේන නිශ්ශංක ශූරීන් ලියූ පසුව සිනමාවට ද නැගූ 'වදුල' නවකතාවට පසුබිම් වී ඇත්තේ මෙම මාලිගාතැන්න කඳු ආශ්‍රිත ගැමි පරිසරයයි.

පහතට රට තෙත් කලාපයට ආවේණික ස්වභාවික වෘක්ෂලතාදියෙන් බහුල මෙම මා හැඟි පරිසර පද්ධතිය වන සංහාරකයන්ගේ හා පුරාවස්තු සංහාරකයන්ගේ ගොදුරු බිමක් බවට පත්වීම කණගාටුවට කරුණක්.

ඒ කෙසේ හෝ කෑමට යමක් සහ බීමට ජලය රැගෙන පැය කිහිපයක විවේකය අත්විඳීමට කැමති ඔබට මේ මාලිගාතැන්න කදිම එක් දින චාරිකා ගමනාන්තයක් වනවාට සැක නැහැ.  නමුත් මෙහිදී පොලිතින් ප්ලාස්ටික් ආදී පරිසරයට අහිතකර ද්‍රව්‍ය කිසිවක් මෙහි නොහෙලා යාම ඔබ සතු යුතුකමක් සහ වගකීමක් බවද කිවයුතුමයි.

සහන් සංකල්ප සිල්වා

අාදී මානවයන් ගැන රහස් හෙළි කරන 'මළවුන්ගේ ලෙනකට' පිවිසෙමු

අපගේ වංශ කතා මූලාශ්‍ර වලට අනුව ලක් ඉතිහාසය ආරම්භ වන්නේ විජය කුමරු ඇතුළු පිරිසගේ පැමිණීමත් සමඟයි. නමුත් පුරා ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් කියන්නේ ඊට වසර දහස් ගණනක සිට අප රටේ දියුණු මානව ශිෂ්ටාචාරයක් පැවැති බවයි.

එහෙත් පුරාවිද්‍යාඥයන් මේ මතය පිළිගන්නේ නැහැ. ඔවුන් පවසන්නේ ක්‍රිස්තු පුර්ව වසර එක්ලක්ෂ විසිපන්දහසක සිට කෙමෙන් පරිනාමය වූ ආදි මානවයන් මෙලොව රටේ විසු බවයි. ඒ කෙසේ හෝ අද අප ඔබ කැඳවාගෙන යාමට සැරසෙනුයේ ඊට මෑත කාලීන ඉපැරණි මානව ජනාවාසයක් වෙතයි.

කොළඹ - නුවර පාරේ නිට්‌ටඹුව මංසන්ධියෙන් දකුණට හැරී කිලෝමීටර් පහක්‌ පමණ ගමන් කළ විට අත්තනගල්ල රජමහා විහාරය හමුවෙනවා. ඒ විහාරය පසුකර වමට හැරී පස්‌යාල පාරේ මඳ දුරක්‌ ගිය විට විහාරයේ මකර තොරණ අද්දරින් නැවත දකුණුපසට විහිදුණු මාවතක්‌ දැකිය හැකියි. එය ඇතාඋඩකන්ද, දුනුමාල, ඔස්සේ ගලපිටමඩ දක්‌වා දිවෙන මාර්ගයයි. අත්තනගල්ල රජමහා විහාරයේ සිට මෙම මාර්ගයේ කිලෝමීටර් හයහමාරක්‌ පමණ ගමන් කළ විට අලවල ග්‍රාමයට පිවිසිය හැකියි. මෙම ගම්මානයේ ඉහත්තාවට වන්නට පිහිටා ඇති අලවල පොත්ගුල් ලෙන රජමහා විහාරය අසලින් වැටී ඇති අතුරු මඟේ මඳ දුරක්‌ ඉදිරියට ගොස්‌ පොත්ගුල් කන්ද වනය මැදින් වැටී ඇති දුෂ්කර එහෙත් සුන්දර මාර්ගයේ කිලෝමීටරයක්‌ පමණ ඉහළට ගමන් කරන විට මෙම 'ආදි මානවයන්ගේ ඉසව්වට' පිවිසිය හැකියි.‍

2009 වසරේ කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයීය පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය මගින් සිදුකරන ලද කැණීම්වලට අනුව නිසැක ලෙසම අලවල යනු ප්‍රාග් ඓතිහාසික ආදි මානව ජනාවාසයන් බව තහවුරු වී තිබෙනවා. එම ජනාවාසය ක්‍රි.පූ. වසර 14,000-8,000අතර බවයි පැවසෙන්නේ.

බස්‌නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ ගිනිකොන සීමාවේ පිහිටි මෙම අලවල ලෙන, සියනෑ කෝරළේ උඩගහපත්තුවට අයත්. පරිපාලනමය වශයෙන් ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ අත්තනගල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්‌ඨාශයේ අලවල උතුර ග්‍රාමසේවා වසමේ මෙම අලවල පොත්ගුල් ලෙන පිහිටා තිබෙනවා. නිට්‌ටඹුවට නුදුරු අත්තනගලු ඔය ඉහළ නිම්නයේ අතු ගංගාවලින් පෝෂණය ලබන කලාපයක මේ අලවල ලෙන පිහිටා තිබීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ ආදී මානවයන්ද තමන්ගේ වාසස්ථාන සඳහා ජලාශිත ප්‍රදේශ තෝරා ගත් බවයි. පහතරට තෙත් කලාපීය වනාන්තරයකින් වට වූ කඳුකර භූමියක එක්‌ බෑවුමක්‌ මැද පිහිටි මෙම ප්‍රදේශය භූගෝලීය සාධක අනුව විමසා බලන විට මුහුුදු මට්ටමින් අඩි 800ත් 1300ත් අතර උන්නතාංශයකින් යුක්‌ත බව දැකිය හැකියි. මේ උන්නතාංශ සීමාව තුළ මුහුදු මට්ටමින් අඩි 1286ක උසකින් ඇතාබැඳි ලෙනත්, මුහුදු මට්ටමින් අඩි 984ක්‌ උස අලවල මහ කන්දත්, මුහුදු මට්ටමින් අඩි 842ක්‌ උස කහගල කන්දත්, පිහිටා ඇති අතර පොත්ගුල් ලෙන මුහුදු මට්ටමින් අඩි 1029ක්‌ උස්‌ වූ කඳු ගැටයක පිහිටා තිබෙනවා.

අලවල පොත් ගුල් විහාරය පසුකර මීටර් 200ක් පමණ යන විට හමුවන මෙම ගුහා ලෙනට පිවිසිමට නිශ්චිත අඩි පාරක් නොමැති නිසා කන්ද තරමක් අසීරුවෙන් තරණය කර යුතු වෙනවා. කන්දේ ඉහළට නැඟුණු පසු දකුණු දිශාවට වන්නට පිහිටි වන ලැහැබ හරහා ගොස් ගුහාව තුළට පිවිසිය හැකියි.

ආදී මානවයන් අප මෙන් පවුල් වශයෙන් නොව කණ්ඩායම් වශයෙන් එකට ජීවත් වූ බවයි පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතය මෙම ගුහාව එකවර 50කට පමණ පිරිසකට අව් වැසිවලින් අරක්ෂා විමට හැකි කදිම ස්ථානයක්. මිට අමතරව ගුහා බිම පුරා විසිරිතිබු බෙලි කටු ආදී මානවයන්ගේ ආහාර සහ අනෙකුත් අවශ්‍යතා සංතෘප්ත කළ ඒවා බවට සැක නැහැ. ඊට අමතරව ගුහාව තුළ අදිමානවයා භාවිතාකල ගල් අයුධ හා ගල්, මෙවලම්අස්ථිමය, අයුධ සතුන්ගේ අස්ථි කොටස්පුරාවිද්‍යාඥයන්ට හමුවී තිබෙනවා.  ඒ අනුව අපට නිසැක ලෙසම තහවුරු කර ගත හැක්කේ ක්‍රිස්තු පුර්ව 14000-8000 දී පමණ මෙහි නොදියුණු ආදී වාසීන් ජීවත් වූ බවයි.

එහෙත් කාලයාගේ ඇවැමෙන්අප රටේ ශිෂ්ඨාචාරය ඇතිවී බුදු දහම ස්ථාපිත වු පසු ක්‍රිස්තු පුර්ව තුන්වෙනි සියවසින් පසුව මෙම ස්ථානය සංඝාවාසයක් බවට පත් වූ බව කටාරම් කොටා ඇති ලෙන සහ ඉපැරණි බ්‍රහ්මීය අක්ෂර වලින් තහවුරු වෙනවා. එමෙන්ම මෙම ස්ථානයට පොත්ගුල් යන නම භාවිතකොට ඇත්තේ පසුකාලීනව ඉපැරණි දහම් පොත් විශාල ප්‍රමාණයක් මෙම ලෙන තුළ සංරක්ෂණය කොට තිබු නිසා බව ගැමියන්ගේ විශ්වාසයි.

එමෙන්ම මෙම ස්ථානය ආශ්‍රිතව අලවල පුරාණ ලෙන් විහාරය පිහිටා ඇති නිසා මෙම චාරිකාවේදී අතිශය සංවර ශීලි වීමටත් පොලිතින් පාල්ස්ටික් ආදී නොදිරන ද්‍රව්‍ය පරිසරයට එක් නොකිරීමටත් අප වග බලා ගත යුතු වෙනවා.


ඒ.ජී.රේණුකා

අපේ රටේ මුල්ම තේ වත්ත සියැසින් දැක ගනිමු

ශ්‍රී ලාංකේය අපගේ ප්‍රධාන ආහාරය  බත් සේම ප්‍රධාන පානය තේ බව රහසක් නොවෙයි. අපි බොන හැම කෝප්පයකදීම සිහි කළයුතු විශේෂිත පුද්ගලයෙක් ඉන්නවා. ඒ තමයි ඉංග්‍රීසි ජාතික ජේමිස් ටේලර්. ශ්‍රී ලාංකීය තේ වගාවේ නිර්මාතෘ ලෙස අවිවාදයෙන්ම පිළිගැණෙන ජේමිස් ටේලර් අප රටේ මුල්ම තේ වගාව ආරම්භ කළේ 1867 වසරේ ලුල් කඳුර කියන වතුයායේ. ඒ  බව ‍පොතපතින් දැන ගත්තත් අප බොහෝ දෙනෙක් ඒ ගැන ඊටත් වඩා යමක් දන්නේ නැහැ. අද අපගේ මේ වෑයම ඔබව ඒ සුවිශේෂ බිම්කඩ වෙත  රැගෙන යාමටයි. මහනුවර නගරයේ සිට  පේරාදෙණිය සරසවි බිම හරහා වැටී ගත් ගලහපාරෙ  ඔස්සේ දෙල්තොට හේවාහැට  මාර්ගයට පිවිසෙන ඔබට  කුණ්ඩසාල කඳුයාය සොයා ගැනීමට අපහසුවක් නැහැ. 

ජේමිස් ටේලර් අප රටේ මුල්ම තේ වගාව ඇරඹූ එම වතුයාය අද වනවිට ජනවසමට හෙවත් ජනතා වතු සංවර්ධනයට අයිතිව තිබෙනවා. ජේමිස් ටේලර් මුල්ම තේ වගාව ඇරඹූ එම කොටසෙහි ක්‍ෂේත්‍ර අංක 0907 (FeiYed 07) ලෙස නම්කොට තිබෙනවා.
1835 වසරේ මාර්තු 02 දා ස්කොට්ලන්තයේ උපන් ජේමිස් ටේලර් අප රටට එන්නේ මෙරට කෝපි වගාවේ ස්වර්ණමය යුගයේදී වීම විශේෂත්වයක්. නමුත් ඒ වනවිට රටපුරා පැතිරගිය කෝපි කොළ රෝගය හේතුවෙන් කෝපි වගාවට නකර දසාවක්  එළැඹෙනවා. ඒ සඳහා නව විකල්පයක් හඳුන්වා දිය යුතු යැයි අදහස් කළ ජේමිස් ටේලර් ඉන්දියාවේ  අසෑම් ප්‍රාන්තයෙන් ගෙන් වූ තේ ඇට යොදා එහි අක්කර දහනවයක භූමි ප්‍රදේශයක අපේ රටේ මුල්ම තේ වගාව අරඹනවා. 
ඒ 1867 වසරේ එදා එලෙසින් ඔහු ඇරඹූ තේ වගාව ශ්‍රී ලාංකීය සුවිසල් සමාජ ආර්ථික  විප්ලවයකට  මුල්වන  බව ඔහුවත් නොසිතන්නට ඇති. ඒ කෙසේ හෝ එදා ඒ සුවිශේෂ  මිනිසා දිවි ගෙවූ බංගලාවේ සහ  නාන තටාකයේ නටබුන් අදත් දැක ගත හැකිය. මෙය තේ පානය ක රන සෑම අයකුගේම මනසට සංවේදී සිතුවිලි ජනිත කරවන්නක්. 
 
පිදුරුතලාගල රක්ෂිතයේ එක් සීමාවක් සනිටුහන් කරන මෙම කඳුකර බිම් ප්‍රදේශයේ සිට  විශාල වට පිටාවක්  එක්වර නැරඹීමට හැකිවීමත් විශේෂත්වයක්. දහවල සමශීතෝප්තන දේශගුණයක් සහිත මෙය උදය සහ සන්ධ්‍යා කාලය තද ශීතලයකින් යුතුයි. බය සැක නොමැතිව නිදහසේ හුස්මක් ගැනීමට තරම් අවට වාතය පිරිසිදුයි.
මෙම අපූරු සදාහරිත පරිසරය මුහුදු මට්ටමින් අඩි හාරදහසක පමණ උසින් යුතු වෙනවා. මහනුවර සිට පැමිණෙන ඔබට ඉතා පහසුවෙන් එක් දින සංචාරයක් ලෙස නිම කළ හැකි මෙම ගමන දෙදින සංචාරයක් ලෙස යොදා ගන්නට වුවත් පුළුවන්. ඒ මෙම ප්‍රදේශය  අවට මූලික  පහසුකම් සහිත නවාතැන්පළවල් කිහිපයක්ම ඇති නිසයි. කෙසේ හෝ ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්ම තේ වගාව ඇරඹූ සහ ශ්‍රී ලාංකික තේ වගාවේ නිර්මාතෘ පිළිබඳ ජීවමාන සැමරුම් රැසක් අදටත් ශේෂව පවතින මේ කුණ්ඩගල චාරිකාව  ඔබගේ ඒකාකාරී දිවි පවෛතට විවිධත්වයක් උදා කරනවාට කිසිම සැකයක් නැහැ.




සටහන සහ ඡායාරූප වෛද්‍ය සුගත් විජේවර්ධන

රාවණා රථය තැන්පත් කොට ඇති බොල්තුඹේ සමන් දෙවොලට යමු

රාවණා රජතුමා ගැන සුවිසල් උනන්දුවක් දක්වන බොහෝ දෙනෙක් අද සමාජයේ හිඳිනවා. ඒ අනුව රාවණා රජුගේ තොරතුරු සෙවීමටත් ඔවුන් නිරායාසයෙන්ම පෙළඹෙනවාට සැක නැහැ. නමුත් රාවණා රජු සම්බන්ධ තොරතුරු රැසක් සඟවාගත් අපූරු දෙවොලක් පිළිබඳව අදත් ඒ බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානය යොමුව නැහැ.

ඒ තමයි ‍බොල්තුඹේ සමන් දේවාලය. බලංගොඩ නගරයේ සිට පින්නවල හරහා (අලි පින්නවල නොවේ) බගවන්තලාව දක්වා දිවෙන ප්‍රධාන මාර්ගයේ කිලෝ මීටර් 14 ක් පමණ පසු කළ විට මේ අපූරු පුදබිමට පිවිසෙන්නට පුළුවන්.

අප රටේ ඇති  ප්‍රධාන සමන් දේවාල හතර වන්නේ රත්නපුර මහා සමන් දේවාලය, මහියංගනයේ සමන් දේවාලය, දැරණියගල සමන් දේවාලය සහ බොල්තුඹේ සමන් දේවාලයයි.

නමුත් මේ දේවාල හතරින් දැරණියගල සහ බොල්තුඹේ සමන් දේවාල සීතාවක රාජසිංහ මහ නිරිඳුන් විසින් කරවන ලද බව සඳහන් වෙනවා. නමුත් මේ භූමියේ ඒ වන විට ඉතා පැරණි රාවණා දෙවොලක් තිබූ බවට මානව විද්‍යාත්මක සාක්ෂි සපයා ගත හැකියි. ප්‍රදේශයේ අදටත් නොනැසී පවතින ජනප්‍රවාද වලින් පැවසෙන්නේ රාම - රාවණා යුද්ධය මේ බොල්තුඹේ දේවාලයට නොදුරින් ඇති දෙතනගල ප්‍රදේශයේ දී සිදු වූ බවයි. එහි දී රාම කුමරුන් දෙතනගල නමින් හැඳින්වෙන කඳු මුදුන් දෙකට දෙදණ සිරකරගෙන රාවණා රජු නැසීමේ අවසන් හීය හෙවත් 'රාම සරය' විද්ද බව ජන ප්‍රවාදයේ සඳහන්. එම හී පහර වැදුණු රාවණා රජුගේ හිස බොල්තුඹේ දේවාල භූමියේත් හිස නැති කඳ ඕලු ගංතොටත් රැඳුණු බව පැවසෙනවා.

මෙම ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව අදත් හඳුනාගත නොහැකි ඊතල හැඩයේ ලෝහ කැබලි හමුවන බවට විශ්වාසයක් තිබෙනවා.

බොල්තුඹේ සමන් දේවාලය වඩාත් වැදගත් වන්නේ එහි රාවණා රථය සහ රාවණා ධජය තැන්පත් කොට ඇති බවට පැතිර ඇති ජන විශ්වාසය නිසයි.

ඉංග්‍රීසි පාලන සමයේ මෙම රථය සහ ධජය පරීක්ෂා කිරීමට පැමිණි සුදු ජාතික ආදායම් පාලකවරයෙකු එය බළහත්කාරයෙන් පිටතට ගැනීමට දැරූ උත්සාහයත් සමඟ හෙන හතක් පුපුරා දින හතක් එක දිගටම වැසි ඇද හැලුණු බවත් අවසානයේ ඔහුට එතැනින් පිටවීමට ඇතෙකු ගෙන ඒමට සිදුවූ බවත් ජන ප්‍රවාද වල සඳහන් වෙනවා. ඒ වර්ෂාව කොතරම් ප්‍රබලද කිවහොත් ඒ ඇතාගේ කරවටක් ජලය තිබූ බවට ජන විශ්වාස තිබෙනවා.

හාත්පස සදාහරිත බවකින් යුතු රමණීය නිසල බිම් කඩක පිහිටි මේ බොල්තුඹේ සමන් දේවාලය වෙත පිට ප්‍රදේශවලින් ජනතාව පැමිණෙන්නේ ඉතා අඩුවෙන්. එය විස්මයට කරුණක්.

රාවණා රජු සම්බන්ධ පුරාවෘත්ත රැසක් සමඟම සමන් සුරිඳුන්ගේ භාණ්ඩාගාරය ලෙස සැලකෙන මේ බොල්තුඹේ සමන් දේවාලය දේශීය ජන විඥාණය පිළිබඳ ඔබේ දැනුම් පරාසය තවත් පුළුල් කරවන තෝතැන්නක් බවට සැකයක් නැහැ.



සහන් සංකල්ප සිල්වා

සීතාවක රාජසිංයන්ගේ 'සොහොන්ගැබ' බලන්න යමු

තුන් හෙළයේ අසමසම රණවිරුවා දුටුගැමුණු රජතුමා බව පොදු සම්මතයයි. එහෙත් 16 වන සියවසේ ලොව බලවත්ම ආක්‍රමණික හමුදාව වන පෘතුගීසීන් හා යුද වැදී පෘතුගීසි හෙවත් පරංගි බලය කොළඹ කොටුව තුළට සීමා කළ සීතාවක රාජසිංහයන්ගේ සුවිශේෂ වූ රණ කාමිත්වය දෙවෙනි තැනක ලා තැබීමත් එතරම් සාධාරණ නැතැයි බොහෝ දෙනෙක් පවසනවා.

සීතාවක රජසිංහ නමින් පසුව මහත් රණ ශූර බවක් පළ කළ ටිකිරි කුමාරයා ලක් ඉතිහාසය වර්ණවත් කළ සුවිශේෂ චරිතයක්. නමුත් එතුමාගේ මරණය සිදුවන්නේ පසුව පළමු විමලධර්මසූරිය නමින් රජවූ කොනප්පු බණ්ඩාරයන් සමඟ බලන කඩවතේ දී සිදු කළ සටනකින් පසුවයි. එම සටනින් පැරදුණු සීතාවක රාජසිංහයන් එවක රාජකීය උද්‍යානයක්ව පැවැති රුවන්වැල්ලට නොදුරු 'පෙතන්ගොඩ උයනෙහි' ගිමන් හළ බවත් එහි දී ඔහුට උණ කටුවක් ඇනුණු බවත් ජන ප්‍රවාදයෙහි සඳහන්.

ස්වභාවයෙන්ම විෂ නොමැති ඒ උණ කටුව ඇනීමෙන් පසු දොඩම්පෙ ගණිතයා නම් මන්ත්‍ර කරුවෙකු එම තුවාලය සිදුවූ තැනට විෂ බැඳීමක් සිදු කළ බවත් ඉන් පසු ගුරුගොඩ ඔය ඔස්සේ සීතාවක දක්වා පාරුවක් මඟින් එමින් සිටි රාජසිංහයන් එම විෂ බැඳීම නිසා එක්තරා ස්ථානයක දී කොර බවට පත් වූ අතර එම ස්ථානය ඉන්පසු ‍'කොරවුණ ඇල්ල' වී පසුව එය කරවනැල්ල වූ බව ජනප්‍රවාදයෙහි සඳහන්.

කෙසේ හෝ සීතාවක ඔය ඔස්සේ අඟුලෙන් සීතාවක පුරයට පැමිණි රජතුමා එහි කිකිළි බිත්තර ඇල්ල නම් ස්ථානයේ දී මිය ගිය බවත් ඉන් පසු එතුමන්ගේ ශරීරය එම විෂ නිසා මුළුමනින් කළු පැහැ ගැන්වුණු බවත් ඉන් භීතියට පත් රජවාසල නිලධාරීන් රජුගේ අවසන් කටයුතු එම ස්ථානයේම සිදු කළ බවත් ජන ප්‍රවාදවල සඳහන්.

රජුගේ මරණය පිළිබඳ රාජාවලිය නම් කෘතියේ සඳහන් වන්නේ මෙසේයි “රාජසිංහ දේව අඟුලෙන් පෙතන්ගොඩ සිට එන කොට කුකුළු බිත්තර වැල්ලේ දී කතා කලා මිස දෙවනු කී කළ දෙයක් නැතුව උකුත් වූවාහ.“ 

කෙ‍සේ හෝ එසේ රජුගේ භුමාදානය සිදු කළ ස්ථානයෙන් අදටත් කළු නාගයන් පිට වන බවට ජනප්‍රවාදයක් එම ප්‍රදේශයේ පැරණි ගැමියන් අතර ජන විශ්වාසයක් තියෙනවා. එම ස්ථානය රජසිංහ සොහොන නමින් පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පුරාවිද්‍යා ස්මාරකයක් ලෙස  මේ වන විට නම්කොට තිබෙනු දක්නට පුළුවන්.

පසුව සීතාවක රාජසිංහයන් 'ගනේගොඩ දෙවියන්' නමින් දේවත්වයට පත් වූ බව විශ්වාස කරන ගැමියන් ඉඳ හිට මෙම සොහොන මත පහනක් දෙකක් දල්වා තිබෙන අයුරු අපට දැක ගත හැකියි.

ඒ කෙසේ හෝ විවේකී සති අන්තයක අවිස්සාවේල්ල තල්දූව ප්‍රදේශයේ සංචාරය කරන ඔබට තුන්හෙළයේ විසූ මෙම සුවිශේෂ රණ ශූරයා අවසන් නින්ද නිදන තැනට පිවිසෙන්නට බැරිකමක් නැහැ.


 

 

 

 

 






දමයන්ති ගමගේ

මුතුරාජවෙල සහ මීගමු කලපු ආශ්‍රිත බෝට්ටු සවාරියක් යමු

අප බොහෝ දෙනෙකු ගමන් කරන කොළඹ-කටුනායක අධිවේගී මාර්ගයේ වැඩිම කොටසක් වැටී ඇත්තේ මෑතකදී විශාල කතා බහකට ලක් වූ ශ්‍රී ලංකාවේ විශිෂ්ටතම පරිසර පද්ධතියක් මැදිනි. ඒ පරිසර පද්ධතිය නම් මුතුරාජවෙලයි.

ගමනේ වේගය සහ අතර මඟ වාහන නතර කිරීමට ඇති නොහැකියාව නොවිණි නම් මෙම ප්‍රදේශය පරිසර ලෝලීන්ගේ විවේක ඉසව්වක් වනු නොඅනුමානය.

අගනා ජෛව විවිධත්වයකින් මෙන් ම ස්‌වාභාවික සම්පත්වලින් ද ගහන, ස්‌වභාව සෞන්දර්යයෙන් ද අනූන මේ පරිසර පද්ධතිය දිවයිනේ බස්‌නාහිර පළාතේ බටහිර වෙරළ තීරය ඔස්‌සේ කැලණි ගඟේ සිට මීගමු කලපුව දක්‌වාම පැතිරී පවතී. ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌කයට අයත් ජා ඇල, වත්තල, කටාන සහ මීගමුව යන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්‌ඨාස හතරට අයත් වන මුතුරාජවෙල හෙක්‌ටයාර් 6232කට ආසන්න ප්‍රදේශයක ව්‍යාප්ත වී තිබේ. මේ පරිසරය තෙත් බිම් කලාපය, මීගමු කලපුව, සහ දඬුගම් ඔය ප්‍රදේශය වශයෙන් කොටස්‌ තුනකට බෙදා දැක්‌විය හැකි ය.

අනේක විධ මානව ක්‍රියාකාරකම් ඇතුළු පාරිසරික තර්ජන හමුවේ නොසැලී නැගී සිටින මෙම තෙත්බිම හරහා මීගමු කලපුව සහ දඬුගම් ඔය ආශ්‍රිත බෝට්ටු සවාරියක යෙදීමේ මහඟු අවස්ථාව දැන් ඔබ වෙත උදා වී තිබේ. කොළඹ කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය ඔස්සේ ගමන්ගන්නා ඔබට එහි අවසන් කොටසේදී නෙත ගැටෙන මීගමු කලපුව පරිසරයේ සොබා සොදුරු බව හඳුනන කාගේත් නෙත් සිත් වලට රසඳුනකි.

මෙම බෝට්ටු සවාරිය සැලසුම් කොට ඇත්තේ එම කලපු ඉහත්තාව සහ ඊට සම්බන්ධ වන දඬුගම් ඔයේ (අත්තනගලු ඔය) මෝය ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතවය. එම සංචාරක බෝට්ටු සේවාව පවත්වාගෙන යනුයේ ලාභ නොලබන ප්‍රජා ක්‍රියාකාරී ආයතනයක් වන මුතුරාජවෙල පරිසර කේන්ද්‍රය මගිනි.

මුතුරාජවෙල සේම ආසියානු තෙත්බිම් නාමාවලියේ ලේඛන ගතවී ඇති මීගමු කලපුව, ශී‍්‍ර ලංකාවේ පිහිටි මුහුදු තෘණ බිම් හා කඩොලාන පරිසර පද්ධති මගින් මසුන් හා කකුළුවන් ඇතුළු ජලජ සත්ව විශේෂ රාශියකට පෝෂණය හා රැකවරණය ලබා දෙන කෙම් බිමකි. එය ඉතා වැදගත් ජෛව විවිධත්වයක් ඇති, හෙක්ටයාර් 3164 ක් පමණ වන ජල ප‍්‍රදේශයකි. එය ධීවරයන් 3500කට පමණ සෘජුවම රැකියා සපයමින්, ධීවර යාත‍්‍රා 2500කට පමණ නැංගුරම් පහසුකම් සපයයි. එබැවින් මීගමුවේ ධීවර පවුල් 15,000 කට පමණ ජීවත් කරවීම සඳහා සුදුසු පරිසරයක් ලබා දෙයි. එහි මත්ස්‍ය හා ඉස්සන් අස්වනු හෙක්ටයාර 01කට කිලෝ ග‍්‍රෑම් 150ක පමණ වාර්ෂික නිෂ්පාදන ධාරිතාවයක් තිබීම හා වර්ෂයකට රුපියල් මිලියන 150ක පමණ මත්ස්‍ය අස්වැන්නක් ලබාදීමත් ආර්ථික වශයෙන් ඉතා වැදගත්ය.

නමුදු මීගමු කලපුව මැද පිහිටි සදාහරිත දූපත් වලින් යුතු බෝට්ටු සංචාර සදහා යෙදෙන ඉසව්ව මානව ජනාවාස වලින් තොර අගනා පාරිසරික කලාපයකි.
නමුත් සංචාරක ධන කුවේරයන් ගෙන්වා ගැනීමේ අරමුණෙන් වඩාත් ධනවත් සංචාරකයින්ට අවශ්‍ය ඉහල තලයේ පහසුකම් සපයා දෙමින් මාලදිවයින වැනි රටවල ඇති සංචාරක කර්මාන්තයට නොදෙවෙනිව ජලය මත පාවෙන හා ඒ මත ගමන් කළ හැකි සැහැල්ලු ගුවන් යානා මීගමුව කලපුවට ද, හඳුන්වා දීමට රජයේ සැලසුමක් ඇත. මීගමු කලපුවේ අතිශය වැදගත් මත්ස්‍ය බෝවන ප‍්‍රදේශයක් වන මඩබොක්ක ආශ‍්‍රිත ප‍්‍රදේශයේ කිලෝ මීටරයක් දුරකට විහිදෙන පරිදි හා මීටර් 100 ක් පළලින් යුතු ගුවන් ධාවන පථයක් නිර්මාණය කිරීමද ආරම්භ වී ඇත. 
මෙම පාරිසරික බෝට්ටු සංචාරයේදී මැටිබොක්ක ප්‍රදේශයද පසු කිරීමට ඔබට හැකි වනු ඇත. එහෙත් මෙම ගුවන් යානා ව්‍යාපෘතිය දියත් කිරීම නිසා ධීවරයාට හා කර්මාන්තයට සිදු විය හැකි බලපෑම පිළිබඳව බෙහෝ දෙනෙකු තුළ සැක සංකා ඉපිද ඇත්තේ මතු දැක්වෙන සාධාරණ හේතු පදනම් කර ගනිමිනි.  

මීගමු කලපුවේ රැකියාවෙන් යැපෙන පවුල් 15000කගේ පමණ රැකියාවට බාධා ගෙන දීම.

සී ප්ලේන් කලපුවට ගොඩබාන හා කලපුවෙන් ගුවන් ගත වන කාලය තුළ ධීවරයින් එම ප‍්‍රදේශයෙන් ඉවත් කළ යුතු වීම. අනාගතයේ කොපමණ සී ප්ලේන් සංඛ්‍යාවක් භාවිතයට ගනීදැයි දැන් අපට කිව නොහැක. එවිට එම සංඛ්‍යාව අනුව ප‍්‍රදේශයෙන් ධීවරයන්ට සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත්වීමට සිදු විය හැකි වීම.


කලපුව ආශ‍්‍රිතව අධි ආරක්‍ෂිත කලාපයක් නම්කර, සංචාරකයින්ට හා යානාවලට ආරක්‍ෂාව සැපයීම සිදු විය හැකි නිසා කලපු ධීවර රැකියාවේ නිරත පිරිසට බාධා පැමිණීම.

සී ප්ලේන් ව්‍යාපෘතියෙන් රැකියා ලැබෙන බව කීවද ඒ ප‍්‍රමාණය කිසිසේත් දැනට කලපුවෙන් යැපෙන රැකියා ප‍්‍රමාණයට සමාන නොවීම. ලැබෙන රැකියා සවල්පය වූවත් ලැබෙන්නේ දුප්පත් අසරණ ධීවරයින්ට නොවීම.


මෙම ව්‍යාපෘතියේ ආරම්භය සී ප්ලේන් හරහා සිදු වූවත් මීගමු කලපුව ආශ‍්‍රිත දූපත් ද සංචාරක නිකේතන සඳහා අත්පත් කර ගැනීම ඒකාන්තයෙන්ම සිදු වනු ඇත.

මේ ප්‍රදේශයේ මධ්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 2000- 2500ත් අතර වේ. නිරිතදිග මෝසම් සුළඟින් ප්‍රධාන ලෙස ම වර්ෂාව ලබන අතර වසර පුරා සංවහන හා වා සුළි මඟින් ද මුතුරාජවෙල තෙත් බිම වෙත වර්ෂාව පතනය වෙයි. එහි මධ්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස්‌ අංශක 26ක්‌ පමණ වන අතර අවම උෂ්ණත්වය වන සෙල්සියස්‌ අංශක 22.3 කි. එය සාමාන්‍යයෙන් වාර්තා වන්නේ, ජනවාරි මාසයේ දී ය.


මුතුරාජවෙල සහ මීගමු කලපු පරිසර පද්ධතියේ ජෛව විවිධත්වය උදෙසා විවිධ පරිසර පද්ධතීන්වලින් ලැබෙන දායකත්වය ඉහළ ය. කඩොලාන ශාක ප්‍රජාව - වගුරු බිම් - මිරිදිය ඇළ මාර්ග - වගා කිරීම අත් හරින ලද කුඹුරු ඉඩම් සහ ලඳු කැළෑ පරිසරයන්හි ශාක විවිධත්වය හා එහි වාසය කරන සත්ත්ව ප්‍රජාව ගේ විවිධත්වය මේ තත්ත්වය උදා කර දී තිබේ. වසරේ විවිධ කාලවල දී ලවණ ජලය ද සම්මිශ්‍රණය වීම නිසා තත්ත්වය වඩාත් සංකීර්ණ වේ. මෙකී විවිධ පරිසර පද්ධතීන්ට අනුවර්තනය වූ ජීවී විශේෂ ගණනාවක්‌ මෙහි දී පැහැදිලි ව හඳුනාගත හැකි ය.

මුතුරාජවෙල ශාක විවිධත්වය සැලකීමේ දී ප්‍රධාන ශාක ප්‍රජාවන් 07ක්‌ නියෝජනය කරන විශේෂ 192ක තුරුලතාවලට මෙය තෝතැන්නකි. මෙහි ඇති ඉතා වැදගත් ශාක ප්‍රජාව ලෙස කලපු ගංමෝය සරසන කඩොලාන හැඳින්විය හැකි ය. ශ්‍රී ලංකාවේ හඳුනාගෙන ඇති කඩොලාන විශේෂ 22න් 18ක්‌ ම මුතුරාජවෙල හා මීගමු කලපුව ආශ්‍රිත ව නිරීක්‍ෂණය කිරීමට පරිසරවේදීන්ට හැකියාව ලැබී ඇත. මුළු ලෝකයේ ම දක්‌නට ලැබෙන ඉතා සීමිත සංඛ්‍යාවක්‌ වන කඩොලාන විශේෂ ප්‍රමාණය 60ක්‌ පමණ වේ. ඒ අතරින් 18ක්‌ ම මේ පරිසර පද්ධතියේ දැකගත හැකි වීම ම, මේ පරිසර පද්ධතිය කෙරෙහි විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කිරීමට හේතුවක්‌ විය යුතු බව අවධාරණය කළ යුතු ය.


එසේ ම, මෙහි ක්‍ෂීරපායින් ගේ සිට කෘමීන් දක්‌වා පැතිරුණු පුළුල් සත්ත්ව විවිධත්වයක්‌ ද හඳුනාගත හැකි ය. අප රට තුළ දැනට වාර්තා වී ඇති පෘෂ්ඨවංශීන් ගෙන් විශේෂ 232ක්‌ ඊට අයත් වෙති. මේ තෙත් බිම් පරිසර පද්ධතිය නියෝජනය කරන ඉතා වැදගත් විවිධත්වයක්‌ දක්‌වන පෘෂ්ඨවංශීන් වනුයේ, පක්‍ෂීන් ය. මෙහි කුල 42කට අයත් පක්‍ෂි විශේෂ 102ක්‌ වාර්තා වන බව ලෝක සංරක්‍ෂණ සංගමය(IOCN) මඟින් 2004වසරේ දී පෙන්වා දී ඇත. මුතුරාජවෙල අභය භූමියේ උතුරු හා මධ්‍යම ප්‍රදේශ ඉතා වැදගත් අභිජනන මධ්‍යස්‌ථාන ද, මීගමු කලපු ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය ගොදුරු හා විවේක ස්‌ථානයක්‌ ද වේ. මේ විශේෂ 102න් 19ක්‌ සිසිර සෘතු සංක්‍රමණික පක්‍ෂීන් වීම ද විශේෂ කරුණකි. ඒ අනුව පෙනී යන්නේ, මේ තෙත් බිම සංචාරක පක්‍ෂීන් ගේ ද තෝතැන්නක්‌ බව ය. විශේෂයෙන් දිවයිනේ බටහිර වෙරළ තීරය ඔස්‌සේ පහළට පැමිණෙන සංචාරක පක්‍ෂීන් මුතුරාජවෙල තෙත් බිම නිරන්තරයෙන් පරිහරණය කරන බව පෙනෙන්නට තිබේ. දියකාවන්, කොකුන්, විවර තුඩුවන්, කෑදැත්තන්, සේරුන්, උකුස්‌සන්, කුරුලුගොයන්, කිරලුන්, සිලිබිල්ලන්, බටගොයන්, බි`ගුහරයන්, ගිරවුන්, පිළිහුඬුවන් හා වැහිළිහිණියන් වැනි පක්‍ෂි විශේෂ බොහොමයක්‌ මුතුරාජවෙල දී සුලබ ව දැකගත හැකි ය. ඒ අතර කුස ඇල් සයුරුකුස්‌සා (Haliaeetus leucogaster), පුංචි දියකාවා (Phalacrocorax niger), පුංචි ගෙඹි තුරුවා (Tachybaptus ruficollis), අළු කොකා (Ardea ciuerea), කරවැල් කොකා (Ardea purpurea), පොදු දම් කිතලා (Porphyrio porphyrio), කළුපිය ඉපල් පාවා (Himantoydus himantopus), යුරෝපියානු ගොළු කිරලා (Burhinus oedicuemus), පොම්පදොරු බටගොයා (Treron pompadora) වැනි පක්‍ෂීන් සුලබ ය. එසේ ම, සංචාරක පක්‍ෂි සමූහට බටහිර වගුරු හැරිකුස්‌සා (Circus aeruginosus), ගෝමර හැරිකුස්‌සා (Circus melaholeucos), අළුපිය කාගුල් ළිහිණියා (Chlidonias hybridus), නිල් පෙළ බි`ගු හරයා (Merops philippinus) වැනි පක්‍ෂීන් ද සුලබ ව දැකගත හැකි ය. එසේ ම, ශ්‍රී ලංකාවේ හමු වන දුර්ලභ සංක්‍රමණික පක්‍ෂියකු වන කළු හිසැති මැදි පිළිහුඩුවා (Halcyon pileata) ද මුතුරාජවෙල තෙත් බිමෙන් වාර්තා වීම විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු ම ය.


එසේ ම, මුතුරාජවෙලින් කුල 14කට අයත් ක්‍ෂීරපායින් විශේෂ 22ක්‌ වාර්තා වේ. එයින් එක්‌ විශේෂයක්‌ ආවේණික ය. රිළවා, උණහපුළුවා, ඉත්තෑවා, උරුලෑවා, දිය බල්ලා, හඳුන් දිවියා, කොළ දිවියා, මීමින්නා ඒ අතර වේ. මෙහි වෙසෙන රිළවා (Macaca sinica) ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වනවා සේ ම හාත්පස ජලයෙන් වට වූ දූපත් හා වගුරු බිම්වල ජීවත් වීම නිසා සෙසු ප්‍රදේශ වල වෙසෙන රිලවුන් තුල නොමැති විශේෂ ආහාර පුරුදු හා හැසිරීම් රටාවලින් යුක්‌ත බව ද කිව යුතු ය.

ශ්‍රී ලංකාවේ හලාවත සිට තංගල්ල දක්‌වා ඉතා සීමිත සමුද්‍රාසන්න බිම් තීරුවකට සීමා වී සිටින ගැට කිඹුලා (Crocodylus porosus) සැලකීමේ දී ද මුතුරාජවෙල ඉතා වැදගත් වෙයි. අතීතයේ දී මෙහි ඉතා විශාල ගැට කිඹුලන් ගහනයක්‌ වාර්තා වුව ද මිනිසුන් ගේ දඩයම් හමුවේ ඔවුන් දැඩි තර්ජනයකට මුහුණ පා ඇත.

මෙවැනි පසුබිමක්‌ තුළ තවදුරටත් මුතුරාජවෙල ඉඩම් අනවසර පදිංචිකරුවන්ට බෙදා දීමෙන් මේ අගනා උරග සම්පත මිහි මතින් තුරන් වී යැමට ද හැකියාව ඇත. ඊට අමතර ව ඉබ්බන්, කටුස්‌සන් සහ සර්ප විශේෂ රැසක්‌ ද මෙහි දිවි ගෙවන බව හඳුනාගෙන ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ හමු වන ඉතා දුර්ලභ සර්ප විශේෂයක්‌ වන කඩොලාන දියබරියා ද මුතුරාජවෙලින් හමුවන සුවිශේෂී උරගයකු බව කිව මනා ය. දැනට ශ්‍රී ලංකාවෙන් කඩොලාන දියබරියා ගේ (Gerarda prevostiana) නිදර්ශක හමු වී ඇත්තේ, පහක්‌ පමණක්‌ වන අතර එයින් තුනක්‌ ම හමු වී ඇත්තේ කැලණි ගඟ, මීගමු දූව හා මුතුරාජවෙල අභය භූමිය (1997) යන මුතුරාජවෙල තෙත් බිම ආශ්‍රිත ව වීම ද සුවිශේෂී කරුණකි.

මුතුරාජවෙල හා මීගමු කලපුව ආශ්‍රිත පරිසර පද්ධතියේ ඇති සුවිශේෂී ජෛව විද්‍යාත්මක වැදගත්කම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් මෙම තෙත් බිමේ උතුරු කොටසට වන්නට හෙක්‌ටයාර 1028.62ක භූමි ප්‍රදේශයක්‌ 1996 ඔක්‌තෝබර් 31වැනි දින 947/13 දරන ගැසට්‌ නිවේදනය මගින් අභය භූමියක්‌ ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි. වන සත්ත්ව හා වෘක්‍ෂ ලතා ආඥපනත යටතේ පාලනය වන මේ භූමි භාගය වනජීවී සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පවතී. එසේ ම, මේ අභය භූමියට ඇති විය හැකි බලපෑම අවම කිරීම සඳහා වෙන් කෙරුණු ප්‍රේරණ කලාපය(Buffer Zone)  හා අභය භූමියට ප්‍රබල පරිසර හානි සිදු වීම නිසා විශේෂ ගැසට්‌ නිවේදනයක්‌ මගින් ප්‍රේරණ කලාපය, පාරිසරික ආරක්‍ෂණ කලාපයක්‌ ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට ද මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය කටයුතු කොට ඇත.

2009 අංක 22 දරන (සංශෝධන) පනතින් අවසන් වරට සංශෝධිත 1937 අංක 02 දරන වනසත්ත්ව හා වෘක්‍ෂලතා ආඥපනතට අනුව වනජීවී රක්‍ෂිතයක්‌ තුළ හෝ එහි සීමාවේ මෙවැනි අනර්ථකාරී මිනිස්‌ ක්‍රියාකාරකම් සිදු වීම වැළැක්‌වීම වනජීවී සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීමකි. එහෙත්, මේ දක්‌වාත් මේ මහා පරිමාණ පරිසර විනාශය පිළිබඳව අදාළ අංශ කිසිදු මැදිහත් වීමක්‌ සිදු කර ඇති බවක්‌ දැන ගැනීමට නැත. ඊට හේතුව මෙහි ඉඩම් කැබැලි කර විකිණීම පිටුපස ප්‍රදේශයේ ප්‍රබල දේශපාලකයකු සිටීම ද, එසේත් නැතිනම් වන අපරාධකරුවන් ගේ සාක්‌කුවට ඔවුන් වැටී සිටීම ද යන්න විමසිය යුතු ය.


1980 අංක 47 දරන ජාතික පාරිසරික පනතේ අංක 23 (අ) (ආ) (1) වගන්තිය යටතේ සිට ඊට අදාළ ව නිකුත් කර ඇති 1993ජූනි 24දිනැති අංක 772/22දරන අති විශේෂ ගැසට්‌ පත්‍රයේ රෙගුලාසි යටතේ ඉඩමේ විශාලත්වය නොසලකා පූර්ව අනුමැතියකින් තොර ව ගොඩ කිරීම තහනම් වන තෙත් බිම් දක්‌වා ඇති අතර ඊට අදාළ නො වන නමුත්, හෙක්‌ටයාර 04 ඉක්‌මවන ඕනෑ ම තෙත් බිමක්‌ ගොඩ කරන පුද්ගලයකු එම පනතේ 31වැනි වගන්තිය යටතේ වරදකරුවකු කළ හැකි ය.

මුතුරාජවෙල අභය භූමියට අයත් ඉතා වටිනා තෙත් බිම් මුඩු බිම් බවට පත් කර දේශපාලනඥයන් හා හිතවතුන් අතරෙහි බෙදාගැනීමේ සංවිධානාත්මක කුමන්ත්‍රණයක්‌ පිළිබඳ ව අපට දෘශ්‍යමාන වන්නේ පසුගිය කාලයේ අවස්ථා කිහිපයකදී මුතුරාජවෙල අභය භූමියට අයත් ප්‍රදේශ ගොඩ කිරීමත් කොට්‌ටකට, මැටිවල බොක්‌ක හා කරක්‌ගහන බොක්‌ක යන ඉතා අගනා වනජීවී වාසස්‌ථාන ආශ්‍රිත ව කඩොලාන ගිනි තැබීම ද සිදු කරන ලද බැවිනි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජෛවවිවිධත්වයට ප්‍රධාන වශයෙන් ම බලපා ඇති තර්ජනය වන ස්‌වාභාවික වාසස්‌ථානවල ප්‍රමාණාත්මක අඩු වීම මුතුරාජවෙල තෙත් බිමට ද බලපා ඇත්තේ එපරිද්දෙනි. එසේ ම, ඒවායේ ගුණාත්මක අගය ද පිරිහී යැම නිසා මෙතෙක්‌ එම පරිසර පද්ධතියේ ජීවත් වූ ජීවීන්ට තමන් ගේ පැවැත්ම තහවුරු කරගැනීම සඳහා දැඩි තරගයක්‌ කිරීමට සිදු වීම වාසස්‌ථාන ප්‍රමාණාත්මක ව අඩු වීමේ එක්‌ අනිටු ප්‍රතිඵලයකි. භූමියෙහි විශාලත්වය මිස එයින් ලබාගත හැකි ගංවතුර පාලනය, භූගත ජල සංචායක ආරක්‍ෂා කරගැනීම, වායුගෝලීය කාබන් අවශෝෂණය කරගැනීම වැනි දීර්ඝකාලීන මෙහෙයන් නො සලකා හැර මුතුරාජවෙල තෙත් බිම ගොඩ කර කර්මාන්තපුර, ජනපද සහ වෙනත් විකල්ප සංවර්ධන යෝජනා ක්‍රම ඉදි කිරීම ඇරඹෙමින් පවතී. විවිධ දේශපාලකයන් ගේ අත්තනෝමතික බලපෑම් මත තෙත් බිම ගොඩ කර හෝටල් හා සී ප්ලේන් ගොඩබෑමේ ව්‍යාපෘති සකස්‌ කිරීමට කලින් කලට දරන ලද උත්සාහයන් ද කොළඹ-කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය ඉදි වීම ද මුතුරාජවෙල තෙත් බිමේ ස්‌වාභාවික වාසස්‌ථාන ප්‍රමාණාත්මක ව අඩු වීමට හේතු විය. එහෙත්, ඒ ඉතා කුඩා පරිසර පද්ධතිය තුළ ද තවමත් විශේෂයෙන් සැලකිය යුතු ජෛවවිවිධත්වයක්‌ සංජානනය වී ඇත්තේ, විස්‌මයජනක ආකාරයකට ය. මුතුරාජවෙල තෙත් බිම දඬුගම් ඔය සහ මීගමු කලපු ඉහත්තාව ආශ්‍රිතව බෝට්ටු සංචාරයක යෙදෙන ඔබට පුරා පැය දෙකක කාලයක් තුළ මේ සියල්ල සියැසින් දැක බලා ගත හැක. 









මුතුරාජවෙල පරිසර කේන්ද්‍රයේ දුරකතන අංකය - 011 4030 150

ඡායාරූප - වෛද්‍ය සුගත් විජේවර්ධන

එක්වන්න අපගේ Facebook පිටුවට - www.facebook.com/lakbima.lk

හැට අට වසරක් සපිරෙන ශ්‍රී ලංකාවේ ලොකුම ජලාශයේ බෝට්ටු පදිමු

http://www.lakbima.lk/images/frontimage/2017/July/2017.07.10/Sundara-lakbima.jpgඅපේ රටේ ඇති සුවිසල්ම ජලාශය කුමක්ද කියා යමෙකු ඇසුවහොත් එයට දිය හැකි පැහැදිලිම පිළිතුර ඉඟිනියාගල සේනානායක සමුද්‍රය යන්නයි. වර්ග සැතපුම් 384 ක භූමි ප්‍රමාණයක් පුරා විහිදුණු මෙහි ජල ධාරිතාවය අක්කර අඩි හත්ලක්ෂ හැත්තෑදහසක් ලෙස සැලකෙනවා.

මේ ජලාශයේ වම් ඉවුර ඇල මාර්ගය කිලෝ මීටර් 51 වන අතර දකුණු ඉවුර ඇල මාර්ගය කිලෝ මීටර් 35 ක් දිගින් යුතුයි. මෙවැනි සුවිසල් දියවරක බෝට්ටු සංචාරයක යෙදීමේ අවස්ථාව ඔබටත් උදා කර ගත හැකියි.

කොළඹ , මහනුවර, මහියංගනය, බිබිලේ හරහා හෝ රත්නපුර උඩවලවේ බුත්තල හරහා ඉඟිනියාගල සේනානායක සමුද්‍රය නම්  ශ්‍රී ලංකාවේ අසමසම මිරිදිය ජලාශය වෙත ඔබටත් පැමිණෙන්න පුළුවන්.

1937 වසරේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය පදවිය හෙබවූ ඩී.එස්. සේනානායක ශ්‍රීමතාණන් ගේ විස්කම් සංකල්පයක් මත ආරම්භ කෙරුණු  කදු දෙකක් මැදි කොට ගත් ගල්ඔය බහුකාර්ය යෝජනා ක්‍රමය නම් වන මෙම මහා ජලාශය නිල වශයෙන් විවෘත කොට ඇත්තේ 1949 වසරේ  අගෝස්තු 28 වෙනිදායි. අදට වසර 68 කට පෙර ඊයේ (28) වැනි දිනයක ආරම්භ කළ මේ බහුකාර්ය යෝජනා ක්‍රමය 1949 අංක 51 දරණ ගල්ඔය සංවර්ධන මණ්ඩල පනත මගින් සුවිසල් මහජන සේවාවන් රැසකට මුල පිරුණා. ජල විදුලි යෝජනා ක්‍රමයක්, මිරිදිය මත්ස්‍යය ව්‍යාපාරයක් එහි අතුරුපළ ලෙස දැක්වීමට පුළුවන්.

අක්කර එක්ලක්ෂ විසිදහසක පෝෂක කලාපයක් සහිත ගල්ඔය බහුකාර්ය යෝජනා ක්‍රමය ය‍ටතේ ගොවි ජනපද 40 ක් විශේෂයෙන් ස්ථාපනය කිරීමද වැදගත් ජාතික මෙහෙවරක්.

වන ජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වන ගල් ඔය නිම්න ජාතික වනෝද්‍යානයට අයත් වන ජීවි බංගලාවක් ඉඟිනියාගල සේනානායක සමුද්‍රයේ වේල්ල මත පිහිටා තිබෙනවා.  ඔබ‍ගේ සංචාර සඳහා‍ මෙය වෙන් කර  ගැනීම  බත්තරමුල්ලේ වන ජීවී දෙපාර්තමේන්තුවෙන් හෝ අන්තර් ජාලය මගිනුත්  සිදුකළ හැකියි.මෙම සේනානායක සමුද්‍රය තුළ දූපත් 75 ක් පමණ ඇති අතර මිනිස් වාසයෙන් තොර ඒ දූපත් සොබාදහමේ  අසිරිමත් දායාදයෙන් සපිරි හරිත පාරාදීසයන් බව නිසැක ලෙසම කිව හැකියි.

ජලාශය අවට ඇති අභය භූමියේ ජීවත් වන වන අලි ජලාශය තරණය කොට මෙම දූපත් වලට ගොඩ වදින අවස්ථා ඇතැම් විට ඔබටත් දැක බලා ගත හැකියි.එමෙන්ම මෙම ජලාශයේ බෝට්ටු සවාරියක් සඳහා බෝට්ටු වෙන්කර ගැනීම ඉඟිනියාගල වන ජීවී කාර්යාලයෙන් සිදුකරගන්නට පුළුවන්.

එමෙන්ම එවැනි වන අලි අවදානමක් නොමැති සදාහරිත දූපතක සොයා විවේකී හෝරාවක් දෙකක් ගත කිරීමට ද ඔබට මේ ගමනේ දී භාග්‍යය හිමිවෙනවා ඇති.

කටුක නාගරිකත්වයෙන් මිදී සොබාදම් මවගේ ඇකයෙහි හෝරා කිහිපයක් ගත කිරීමට ඔබට ලැබෙන මහඟු අවස්ථාව ඔබේ ජීවිතයට නවතම චමත්කාරයක් සමඟ අසිරිමත් අත්දැකීම් රැසක් එක් කර දෙනවාට කිසිදු සැකයක් නැහැ.





සහන් සංකල්ප සිල්වා / ඡායාරූප. පී.එස්.පී වීරසිංහ

 

IMAGE

ෆේස්බුක් එකෙන් ඔබේ හිතේ ලෙඩ ගැනත් කියන්න පුළුවන්

IMAGE 2017 Dec 15 10:42
ඔබටත් ෆේස්බුක් ගිණුමක් තිබෙනවාද? එසේ ගිණුමක් තිබෙනවා නම් ඔබ ඒ සඳහා දවසකට; සතියකට හෝ මාසයකට පැය...
Views - 1275

සුද්දන්ට උණවටුන එපා කරවන ඩිස්කෝ ඩාන්ස්

IMAGE 2017 Dec 14 07:56
ආචාර්ය ආතර් සී. ක්ලාක් විද්වතා පවසන ආකාරයට උණවටුන වෙරළ තීරය ලෝකයේ ඇති දර්ශනීය වෙරළ දොළහෙන්...
Views - 2721

ගැබිණි නිලධාරිනිය අධ්‍යක්ෂක හා 'හනිමූන්' ගිහින්

IMAGE 2017 Dec 13 10:33
ඔහු මෙරට ප්‍රමුඛතම සමාගමක අධ්‍යක්ෂ වරයෙකි. වයස අවුරුදු 40 ක් පමණ වන ඔහු දරු දෙදෙනෙකුගේ පියෙක්...
Views - 8223

2017 විශ්ව රූ රැජින ඩෙමී සහ අපේ ක‍්‍රිස්ටියානා

IMAGE 2017 Dec 13 10:17
ලෝක රූ රැජින තේරීමේ තරගයේ උණුසුම පහව යෑමටත් පෙර තවත් සුරූපිනියක් විශ්ව රූ රැජින ලෙස  කිරුළ...
Views - 4116

ඉන්දීය ක්‍රිකට් නායක විරාත් කෝලි නිලියක ගේ අත ගනී

IMAGE 2017 Dec 12 12:41
ඉන්දීය ක්‍රිකට් නායක විරාත් කෝලි ඊයේ (11) යුග දිවියට එළඹුණි. ඔහුගේ අතගත් මනාලිය වූයේ බොලිවුඩ්...
Views - 4344

පාතාලයට ඔත්තු දීමේ වරදට වෙඩි කෑ රූපලාවන්‍ය ශිල්පිනිය

IMAGE 2017 Dec 12 10:22
අතුරුගිරිය නගරයේ පිහිටි සයෝනාරා රූපලාවන්‍යාගාරයේ හිමිකාරිය වන හතළිස්හත් වියැති මංජුලා...
Views - 6004

Please publish modules in offcanvas position.